Przedmiotem wynalazku jest wielotlokowa, hy¬ drauliczna maszyna przeplywowa, w której stopy tloków roboczych dolegaja do zewnetrznej po¬ wierzchni obwodowej pierscienia mimosrodowego, przemieszczanego promieniowo za pomoca tloka nastawczego, osadzonego w wale korbowym, sie¬ gajacym swym czopem do wewnatrz obudowy maszyny, i w której tlok nastawczy jest obciaza¬ ny czynnikiem hydraulicznym za pomoca kanalów lacznikowych, znajdujacych sie w czopie walu korbowego oraz za pomoca obrotowego zaworu przelaczajacego, znajdujacego sie miedzy obudowa maszyny a czopem walu korbowego.W znanej konstrukcji tego rodzaju w wale kor¬ bowym sa umieszczone promieniowo-przesuwnie dwa niezalezne wzgledem siebie tloki nastawcze, przestawiane w przeciwne strony za pomoca czyn¬ nika hydraulicznego. Kazdy z tych tloków nastaw¬ czyeh, prowadzonych w oddzielnej komorze cy¬ lindrowej, dolega przy tym swa zewnetrzna po¬ wierzchnia czolowa od wewnatrz do pierscienia mimosrodowego. Przy tym jeden z tych tloków pozostaje stale pod dzialaniem cisnienia czynnika hydraulicznego, pracego na jego wewnetrzna po¬ wierzchnie czolowa. Czynnik hydrauliczny dostaje sie do komór cylindrowych poprzez kanaly lacz¬ nikowe, znajdujace sie w czopie walu korbowego i polaczone z przepustem obrotowym, znajduja¬ cym sie miedzy czopem walu korbowego a obu¬ dowa maszyny i odgrodzonym pierscieniami 15 30 uszczelniajacymi, i dalej z przewodem tlocznym i przewodem powrotnym czynnika hydraulicznego.Niedogodnoscia tego znanego rozwiazania jest to, ze tloki nastawcze moga byc przestawiane tyl¬ ko w oba swe polozenia krancowe. Nie jest moz¬ liwe ustalenie statecznego polozenia posredniego na skutek obciazania w sposób ciagly jednej z ko¬ mór cylindrowych czynnikiem hydraulicznym. Za¬ kres zastosowania tej znanej konstrukcji ograni¬ cza sie jedynie do kilku okreslonych przypadków zastosowania, nie jest wiec dowolnie szeroki. Nie¬ dogodnym jest równiez to, ze jeden z tloków na- stawczych pozostaje stale pod pelnym obciazeniem cisnienia czynnika hydraulicznego. Oznacza to, ze równiez przepust obrotowy, znajdujacy sie pomie¬ dzy czopem korbowego walu, a obudowa maszy¬ ny pozostaje stale pod obciazeniem. Dlatego stra¬ ty przeciekowe w zakresie przepustu obrotowego sa bardzo wysokie. Równiez pierscienie uszczel¬ niajace pozostaja pod stalym obciazeniem cisnie¬ nia czynnika hydraulicznego, co jest przyczyna powstania znacznych oporów tarcia, dajacych znac o sobie silniejszym zuzyciem gladzi w zakresie przepustu obrotowego .oraz zuzyciem samych pier¬ scieni uszczelniajacych. Poza tym na skutek tych oporów tarcia oraz przecieków maleje zarówno mechaniczna, jak i objetosciowa sprawnosc wielc- tlokowych, hydraulicznych maszyn promieniowych tego rodzaju konstrukcji.Celem wynalazku jest skonstruowanie wielotlo- 115 010115 010 kowej7 hydraulicznej maszyny promieniowej opi¬ sanego na wstepie rodzaju, w której przy utrzy¬ maniu malych strat przeciekowych byloby mozli¬ we przestawianie pierscienia mimosrodowego w dowolnie wiele jednoznacznie wyznaczalnych po¬ lozen posrednich pomiedzy oboma ich polozeniami krancowymi bez koniecznosci tloczenia w sposób ciagly czynnika hydraulicznego.Cel ten wedlug wynalazku