Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie napinajace tasme przenosnika, umozliwiajace regulacje sily nacia¬ gu w tasmie przenosnika, stosowanego zwlaszcza w kopalniach glebinowych.Aby utrzymac przenosnik tasmowy w mchu, konieczne jest wywolanie odpowiedniego napiecia wstepnego w tasmie i utrzymanie go na niezbednym poziomie we wszystkich fazach ruchu. Prawidlowe napiecie tasmy przenosnika ma istotny wplyw najego prace, poniewaz zbyt male napiecie tasmy powoduje zerwanie sprzezenia ciernego miedzy tasma a bebnem napedowym, natomiast zbyt silne napiecie tasmy powoduje przyspieszone zuzycie czesci przenosnika oraz obniza trwalosc samej tasmy.Dotychczasowe próby zautomatyzowania regulacji napiecia tasmy doprowadzily do powstania szeregu urzadzen napinajacych.Znane jest rozwiazanie, wedlug polskiego opisu patentowego nr 55237,urzadzenia automatycznie reguluja¬ cego napiecie tasmy, wykorzystujace impulsy pochodzace od zmian poslizgu tasmy lub momentu obrotowego na wale bebna.Innym znanym urzadzeniem do samoczynnego napinania tasmy jest uklad dwustopniowego napedu wcia¬ garki napinajacej. Naped urzadzenia sklada sie z dwóch silników elektrycznych, dwóch przekladni, z jednego sprzegla przeciazeniowego jednostronnego dzialania iz jednego hamulca.Naped urzadzenia sterowany jest znanym ukladem wylaczników krancowydi zalaczanydi przez ruchoma dzwignie. Znane jest równiez urzadzenie, wedlug polskiego opisu patentowego 65047 wyposazone w mechanizm wykonawczy, zlozony z ruchomego bebna napinajacego tasme z wciagarka linowa oraz ukladu sterowniczego, utworzonego z czujnika dynamometrycznego. Beben napinajacy polaczony jest linami z wciagarka oraz z dzwi¬ gnia, która wspiera sie na czujniku dynamometrycznym.Innym znanym rozwiazaniem napinajacym tasme przenosnika jest napinanie za pomoca obciaznika prze¬ mieszczajacego sie w wiezy napinajacej. Niedogodnoscia stosowania tego rozwiazania szczególnie w kopalniach dolowydi, jest koniecznosc zainstalowania wiezy napinajacej, której wysokosc jest proporcjonalna do dlugosci przenosnika, co polaczone jest z wykonaniem duzych komór w wyrobisku.2 115526 Znany jest równiez z polskiego opisu patentowego 77219 sposób sterowania wciagarka ciezarowego urza- dzenia napinajacego tasme przenosnikowa polegajacy na tym, ze w dowolnym skrajnym polozeniu obciaznika poruszajacego sie w wiezy umieszczono przekazniki, które droga elektryczna wlaczaja wciagarke na czas potrze¬ bny do podniesienia obciaznika na wymagana wysokosc.Niedogodnosciami tych urzadzen jest to, ze maja znaczne wymiary konstrukcyjne oraz duza instalowana moc wciagarki potrzebna w przypadku samoczynnej regulacji napiecia tasmy przy rozruchu, co spowodowane f jest znacznymi predkosciami przemieszczania bebna napinajacego.Gelem niniejszego wynalazku jest usuniecie tych niedogodnosci przez skonstruowanie prostego i niezawod¬ nego urzadzenia* samoczynnie sterujacego napinaniem tasmy przenosnika, które moze byc stosowane w wyrobi¬ skach w górnictwie podziemnym bez koniecznosci drazenia w stropie lub spagu komór mieszczacych wysokie wieze napinajace.Istota wynalazku polega na tym, ze kazdy z umieszczonych w napinajacej wiezy, na drodze przemieszczaja¬ cego sie w niej obciaznika, przelaczników polaczonych z obwodem elektrycznym wciagarki, jest dodatkowo polaczony w kolejnosci wyznaczonej od góry, przy czym najwyzej usytuowany w wiezy przelacznik jest pola¬ czony z urzadzeniem uruchamiajacym elektryczna wciagarke w kierunku przy którym obciaznik jest przemiesz¬ czany w dól. Pod nim jest umieszczony kolejny przelacznik polaczony z urzadzeniem zatrzymujacym elektrycz¬ na wciagarke. Pod tym przelacznikiem umieszczony jest kolejny przelacznik, który jest polaczony z urzadze¬ niem uruchamiajacym elektryczna wciagarke w kierunku, przy którym obciaznik jest przemieszczony ku górze.Kolejny przedostatni przelacznik jest polaczony z urzadzeniem zwiekszajacym ilosc obrotów silnika elek¬ trycznego wciagarki, natomiast ostatni przelacznik, usytuowany przy dnie wiezy napinajacej, jest polaczony z urzadzeniem wylaczajacym ruch tasmy przenosnika tasmowego. Zalaczanie poszczególnych przelaczników nastepuje przez ruch obciaznika wewnatrz wiezy napinajacej.Nagle spadniecie obciaznika, spowodowane przykladowo zerwaniem tasmy przenosnika,powoduje zadzia¬ lanie dolnego wylacznika krancowego polaczonego z urzadzeniem wylaczajacego naped przenosnika tasmo¬ wego.Zastosowanie w wiezy napinajacej, na drodze przemieszczania sie obciaznika, przelaczników urucha¬ mianych tym obciaznikiem, które droga elektryczna polaczenie sa z urzadzeniami sterujacymi praca wciagarki elektrycznej obciaznika, pozwala uzyskac zwarta budowe calej wiezy napinajacej bowiem wydluzenie lub skrócenie sie tasmy przenosnika, objawiajace sie przemieszczaniem ku dolowi lub ku górze obciaznika, powoduje zalaczanie silnika wciagarki, która obracajac beben skraca lub wydluza line, na której zawieszony jest obciaznik.Przedmiot wynalazku zostal przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, który schematycznie pokazuje rozmieszczenie urzadzen do napinania.Urzadzenie napinajace tasme 1 przenosnika zawiera beben napinajacy tasme za pomoca przemieszczajacego sie w napinajacej wiezy 3 obciaznika 4 zawieszonego na linie 5. lina 5 przechodzac przez zblocza 6 jest nawinieta na beben 7 wciagarki elektrycznej 8. Poruszajacy sie w wiezy 3 obciaznik 4, podczas normalnej pracy przenos¬ nika tasmowego znajduje sie naprzeciw wylacznika 9 i porusza sie miedzy przelacznikiem 10 umieszczonym w najwyzszym punkcie wiezy napinajacej 3 oraz przelacznikiem 11 polaczonymi z urzadzeniami zalaczajacymi wciagarke 8.Zadzialanie przelacznika 10 górnego, powoduje ze wciagarka 8 odwinie z bebna taka dlugosc liny 5 az obciaznik 4 uruchomi wylacznik 9 natomiast obnizenie sie obciaznika 4 spowoduje zadzialanie przelacznika 11 zalaczajacego wciagarke 6 a tym samym zostanie nawinieta na jej beben 7 lina 5 do momentu, gdy podnoszony w wiezy obciaznik spowoduje zadzialanie wylacznika 9.Jezeli jednak wydluzenie sie tasmy 1 spowoduje dalsze obnizenie sie obciaznika 4 pomimo zadzialania przelacznika U, to zalaczony zostanie nastepny przelacznik 12 polaczony z urzadzeniem zwiekszajacym ilosc obrotów silnika elektrycznego wciagarki, co spowoduje szybsze nawijanie na beben 7 liny 5 a tym samym szybsze podniesienie obciaznika 4.Nagle spadniecie obciaznika 4 spowodowane przykladowo zerwaniem tasmy 1 przenosnika, spowoduje, ze obciaznik 4 zblizajac sie do dna wiezy 3, spowoduje zadzialanie dolnego ostatniego wylacznika krancowego 13, wylaczajacego naped przenosnika tasmowego.Zastrzezenie patentowe Urzadzenie napinajace tasme przenosnika, zawierajace beben napinajacy tasme za pomoca przemieszczaja¬ cego sie w wiezy napinajacej obciaznika zawieszonego na linie, której konce oplataja beben wciagarki elektrycz¬ nej, uruchamianej badz zatrzymywanej samoczynnie krancowymi wylacznikami z umieszczonymi w napinajacej115526 3 wiezy na drodze przemieszczania sie obciaznika co najmniej kilku przelacznikami, z których kazdy jest polaczo¬ ny z obwodem elektiycznym wciagarki, znamienne tym, ze w kolejnosci wyznaczonej od góry, najwyzej usytuowany w wiezy (3) przelacznik (10) jest polaczony z urzadzeniem uruchamiajacym elektryczna wciagarke (8) w kierunku, przy którym obciaznik (4) jest przemieszczany ku dolowi, a usytuowany pod nim kolejno przelacznik (9) jest polaczony z urzadzeniem zatrzymujacym elektryczna wciagarke (8), natomiast pod tym przelacznikiem (9) umieszczony kolejno przelacznik (11) jest polaczony z urzadzeniem uruchamiajacym elektry¬ czna wciagarke (8) w kierunku przy którym obciaznik (4)jest przemieszczany ku górze, oraz kolejny przelacznik (12) jest polaczony z urzadzeniem zwiekszajacym ilosc obrotów elektrycznych wciagarki (8), natomiast ostatni przelacznik (13)jest polaczony z urzadzeniem wylaczajacym tasme (1) przenosnika. PL