KI. 1 a 28.Wynalazek dotyczy urzadzenia do sor¬ towania mineralów, a w szczególnosci od¬ dzielania lupku od wegla, jak równiez do sortowania innych mineralów o róznych ciezarach wlasciwych.Urzadzenie sklada sie z pomostu po¬ chylego od konca wsypowego ku koncowi wylotowemu i poruszanego ruchem zwrot¬ nym, pod który to pomost doprowadza sie sprezone powietrze; wskutek ruchu zwrot¬ nego i dzialania sprezonego powietrza, mineral przeznaczony do sortowania prze¬ suwa sie z jednego konca pomostu do dru¬ giego, przyczem jego skladniki o \wieki- szym ciezarze wlasciwym, jak np. lupek, oddzielone zostaja od wegla zapomoca sprezonego powietrza i ruchu zwrotnego pomostu.Pomost ma ksztalt trójkatny i jest wy¬ posazony w zeberka kierownicze, równole¬ gle miedzy soba i do lamanych krawedzi pomostu. Zeberka nie siegaja prostej kra¬ wedzi pomostu, wskutek czego skladniki o wiekszym ciezarze wlasciwym przesuwaja sie kii prostej krawedzi pomostu uksztalto¬ wanej tak, aby te skladniki, jak np, lupek, nie przesypywal sie przez krawedz, lecz skierowywany byl ku wylotowi trójkatne-go konca pomostu, a skladnik o mniejszym • scie^arzc wlasciwym, Jak np. wegiel, prze- aypy^-al si^ pfzez lamana krawedz pomo¬ stu.Urzadzenie niniejsze posiada male wy¬ miary, jego koniec wsypowy jest szeroki i zweza sie stopniowo ku koncowi wyloto¬ wemu. Prosta krawedz tego pomostu za¬ opatrzona jest w scianke zapobiegajaca przesypywaniu sie skladnika o wiekszym ciezarze wlasciwym, jak np, lupku. Sklad¬ nik zas o mniejszym ciezarze wlasciwym, jak np. wegiel, przesypuje sie przez lama¬ na krawedz pomostu, przyczem zeberka nie siegaja prostej krawedzi, tworzac ka¬ nal równolegly do tej scianki zapobiegaja¬ cej przesypywaniu sie lupku.Sposób niniejszy polega na tern, ze od szerokiej strony trójkatnego pomostu wsy¬ puje sie mineraly przeznaczone do sorto¬ wania i odbiera w pewnem miejscu pomo¬ stu oddzielony skladnik, przyczem prosta krawedz pomostu posiada pionowa scian¬ ke, wysunieta ponad szczyt zeberek kie¬ rowniczych.Poniewaz zapomoca tego urzadzenia nie mozna calkowicie oddzielic na sucho we¬ gla od lupku, wiec do urzadzenia dodano w jego koncu wylotowym oddzielacz do¬ datkowy, na który wsypuje sie wegiel wy¬ dzielony na pierwszym pomoscie celem dalszego oddzielania tego wegla od odpa¬ dów.Urzadzenie zaopatrzone jest w skrzyn¬ ke wsypowa, której krawedz tworzy z pro¬ sta krawedzia pomostu i jej pionowa scianka szczeline, przez która wegiel spa¬ da na pomost wzdluz jego scianki piono¬ wej.Na rysunkach fig. 1 wskazuje widok zgóry pomostu zaopatrzonego w oddzie¬ lacz odbierajacy i usuwajacy odpady od wegla; fig. 2 — przekrój tego pomostu wzdluz linji 2—2 fig. 1; fig. 3 — przekrój tegoz wzdluz linji 3—3 fig. 1; fig. 4—prze¬ krój pomostu wzdluz linji 4—4 fig. 1; fig. 5 — przekrój wzdluz linji 5—5 fig. 1; fig. 6 — widok zgóry pomostu odmiennej bu¬ dowy; fig. 7 — widok zgóry wsypowego konca pomostu zaopatrzonego w skrzynke wsypowa; fig. 8, 9 i 10 — przekroje tego konca pomostu wzdluz linji 8—8, 9—9, 10 —10 na fig. 7; fig. 11 — przekrój podpórki podtrzymujacej jeden koniec skrzynki; fig. 12 — widok zgóry trójkatnego pomostu nieposiadajacego oddzielacza odbierajace¬ go i oddzielajacego lupek od usunietych z wegla odpadów; fig. 13— widok zgóry trójkatnego pomostu, jako