zostal osiagniety przez to, ze tlok nastawczy obiema swymi po¬ wierzchniami czolowymi dolega od wewnatrz do •pierscienia mimosrodowego, i ma w srodkowym •swym zakresie kolnierz pierscieniowy, szczelnie prowadzony w promieniowym otworze walu kor¬ bowego, przy czym; w kanalach lacznikowych, znajdujacych sieA iriiedzy przepustem obrotowym a uszczelnionymi komorami cylindrowymi, usy¬ tuowanymi po obu stronach kolnierza pierscienio¬ wego, a przeznaczonych na czynnik hydrauliczny, doprowadzany do nich tylko w okresie czasu prze¬ mieszczania pierscienia mimosrodowego, sa umie¬ szczone naprzemian odblokowywane zawory zwrot¬ ne.Dzieki wystepowaniu tych cech mozna teraz wyznaczac jednoznacznie nie tylko1 krancowe po-: lozenia pierscienia mimosrodowego, lecz równiez dowolne jednoznacznie wystatecznione polozenia posrednie miedzy mimosródowoscia maksymalna a minimalna, i to nawet podczas biegu maszyny.Istotnym jest przy tym- to, ze tloczenie czynnika hydraulicznego na jedna lub druga strone kolnie¬ rza pierscieniowego do znajdujacych sie tam ko¬ mór cylindrowych odbywa sie tylko podczas zmie¬ niania polozenia z jednego na drugie. Nie wyste¬ puja wiec juz przecieki poza fazami przestawia¬ nia. Zawory z.wrotne, odblokowywane naprzemien¬ ne cisnieniem czynnika hydraulicznego za pomoca odpowiednio umieszczonych przewodów sterowni¬ czych zapobiegaja "przy tym powrotnemu przeply¬ wowi czynnika hydraulicznego, co umozliwia za¬ chowanie ustawionego polozenia posredniego w ciagu nastepnego* cyklu roboczego.Pojedynczy tlok nastawczy korzystnie ma po¬ stac walcowego sworznia, na który jest wcisniety kolnierz pierscieniowy i szczelnie utwierdzony wzgledem niego* Tlok nastawczy i kolnierz pier¬ scieniowy moga tez byc wykonane jako jedna czesc. Kolnierz pierscieniowy jest uszczelniony wzgledem korzystnie sciany walcowej wneki znaj¬ dujacej sie w wale korbowym, co uniemozliwia przedostawanie sie czynnika hydraulicznego z jed¬ nej komory cylindrowej do drugiej. Komory cy¬ lindrowe, znajdujace sie po obu stronach kolnie¬ rza pierscieniowego sa uszczelnione równiez po stronie zewnetrznych powierzchni czolowych tlo¬ ka nastawczego. W tym celu, korzystnie sa stoso¬ wane uszczelki pierscieniowe. Tlok nastawczy jest osadzony z niewielkim luzem pasowalniczym we¬ wnatrz pierscienia mimosrodowego, ma przy tym takze dosc spory luz ruchowy pozostawiony w kierunku obrotowym jak i poosiowym walu, kor¬ bowego. Komora cylindrowa dla kolnierza pier¬ scieniowego moze byc utworzona jako otwór pro¬ mieniowy w? wale korbowym, po stronie konco¬ wej którego moze byc umieszczona wkladka pier- • scieniowa do ograniczania suwu kolnierza pier¬ scieniowego, zamocowana za pomoca pierscieni za¬ ciskowych. Zarówno wkladka pierscieniowa jak i dno otworu promieniowego sa zaopatrzone w 5 otwory oraz uszczelki pierscieniowe dla obu po¬ dluznych czesci tloka nastawczego.W celu umozliwienia wolnego a dokladnego przestawiania pierscienia mimosrodowego, wedlug korzystnej cechy wynalazku, w kanalach laczni- w kowych znajduja sie szczeliny ^ dlawieniowe. Zapo¬ biegaja one przenoszeniu obciazen uderzeniowych, podczas przestawiania pierscienia mimosrodowego i przyczyniaja sie do zmniejszenia zuzycia pozo¬ stalych czesci napedowych. 