Przedmiotem wynalazku jest klej do laczenia drewna, zwlaszcza materialów drewnopochodnych z tworzy¬ wami sztucznymi oraz innymi materialami, przeznaczony glównie do prac wykonczeniowych w budownictwie mieszkaniowym i ogólnym oraz w przemysle drzewnym do klejenia elementów narazonych na dzialanie wilgoci.Znane sa rózne rodzaje klejów sluzacych do laczenia drewna i materialów drewnopochodnych z róznymi materialami, np. drewna z tworzywami sztucznymi. Najczesciej stosuje sie do tego celu kleje zywiczne stanowia¬ ce roztwory w rozpuszczalnikach organicznych, kompozycje emulsji bitumicznych z lateksami kauczuków natu¬ ralnych lub syntetycznych lub kombinacje tych emulsji z zywicami fenolowymi i epoksydowymi.Znane sa równiez kleje, których glównym skladnikiem jest polioctan winylu lub jego kopolimery - kleje te znane sa z opisów patentowych:japonskiego nr 5089155, NRD- nr 62 135, czy belgijskiego - nr 640999.Znane kleje wymagaja odpowiedniego przygotowania podloza, a wiekszosc wykazuje mala przyczepnosc, ich wiazanie jest miekkie i nie wytrzymuje naprezen wystepujacych w laczonym materiale, co powoduje powsta¬ wanie szczelin i unoszenie sie brzegów pokrycia.Dodatkowa wada znanych klejów jest to, ze sa one wrazliwe na dzialanie czynników atmosferycznych w czasie nakladania warstwy srodka klejacego, np. na dzialanie wilgoci zawartej w powietrzu oraz temperatury powietrza. Kleje rozpuszczalnikowe zawieraja ponadto, skladniki toksyczne, które moga powodowac schorzenia zawodowe pracowników zatrudnionych bezposrednio z nimi.Zgodnie z wynalazkiem opracowano sklad mieszaniny klejowej, która stanowia dyspersja polioctanowiny- lowa lub jej kopolimery, zywica epoksydowa, alkohol furfurylowy, wypelniacz, utwardzacz i plastyfikator.Do sporzadzenia kleju wedlug wynalazku nadaje sie kazda dyspersja polioctanowinylowa lub jej kopolime¬ ry otrzymana metoda polimeryzacji emulsyjnej, przy uzyciu polialkoholu winylu lub korzystniej pochodnej celulozyjako koloidu ochronnego, uzyta w ilosci 50-90% wagowych.Zywice epoksydowa otrzymana z epichlorohydryny i dianu, zwana zywica dianowa o handlowej nazwie Epidian 5 w postaci gotowych cieczy albo roztworów zywicy stosuje sie w ilosci 10-50% wagowych. Alkohol furfurylowy stosuje sie w ilosci 2-10% wagowych, korzystnie 5% wagowych.2 115 566 Wypelniaczem moze byc maczka anhydrytowa (siarczan wapnia), kaolin, glinka kaolinowa lub siarczan barowy w ilosci do 30% wagowych.Do plastyfikowania kleju stosuje sie plastyfikatory, najkorzystniej ftalan dwubutylu w ilosci do 20% wago¬ wych.Jako utwardzacz kleju stosuje sie wedlug wynalazku utwardzacz poliamidowy o nazwie Akfamil — 50, PAC w ilosci do 50% wagowych lub etanoloamine w ilosci do 10% wagowych.Klej wedlug wynalazku wytwarza sie w ten sposób, ze do dyspersji polioctanowinylowej dodaje sie stop¬ niowo, ciagle mieszajac zywice epoksydowa, po czym dodaje sie plastyfikator np. ftalan dwubutylu i wypelniacz np. maczke anhydrytowa. Alkohol furfurylowy dodaje sie do zywicy epoksydowej przed jej zmieszaniem z dyspersja.Przed przewidywanym klejeniem do mieszaniny dodaje sie utwardzacz poliamidowy lub etanoloamine i