Przedmiotem wynalazku jest biegun glówny wi¬ rujacej maszyny elektrycznej pradu stalego, skla¬ dajacy sie z wykrojów z blachy elektrotechnicznej.Wykroje polaczone sa w zwarty pakiet, który ma z boków wzdluzne zlobki o przekroju prostokat- 5 nym dla uzwojenia, przy czym przystosowany jest do nawijania tego uzwpjenia w sposób mechanicz¬ ny.Znane bieguny glówne maszyn elektrycznych pradu stalego sa w korpusach tak usytuowane, ze ;o plaskie wykroje znajduja sie w plaszczyznach pro¬ stopadlych do osi maszyny. Pakiet wykrojów ma ksztalt belki o przekroju poprzecznym teowniko- wym lub dwuteownikowym. Srodnik takiego prze¬ kroju stanowi rdzen bieguna, a pólki sa obrzezami 15 oporowymi dla uzwojenia, przy czym bok pakietu z obrzezami oporowymi od strony wirnika stano¬ wi nabiegunnik. • - W przypadkach, gdy poprzeczny przekrój biegu¬ na jest teownikowy, uzwojenie sporzadza sie ja- 20 ko oddzielny zespól konstrukcyjny. Za pomoca na¬ wijali nawija sie okreslony przewód elektryczny na tak zwany karkas, stanowiacy korpus cewki, po czym otrzymana cewke nasuwa sie na rdzen pakietu, który z kolei przytwierdza sie za pomoca 25 srub do kadluba maszyny. Uzwojenie takiego bie¬ guna przylega jednym czolem do kadluba maszy¬ ny, a czolem drugim db obrzezy nabiegunnika.Przy dwuteownikowym przekroju, bieguna uzwoje¬ nie nawija sie od razu na rdzeniu pakietu. Tutaj 30 2 uzwojenie obydwoma czolami przylega do wysta¬ jacych obrzezy pakietu. Bieguny o przekroju po¬ przecznym dwuteownikowym maja duza powierz¬ chnie styku z kadlubem maszyny, co ma dodatni wplyw na postac pola elektromagnetycznego.Znane bieguny o przekroju teownikowym maja te niedogodnosc, ze przy wykrawaniu z blachy elektrotechnicznej poszczególnych wykrojów pow¬ staje duza ilosc odpadów. Natomiast u biegunów o poprzecznym przekroju dwuteownikowym niedo¬ godnoscia jest to, ze podczas mechanicznego na¬ wijania wystepuje trudnosc przy ukladaniu plytek izolacyjnych, zwlaszcza od strony rdzenia pakietu i nabiegunnika, którego powierzchnia oporowa jest zalamana.Istota wynalazku polega na tym, ze podluzne zlobki dla uzwojenia maja w naroznikach podcie¬ cia, które umozliwiaja prawidlowe ulozenie plytek izolacyjnych od strony rdzenia. Pkócz tego obrzeza nabiegunnika maja od strony uzwojenia podluzne wystepy o przekroju poprzecznym kliniastym. Kat pomiedzy plaszczyznami zbieznymi tych wystepów jest mniejszy od 15°.Rozwiazanie wedlug wynalazku jest dogodne, gdyz zapewnia sprawne ukladanie plytek izolacyj¬ nych oraz sprawne mechaniczne nawijanie cewek, z mozliwoscia stosowania duzych naciagów.Pv,ozwiazanie wedlug wynalazku pokazane jest w przykladowym wykonaniu na rysunku, na którym 115 437115 437 przedstawiony jest biegun z fragmentem kadluba, w widoku od strony czolowej.Pakiet 1 wykrojów polaczony jest z kadlubem 2 silnika za pomoca wkretów 3. Wykroje zespolone sa w pakiet 1 za pomoca nitów 4. Pomiedzy ka¬ dlubem 2 i pakietem 1 znajduje sie dystansowa stalowa podkladka 5. W naroznikach zlobków dla uzwojenia 6 znajduja sie podciecia 7, które umoz¬ liwiaja prawidlowe polozenie izolacyjnych plytek 8 oraz zapewniaja stabilnosc tego polozenia pod¬ czas mechanicznego nawijania uzwojenia 6. W ce¬ lu powiekszenia powierzchni oporowej obrzezy na- biegunników zaopatrzono je od strony uzwojenia w listwowe wystepy 10 o poprzecznym przekroju kliniastym. Kat zawarty pomiedzy zbieznymi po¬ wierzchniami tych wystepów wynosi 12°.Przez zastosowanie biegunów o ksztalcie wedlug 10 15 wynalazku usprawniono mechaniczne nawijanie uzwojenia i zwiekszono trwalosc ksztaltu tego uzwojenia od strony nabiegunnika.Zastrzezenie patentowe Biegun glówny wirujacej maszyny elektrycznej pradu stalego, majacy przekrój poprzeczny dwu- teownikowy i uzwojenie nawiniete mechanicznie w podluznych zlobkach prostokatnych, znamienny tym, ze zlobki dla uzwojenia maja w naroznikach podciecia (7) umozliwiajace prawidlowe ulozenie izolacyjnych plytek (8) od strony rdzenia, a wydluz nabiegunnikowych obrzezy od strony uzwojenia znajduja sie wystepy (10) o przekroju kliniastym, przy czym kat pomiedzy plaszczyznami zbieznymi tych wystepów (10) jest mniejszy od 15°.Druk WZKart. 1-5051.Cena 100 zL PL