15 Ponadto, korzystnym wedlug wynalazku jest to, ze zawory zwrotne sa rozmieszczone promieniowo w czopie walu korbowego. Umozliwia to np. wy¬ konanie w prosty i laitwy sposób otworu gniezdza¬ cego je. Przy tym celowo zawory zwrotne sa „ umieszczone zasadniczo w plaszczyznie poprzecz¬ nej lozyska walu korbowego, znajdujacego sie po stronie czopu tego walu. Osiaga sie przez to nie tylko uzasadnione konstrukcyjnie uksztaltowanie walu korbowego i jego czopu lecz równiez odpo- 25 wiednio korzystne uksztaltowanie obudowy ma¬ szyny i jch wzajemne usytuowanie. Zwlaszcza istotnym jest wyeliminowanie przy tym podwój¬ nych pasowan trudnych do opanowania w tech¬ nice. 30 Wedlug dalszej cechy wynalazku, zawory zwrot¬ ne sa wyposazone w kolki sterownicze do ich od¬ blokowywania, umieszczone w zetknieciu z tlo¬ kiem sterowniczym, obustronnie obciazanym, czynnikiem hydraulicznym a osadzonym srodkowo 35 w czopie walu korbowego. Kolki sterownicze mo¬ ga byc polaczone luzno lub na stale z tlokiem ste¬ rowniczym. Unika sie dzieki temu stosowania po¬ dwójnych pasowan obarczonych licznymi niedo¬ godnosciami. Tlok sterowniczy jest obciazany czyn- 40 nikiem hydraulicznym z obu stron. Zawory zwrot¬ ne maja korzystnie postac zaworów gniazdowych, wyposazonych w zawieradla kulowe oraz srubo¬ we sprezyny naciskowe, dzieki czemu mimo pro¬ stej konstrukcji nie wystepuja w nich przecieki.^ Tlok sterowniczy nie wymaga jakiegos szczególne¬ go uszczelniania swej powierzchni obwodowej wzgledem sciany komory tlokowej. Jego ksztalt i polozenie umozliwiaja w kazdym razie zastoso¬ wanie na jego obwodzie bezprzeciekowej uszczelki ^ pierscieniowej.Zawory zwrotne moga byc umieszczone bezpo¬ srednio w otworze promieniowym, o stopniowa¬ nej srednicy, wykonanym w czopie walu korbo¬ wego. W korzystnej postaci wykonania wynalaz- 55 ku zawory zwrotne znajduja sie w korpusach wtykowych, które sa szczelnie utwierdzone w otworze wykonanym poprzecznie, na wylot w czo¬ pie walu korbowego. Taki otwór przelotowy ko¬ rzystnie wykonuje sie w jednym przejsciu narze- M dzia jako otwór bezstopniowy. W otworze tym korpusy wtykowe osadza sie wraz z zaworami zwrotnymi po uprzednim zlozeniu ich w komplet¬ ne zespoly konstrukcyjne, i utwierdza je w nich za pomoca pierscieni zaciskowych. Ulatwia to ^ konserwacje zaworów zwrotnych, poniewaz latwo5 11S 010 6 sie Je montuje i demontuje. Ponadto moga one byc wbudowane calkowicie symetrycznie, co upra¬ szcza technologie ich wytwarzania i mocowanie.Szczelnosc osiaga sie za pomoca uszczelek pier¬ scieniowych, umieszczanych na obwodzie korpu¬ sów wtykowych.Jakkolwiek szczeliny dlawieniowe moga wyste¬ powac w dowolnym miejscu w ciagu kanalów lacznikowych, to w korzystnym ukladzie wedlug wynalazku szczeliny dlawieniowe znajduja sie w zaworach zwrotnych. Korzystnie, szczeliny dlawie¬ niowe znajduja sie pomiedzy kolkami sterowniczy¬ mi a otaczajacymi je scianami otworów, w któ¬ rych sa one osadzone. Dzieki odpowiedniemu do¬ borowi pasowan kolków sterowniczych i otworów, w których sie one znajduja, te pierscieniowe szczeliny dlawieniowe nie ulegaja zanieczyszcze¬ niu ani zatkaniu nawet w przypadku slabego przeplywu i