polaczenia po¬ mostów podanych na fig. 6 i 13.Naped, sluzacy do nadawania pomosto¬ wi ruchów zwrotnych w celu przesuwania mineralów od jego konca wsypowego do wylotowego, jest dobrze znany, wiec go pominieto, jak równiez przewody dopro¬ wadzajace sprezone powietrze pod pomost.Nalezy przytem zaznaczyc, ze chociaz za¬ sadnicze urzadzenie sluzy do oddzielania lupku od wegla, to jednak moze ono rów¬ niez sluzyc do oddzielania i innych mine¬ ralów.Na fig. 1 uwidoczniony jest trójkatny pomost 1, którego wsypowy koniec zaopa¬ trzony jest w zesyp 2, do którego wsypuje sie wegiel oraz w trójkatna skrzynke wsy¬ powa 5. Oddzielony od wegla lupek styka¬ jacy sie z pomostem sitowym posuwa sie naprzód, ukladajac sie wzdluz prostej kra¬ wedzi tego pomostu. Aby lupek lub inne odpady nie przesypywaly sie przez te pro¬ sta krawedz pomostu, zaopatrzono ja w scianke 3, wystajaca znacznie ponad ze¬ berka 4. Zamiast scianek 3 mozna uzyc równiez w tym celu innego ukladu. Np. pomost 1 moze byc pochylony poprzecz¬ nie w takim stopniu, aby oddzielone odpa¬ dy nie przesypywaly sie przez te prosta krawedz pomostu.Zeberka kierownicze 4 umieszczono od wsypowego konca pomostu równolegle — 2 —miedzy soba i do lamanej krawedzi 54 po¬ mostu, lecz nie siegaja do scianki 3 celem utworzenia z nia kanalu 6, którym lupek posuwa sie ku koncowi wylotowemu pomo¬ stu, gdzie wpada do oddzielacza odpadów 7 polaczonego z wylotowym koncem trój¬ katnego pomostu, w którym to oddzielaczu odpadów wydzielony zostaje lupek.Pomost / mozna (fig. 4) dowolnie po¬ chylac poprzecznie, a w tym celu jest on z jednej strony polaczony zapomoca za¬ wiasów 8 ze scianka 9, a lamana krawedz pomostu zaopatrzona jest w srube 10, za¬ pomoca której pomost mozna podnosic lub opuszczac celem zmieniania jego nachyle¬ nia poprzecznego. Zamiast laczyc zapomo¬ ca zawiasów prosta krawedz pomostu ze scianka 9 (fig. 4), mozna uczynic odwrot¬ nie, to jest polaczyc zawiasami z ta scian¬ ka 9 lamana krawedz pomostu, celem pod¬ noszenia i opuszczania prostej krawedzi pomostu, osiagajac ten sam wynik.Pomost w swym koncu wsypowym jest pochylony poprzecznie (fig, 3), poczyna¬ jac od swej krawedzi lamanej ku krawe¬ dzi prostej 3. W przekroju wskazanym na fig. 4 pomost jest prawie poziomy, a w przekroju podanym na fig. 5 pochyla sie poprzecznie, poczynajac od krawedzi pro¬ stej 3 ku krawedzi lamanej.Pomost moze byc równiez poziomy w kierunku poprzecznym, a wtedy nachyle¬ nie jego w tym kierunku mozna zmieniac jedynie zapomoca sruby 10.Wegiel wsypuje sie na pomost w miej¬ scu uwidocznionem na fig, 3, gdzie pod¬ trzymywany jest przez wysoka scianke 11, przyczem wskutek zwrotnego ruchu pomo¬ stu skladniki o wiekszym ciezarze wlasci¬ wym wpadaja pomiedzy zeberka kierowni¬ cze 4, gdzie zetknawszy sie z powierzchnia pomostu zostaja przezen przesuniete do kanalu 6, do czego pochylenie poprzeczne pomostu nie jest konieczne.Pod pomostem 1 znajduje sie komora powietrzna 19 (fig. 4 i 5) dowolnych wy¬ miarów, sluzaca do wpuszczania sprezone¬ go powietrza pod pomost 1; ustrój tej ko¬ mory pod pomostem 1 moze byc zupelnie dowolny.Jak widac na fig, 2, pomost 1 pochyla sie zwykle od zesypu 2 ku koncowi wylo¬ towemu 13 wzglednie oddzielaczowi 7, wy¬ dzielajacemu odpady.Oddzielacz odpadów 7 zaopatrzony jest w przegrode boczna 