calosc starannie miesza, az do otrzymaniajednolitej masy klejowej.Otrzymany klej w zaleznosci od zastosowanej lepkosci dyspersji polioctanowinylowej, oraz od jego przezna¬ czenia, moze posiadac lepkosc od 3.000 mPa. s do ponad 10.000 mPa. s.Zywotnosc masy klejowej wynosi ponad 24 godziny.Przy oddzielnym przechowywaniu utwardzacza i dyspersji polioctanowinylowej zmieszanej z zywica epok¬ sydowa, ftalanem dwubutylu i maczki anhydrytowej zywotnosc kleju wynosi ponad 4 miesiace.Klej mozna sporzadzic z ogólnie znanych i dostepnych materialów wyjsciowych. Prosty sposób wyrobu i tania produkcja pozwalaja na sporzadzenie go nawet na miejscu u uzytkownika.Klej wedlug wynalazku posiada optymalny czas schniecia otwartego i czas zachowania zdolnosci klejenia, jest niepalny, nietoksyczny, bez zapachu.Dodanie do mieszaniny klejowej alkoholu furfurylowego pozwala na uzyskanie bardzo korzystnych wlasci¬ wosci kleju przejawiajacych sie duza wodoodpomoscia i grzyboodpornoscia spoin, zwiekszona elastycznoscia spoin i odpornoscia spoin na dzialanie podwyzszonych temperatur.Ponizej podano przykladowe receptury kleju wedlug wynalazku.Przyklad I. Wytwarza sie klej o nastepujacym skladzie: dyspersja polioctanowinylowa — 100,0 cz.w. zywica epoksydowa Epidian5 — 25,0 cz.w. alkoholfurfurylowy - 7,5 cz.w. ftalandwubutylu — 10,0 cz.w. maczkaanhydrytowa — 20,0 cz.w. poliamid (utwardzacz) — 15,0 cz.w.Przyklad IL Wytwarza sie klej o nastepujacym skladzie: dyspersja polioctanowinylowa — 100,0 cz.w. zywica epoksydowa Epidian5 — 10,0 cz.w. alkoholfurfurylowy — 5,0 cz.w. ftalandwubutylu - 2,5 cz.w. maczka anhydrytowa — 2,5 cz.w. utwardzacz poliamidowy Akfanil — 50— 5,0 cz.w.Przyklad III. Wytwarza sie klej o nastepujacym skladzie: dyspersja polioctanowinylowa — 100,0 cz.w. zywica epoksydowa — Epidian5 — 10,0 cz.w. alkoholfurfurylowy — 5,0 cz.w. ftalandwubutylu — 2,5 cz.w. maczka anhydrytowa — 2,5 cz.w. etanoloamina(utwardzacz) — 5,0 cz.w.Przyklad IV. Wytwarza sie klej o nastepujacym skladzie: dyspersja polioctanowinylowa — 100,0 cz.w. zywica epoksydowa Epidian5 — 10,0 cz.w. ftalandwubutylu — 1,0 cz.w. maczkaanhydrytowa — 2,5 cz.w. etanoloamina(utwardzacz) — 5,0 cz.w.115 566 3 Zastrzezenia patentowe 1. Klej do laczenia drewna, zwlaszcza materialów drewnopochodnych, z tworzywami syntetycznymi i in¬ nymi materialami, skladajacy sie z dyspersji polioctanowinylowej zywicy syntetycznej i skladników dodatko¬ wych, znamienny tym, ze jako glówne skladniki zawiera dyspersje polioctanowinylowa lub jej kopoli¬ mery w ilosci 50—90% wagowych, zywice epoksydowa, najkorzystniej dianowa, w postaci gotowych cieczy lub roztworów zywicy w ilosci 10—50% wagowych, alkohol furfurylowy w ilosci 2—10% wagowych, a jako dodatko¬ we skladniki zawiera wypelniacz mineralny, korzystnie maczke anhydrytowa, w ilosci do 30% wagowych, utwar¬ dzacz poliamidowy w ilosci do 50% wagowych lub etanoloamine w ilosci do 10% wagowych, plastyfikator, korzystnie ftalan dwubutylu, w ilosci do 20% wagowych. 2. Klej wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze alkohol furfurylowy dodaje sie do zywicy epoksydo¬ wej korzystnie w ilosci 5% wagowych. PL