niewielkiego luzu.Maksymalne i minimalne polozenie krancowe pierscienia mimosrodówego ustala sie wedlug wy¬ nalazku dzieki temu, ze w komorach cylindrowych sa umieszczone wkladki zderzakowe. Te wkladki zderzakowe korzystnie sa luzno osadzone, i w ko¬ rzystnym przykladzie wykonania wynalazku moga one miec postac tarcz zderzakowych, osadzanych w komorach cylindrowych.Ponadto wedlug wynalazku, pierscien mimosro- dowy jest prowadzony miedzy kolnierzem promie¬ niowym walu korbowego a osiowo nastawnymi tarczami oporowymi oraz .dwiema równoleglymi wzgledem siebie powierzchniami plaskimi walu korbowego, przy czym te plaskie powierzchnie za¬ bezpieczaja równiez ten pierscien przed skrece¬ niem. Jest wiec on dzieki temu wprawdzie osa¬ dzony przesuwnie w kierunku przestawiania, lecz w kierunku poosiowym i obwodowym walu kor¬ bowego moze wykonywac ruch tylko w zakresie luzu wynikajacego z tolerancji pasowania. Luzy wynikajace ze zuzycia czesci mozna kompensowac poprzez dojustowanie wzglednie wymiane tarcz oporowych.W korzystnej postaci wykonania wynalazku po¬ wierzchnie obciazeniowe kolnierza pierscieniowego maja jednakowe pola. Do pomyslenia jest rów¬ niez przypadek, w którym powierzchnie obciaze¬ niowe kolnierza pierscieniowego maja rózne pola.W takim przypadku celowym jest, aby wieksze powierzchnie obciazeniowe byly wystawiane na dzialanie czynnika hydraulicznego w przypadku pomniejszania mimosrodowosci.Niebezpieczenstwo zakleszczenia w zakresie prze¬ pustu obrotowego oraz mozliwosc zatarcia sie zo¬ staly wedlug wynalazku wyeliminowane przez to, ze czop walu korbowego jest osadzony w obudo¬ wie maszyny ze znacznym luzem. Celowo kanaly lacznikowe znajdujace sie w czopie walu korbo¬ wego sa oddzielone metalowymi, hermetycznie uszczelniajacymi pierscieniami Od przewodów do¬ lotowych, znajdujacych sie w obudowie maszyny.Istnienie duzego luzu jest mozliwe dzieki temu, ze czynnik hydrauliczny#jest podawany poprzez prze¬ pust obrotowy tylko podczas przestawiania pier¬ scienia mimosrodówego. Poniewaz ten okres jest 2 reguly bardzo krótki, mozna wiec dopuscic wy¬ stepowanie krótkotrwalego, nawet wiekszego prze¬ cieku. Po zakonczeniu przebiegu przestawiania przepust obrotowy zostaje natychmiast odciety od zródla cisnienia, na skutek czego dalszy przeciek g nie wystepuje. Poza tym dzieki tej cesze odpada koniecznosc glebienia w czopie walu korbowego pierscieniowych rowków przeznaczonych do do¬ prowadzania oleju. Poza tym eliminuje sie po¬ dwójne pasowania.Doprowadzania czynnika hydraulicznego do tlo¬ ka nastawczego realizuje sie wedlug wynalazku poprzez element odcinajacy przeplyw tego czyn¬ nika, umieszczony w kanalach dolotowych. Ten element odcinajacy moze byc umieszczony w obu¬ dowie maszyny lub na zewnatrz obudowy maszy¬ ny. Celowo ten element odcinajacy ma postac 4/3-drogowego zaworu rozdzielczego. Ten zawór rozdzielczy umozliwia odciecie przepustu obroto¬ wego od zródla cisnienia po zakonczeniu przebie¬ gu przestawiania, a zatem pozostawienie go w sta¬ nie wolnym od przecieków i tarcia. Kazdorazowe polozenie tloka nastawczego jest utrzymywane za pomoca zaworów zwrotnych dotad, dokad nie zo¬ stanie nastawione nowe polozenie tego tloka za pomoca zaworu rozdzielczego.