14, wskutek czego odpady gromadza'sie wzdluz tej przegrody, a wegiel przesypuje sie przez wierzch zebe¬ rek kierowniczych 15 i 16. Przegroda 14 moze byc w razie potrzeby zaopatrzona w drzwiczki.Skrzynka wsypowa 5 ma ksztalt trój¬ katny w widoku zgóry (fig. 7), a jej kra¬ wedz 17 znajduje sie w niewielkim odste¬ pie od scianki 3 pomostu, tworzac Szczeli¬ ne 18, przez która czesc sortowanego we¬ gla wpada wprost do kanalu 6. Skrzynka 5 jest polaczona sztywno z pomostem po¬ ruszajacym sie ruchem zwrotnym, wskutek czego lupd* z wegla znajdujacego sie w tej skrzynce oddziela sie w pewnej ilosci i wpada przez szczeline do kanalu 6.Skrzynka 5 moze posiadac ksztalt 51 lub 52 (fig. 7), czyli moze byc wezsza lub szer¬ sza i moze wsuwac sie czesciowo ponad zesyp 2, lub tez stykac sie z nim jedynie krawedziami.Przez utworzenie szczeliny pomiedzy skrzynka i scianka 3, wegiel wtpada przez te szczeline do kanalu 6 wraz z wydzielo- nemi ze skrzynki odpadami, dzieki czemu wegiel mozna wsypywac znacznie szybciej do skrzynki.Wegiel posuwa sie szybko po pomoscie nachylonym odpowiednio poprzecznie, ja¬ ko lzejszy przesypuje sie ponad zeberka¬ mi 4 poza lamana krawedz 54 pomostu, za¬ miast przesuwac sie wzdluz calego pomo¬ stu. Ilosc wegla znajdujacego sie na pomo¬ scie maleje wiec stopniowo, poczynajac od — 3 -jego konca wsypowego ku koncowi wylo¬ towemu, poniewaz oddzielony wegiel spa¬ da z pomostu zaraz po oddzieleniu go od odpadów, dzieki zas trójkatnemu ksztalto¬ wi pomostu, powierzchnia jego maleje stopniowo w miare zmniejszania sie ilosci lezacego na nim wegla. Oddzielony wegiel przesypuje sie wiec szybko ponad krawe¬ dziami 54, uwalnia pomost ód swego cie¬ zaru i dozwala na wsypanie w jednostke czasu wiekszej ilosci wegla przeznaczone¬ go do sortowania. Wskutek tego sprawnosc urzadzenia wzrasta, a rozmiary jego male¬ ja, co jest bardzo pozadane przy sortowa¬ niu wegla. W przypadku taniego wegla bi¬ tumicznego, sprzedawanego w Ameryce w przyblizeniu po dwa dolary za tonne, na¬ lezy sprawnosc urzadzenia sortujacego zwiekszyc, poniewaz w przeciwnym razie koszt tego oczyszczania bedzie zbyt wyso¬ ki, aby sie oplacal.Urzadzenie niniejsze opracowane zo¬ stalo na podstawie dlugoletnich prób i od¬ znacza sie tern, ze przy niewielkich wymia¬ rach posiada dostateczna sprawnosc i moz¬ na je uzywac do sortowania wegla bitu¬ micznego nawet w malych kopalniach, gdyz zajmuje bardzo malo miejsca.Trójkatny pomost mozna zaopatrzyc w plaskownik 20, którego tylny koniec 21 jest sciety w ten sposób, ze kieruje wegiel poprzecznie wzgledem pomostu ku zwezo¬ nej czesci 22 kanalu 6 (fig. 6), na której pokazano odmienny pomost, przyczem kon¬ ce zeberek 4 sa tak wykonane, ze kanal 6 zostaje wyboczony ku srodkowi pomostu, skierowujac tam odpady jeszcze przed ich dosunieciem sie do oddzielacza 7. Plasko¬ wnik 20 mozna usunac z latwoscia z po¬ mostu.Pomost uwidoczniony na fig. 12 posia¬ da ksztalt scisle trójkatny, wskutek czego oddzielone odpady wysypuja sie kanalem 23 i moga byc przepuszczone ponownie przez takiez urzadzenie celem dalszego sortowania, co jednak nie fest potrzebne przy urzadzeniu podanein na fig. 1 i zeli nie chodzi o bardzo dokladne usunie¬ cie z wegla odpadów, to wtedy mozna u- zyc pomost trójkatny wskazany na fig. 12 bez stosowania oddzielacza 7. PL