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony przy¬ kladowo na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia schematycznie zakres regulacji napedowego pierscienia mimosrodówego wielotlokowej, hydra¬ ulicznej maszyny promieniowej wraz z ukladem zasilania i odprowadzania czynnika hydrauliczne¬ go, fig. 2 — urzadzenie nastawcze pierscienia mi¬ mosrodówego w przykladzie wykonania, w prze¬ kroju podluznym pionowym, fig. 3 — urzadzenie nastawcze w przekroju poprzecznym pionowym, wykonanym wedlug fig. 2, a fig. '4 — urzadzenie nastawcze w dalszym przykladzie wykonania* rów¬ niez w pionowym przekroju podluznym, w wy¬ kroju.Na figurze 1 jest zaznaczona w wykroju obu¬ dowa 1 wielotlokowej, hydraulicznej maszyny pro¬ mieniowej, np. wielotlokowego, hydraulicznego sil¬ nika promieniowego. W obudowie silnikowej tldki robocze 2 sa w ukladzie gwiazdzistym prowadzone promieniowo przesuwnie w odpowiednio uksztal¬ towanych Cylindrach 3. Tloki robocze sa oparte stopami 4 o zewnetrzna powierzchnie obwodowa pierscienia mimosrodówego 5, który jest przesta¬ wiany promieniowo wzgledem wzdluznej osi walu korbowego 7 za pomoca tloka nastawczego 6, kie¬ dy zachodzi potrzeba zmiany skoku tloków robo¬ czych, Tlok nastawczy 6 w srodkowym swym zakresie ma kolnierz pierscieniowy 8. Komory cylindrowe 9, lo, przylegajace z obu stron do kolnierza pier¬ scieniowego sa za pomoca kanalów lacznikowych 11, 12 polaczone z przewodem cisnieniowym 13 i przewodem powrotnym 14 na czynnik hydrau¬ liczny, np. olej pod cisnieniem. Kanaly lacznikowe przechodzace przez wal korbowy 7 maja urzadze¬ nia dlawieniowe 15, 16 oraz 2awory zwrotne 17, 18, która sa naprzemiennie odblokowywane cisnie-: niem z drugiego z tych kanalów lacznikowych, podawanym odpowiednimi przewodami sterowni¬ czymi 19,20.Vi 30 S5 30 35 40 45 50 55 M7 Zmiane kierunku przeplywu oleju pod cisnie¬ niem z kanalów lacznikowych 11, 12 znajdujacych sie w wale korbowym 7 do kanalów dolotowych 21, 22, znajdujacych sie w obudowie 1 maszyny, i na odwrót, realizuje sie za pomoca przepustu obrotowego 23. Komutacja czynnika hydrauliczne¬ go jest zasygnalizowana tylko za pomoca polacze¬ nia przylaczy 24 i 25 z przewodami lacznikowymi 26, 27. W kanalach dolotowych 21, 22 miedzy prze¬ wodem tlocznym 13 i przewodem powrotnym 14, a przepustem obrotowym 23 znajduje sie zawór rozdzielczy, 4/3-drogowy 28, sterowany recznie lub zdalnie, W przypadku przestawienia 4/3-drogowego za¬ woru rozdzielczego w lewe polozenie krancowe olej pod cisnieniem dotad przeplywa poprzez ka¬ nal 21, przepust obrotowy 23 zawór zwrotny 17 i urzadzenie dlawieniowe 15 do komory cylindro¬ wej 9, dokad 4/3-drogowy zawór rozdzielczy po¬ zostaje w tym polozeniu. Na skutek tego przeplyw wu tlok nastawczy 6 zostaje przemieszczony wzgle¬ dem walu korbowego 7 i na skutek zetkniecia obu powierzchni czolowych 29, 30 tloka nastawczego z wewnetrznymi pierscienia mimosrodowego 5 równiez i ten zostaje przemieszczony odpowiednio mimosrodowo wzgledem osi wzdluznej walu kor¬ bowego. Olej pod cisnieniem wyplywa przy tym z komory cylindrowej 10 poprzez kanal laczniko¬ wy 12, zawór zwrotny 18, otwarty dzieki istnieniu przewodu sterowniczego 20, przepust obrotowy 23, kanal dolotowy 22 i 4/3-drogowy zawór rozdziel¬ czy do przewodu powrotnego 14.W przypadku przestawienia 4/3-drogowego za¬ woru rozdzielczego 28 z powrotem w przedstawio¬ ne polozenie zablokowania, kanaly 21, 22 i 11, 12 miedzy 4/3-drogowym zaworem rozdzielczym a ko¬ morami cylindrowymi 9, 10 pozostaja w stanie odciecia od zródla cisnienia, przy czym zawory zwrotne 17, 18 uniemozliwiaja splyniecie oleju pod cisnieniem z komór cylindrowych i przylegajacych do nich odcinków kanalów. Tlok nastawczy 6 za¬ chowuje wiec swe okreslone, nastawione poloze¬ nie.W przypadku przestawienia 4/3-drogowego za¬ woru rozdzielczego w prawe jego krancowe polo¬ zenie olej pod cisnieniem przeplywa z przewodu tlocznego 13 poprzez kanal 22, przepust obrotowy 23, zawór zwrotny 18 i urzadzenie dlawieniowe 16 do komory cylindrowej 10 i przesuwa tlok na¬ stawczy 6 w drugim kierunku dotad, dokad 4/3- -drogowy zawór rozdzielczy pozostaje otwarty.Przy tym olej pod cisnieniem wyplywa z komory cylindrowej 9 poprzez kanal 11* zawór zwrotny 17, otwarty cisnieniem za pomoca przewodu steruja¬ cego 19, przepust obrotowy 23, kanal 21 i 4/3-dro¬ gowy zawór rozdzielczy do przewodu powrotne¬ go 14.W przypadku ponownego przestawienia 4/3-dro¬ gowego zaworu rozdzielczego w przedstawione po¬ lozenie zablokowania, kanaly znajdujace sie mie¬ dzy zaworami zwrotnymi 17, 18 a 4/3-drogowym zaworem rozdzielczym zostaja znowu pozbawione cisnienia, natomiast tlok nastawczy 6 pozostaje w ostatnio przyjetym polozeniu, poniewaz zawory zwrotne uniemozliwiaja wyplyniecie oleju pod 010 8 cisnieniem z komór cylindrowych 9 i 10 i z od¬ cinków kanalów miedzy komorami cylindrowymi a zaworami zwrotnymi.W postaci wykonania wynalazku szczególowo przedstawionej na fig. 2 i 3 w wale korbowym 7, osadzonym w obudowie 1 maszyny w lozysku wal¬ cowym 31 znajduje sie walcowy otwór promienio¬ wy 32 o wiekszej srednicy 32 oraz drugi otwór 33 o mniejszej od niego srednicy. W otworach tych 10 jest osadzony w ich kierunku wzdluznym walco¬ wy tlok nastawczy 6, który z niewielkim luzem dolega swymi powierzchniami czolowymi 29 i 30 do powierzchni wewnetrznych 34, 35 pierscienia mimosrodowego 5. Srednica tloka nastawczego od- l5 powiada srednicy mniejszego otworu promienio¬ wego 33. Do uszczelnienia czesci 36 tloka nastaw¬ czego osadzonej w mniejszym otworze promienio¬ wym wzgledem walu korbowego 7 jest uzyta uszczelka pierscieniowa 37, osadzona w wale kor- j, bowym.W srodkowym zakresie dlugosci tlok nastawczy 6 ma kolnierz pierscieniowy 8, który na obwodzie jest uszczelniony wzgledem gladzi otworu pro¬ mieniowego 32 o wiekszej srednicy za pomoca s uszczelki pierscieniowej 38. Podluzna czesc 39 tlo¬ ka nastawczego jest szczelnie prowadzona we wkladce pierscieniowej 40. Uszczelnienie jest zre¬ alizowane za pomoca uszczelki pierscieniowej 41, osadzonej we wkladce pierscieniowej. Wkladka ,0 pierscieniowa jest unieruchomiona w otworze pier¬ scieniowym 32 za pomoca pierscieni zaciskowych 42 oraz uszczelniona wzgledem gladzi tego otworu za pomoca uszczelki pierscieniowej 43.Wedlug fig. 3 krancowe polozenia tloka nasta^- 5 czego 6 mozna zmieniac przez dobranie wymien¬ nych tarcz zderzakowych 44, 45 o odpowiedniej grubosci i ksztalcie.O promieniowym prowadzeniu pierscienia mi¬ mosrodowego 5 z jednej strony stanowi kolnierz ! promieniowy 46 walu korbowego 7, jak i tarcze oporowe 47, 48 a z drugiej strony równolegle wzgledem siebie, plaskie powierzchnie 49, 50 wa¬ lu korbowego 7, jak i pierscienia mimosrodowego.Tarcze oprowe 47, 48 opieraja sie p lozysko 53 i walu korbowego, które jest umieszczone po stro¬ nie jego czopu i za pomoca którego czop 54 walu korbowego jest osadzony w obudowie 1 maszyny.Po obu stronach kolnierza pierscieniowego 8 tlo¬ ka nastawczego 6 znajduja sie komory' cylindrowe D 9, 10, do których uchodza kanaly lacznikowe 11, 12, w których znajduja sie zawory zwrotne 17, 18.Nie wykorzystane, koncowe czesci kanalów lacz¬ nikowych sa szczelnie- zatkane korkami gwintowa¬ nymi 55, Zawory zwrotne, zlozone z kolowego za- 5 wieradla 56 oraz naciskowej sprezyny srubowej 57 opartej o zamek srubowy 58, osadzone w pro¬ mieniowych otworach o stopniowo-zmiennych sred¬ nicach w wale korbowym, z których zawór zwrot¬ ny 18 jest umieszczony w korpusie wtykowym 59, j a drugi zawór zwrotny 17 bezposrednio w otwo¬ rze walu korbowego majacym stopniowo-zmienna srednice, moga byc odblokowywane za pomoca kolków sterowniczych 60, 61, które pozostaja w zetknieciu z tlokiem sterowniczym 62, umieszczo- ¦ nym srodkowo w wale korbowym. W tym przy-9 115010 10 kladzie wykonania kolek sterowniczy 60 jest po¬ laczony na stale z tlokiem sterowniczym, nato¬ miast drugi kolek sterowniczy 61 jedynie luzno dolega do tloka sterowniczego. Kolki sterownicze sa osadzone z duzym luzem w prowadzacych je gniazdach czopu 54 walu korbowego do korpusu wtykowego 59, na skutek czego pomiedzy zewne¬ trznymi powierzchniami obwodowymi kolków ste¬ rowniczych a scianami otworów, otaczajacymi je pozostaja szczeliny dlawieniowe 15, 16 dla prze¬ plywajacego przez nie oleju pod cisnieniem.Do komór cylindrowych 63, 64, znajdujacych sie po obu stronach tloka sterowniczego 62, uchodza kanaly lacznikowe 11', 12', przechodzace przez czop 54 walu korbowego, z których w zakresie przepu¬ stu obrotowego 23 kanal lacznikowy 11' jest pola¬ czony z kanalem dolotowym 21, a kanal laczniko¬ wy 12' z kanalem dolotowym 22. Polaczenia kana¬ lów 11' — 21 oraz 12' — 22 sa uszczelnione wzgle¬ dem siebie metalowymi pierscieniami hermetycz¬ nie uszczelniajacymi 65. Nalezy zaznaczyc, ze czop 54 jest osadzony z duzym luzem w obudowie 1 maszyny.W przykladzie wykonania wynalazku przedsta¬ wionym na fig. 4 w powiekszeniu oba zawory zwrotne 17, 18 znajduja sie w korpusach wtyko¬ wych 59, które sa osadzone i utwierdzone w po¬ przecznym bezstopniowym otworze 66 w czopie 54 walu korbowego. Kazdy z tych korpusów wtyko¬ wych jest przy tym uszczelniony wzgledem*sciany otworu za pomoca uszczelek pierscieniowych 67 niedopuszczajacych do powstania przecieków. Oba te korpusy wtykowe sa oparte o siebie'za posred¬ nictwem pierscienia dystansowego 68a, który od strony wewnetrznej jest zaopatrzony w gladz pro¬ wadzaca tlok sterowniczy 62. Z drugiej strony korpusy wtykowe sa zamocowane za pomoca pierscieni zaciskowych 69, osadzonych w scianie otworu. W pozostalej czesci rozwiazanie to odpo¬ wiada przedstawionemu w przekroju poprzecznym na fig. 2 i 3 rozwiazaniu czopu walu korbowego, pierscienia mimosrodowego i tloka nastawczego.. Zastrzezenia patentowe 1. Wielotlokowa, hydrauliczna maszyna promie¬ niowa, w której stopy tloków roboczych dolegaja do zewnetrznej powierzchni obwodowej pierscie¬ nia mimosrodowego, przemieszczanego promienio¬ wo za pomoca tloka nastawczego, osadzonego w wale korbowym, siegajacym swym czopem do we¬ wnatrz obudowy maszyny, i w której tlok nastaw- czy jest obciazany czynnikiem hydraulicznym za pomoca kanalów lacznikowych, znajdujacych sie w czopie walu korbowego oraz za pomoca obroto¬ wego zaworu przelaczajacego, znajdujacego sie miedzy obudowa maszyny a czopem waiu korbo¬ wego, znamienna tym, ze tlok nastawczy (6) obie¬ ma swymi powierzchniami czolowymi (29, 30) do¬ lega od wewnatrz do pierscienia mimosrodowego (5), i ma *w srodkowym swym zakresie kolnierz pierscieniowy (8) szczelnie prowadzony w .promie¬ niowym otworze (32) walu korbowego (7), przy czym w kanalach lacznikowych (11, 12), znajduja- ; cych sie miedzy przepustem obrotowym (23) a u- szczelnionymi komorami cylindrowymi (9, 10), usy¬ tuowanymi po obu stronach kolnierza pierscienio¬ wego (8), a przeznaczonych na czynnik hydraulicz¬ ny, doprowadzany do nich tylko w okresie czasu 5 przemieszczania pierscienia mimosrodowego (5), sa umieszczone naprzemian odblokowywane zawory zwrotne (17, 18). 2. Maszyna wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze w kanalach lacznikowych (11, 12) ma szczeliny xo dlawieniowe (15, 16). 3. Maszyna wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze zawory zwrotne (17, 18) sa umieszczone promie¬ niowo w czopie (54) walu korbowego. 4. Maszyna wedlug zastrz. 1 albo 3, znamienna 15 tym, ze zawory zwrotne (17, 18) sa umieszczone zasadniczo w plaszczyznie poprzecznej lozyska (53) walu korbowego, znajdujacego sie po stronie czo¬ pu tego walu. 5. Maszyna wedlug zastrz. 4, znamienna tym, ze 20 zawory zwrotne (17, 18) sa wyposazone w kolki sterownicze (60, 61) do ich odblokowywania, u- mieszczone w zetknieciu z tlokiem sterowniczym (62), obustronnie obciazanym czynnikiem hydrau¬ licznym a osadzonym srodkowo w czopie (54) wa- 25 hi korbowego. 6. Maszyna wedlug zastrz. 1 albo 5, znamienna tym, ze zawory zwrotne (17, 18) znajduja sie w korpusach wtykowych (59), które sa szczelnie u- twierdzone w otworze (66) wykonanym poprzecz- 30 nie, na wylot w czopie (54) walu korbowego. 7. Maszyna wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienna tym, ze szczeliny dlawieniowe (15, 16) znajduja sie w zaworach zwrotnych (17, 18). 8. Maszyna wedlug zastrz. 5, znamienna tym, ze 35 szczeliny dlawieniowe (15, 16) znajduja sie mie¬ dzy kolkami sterowniczymi (60, 61) a otaczajacy¬ mi je scianami otworów, w których sa one osa¬ dzone. 9. Maszyna wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze 40 w komorach cylindrowych (9, 10) znajduja sie wkladki zderzakowe (44, 45). 10. Maszyna wedlug zastrz. 9, znamienna tym, ze wkladki zderzakowe stanowia tarcze zderzako- . we (44, 45), umieszczane w komorach cylindrowych 45 (9, 10). 11. Maszyna wedlug zastrz. 1, znamienna tym, . ^ze pierscien mimosrodowy (5) jest prowadzony miedzy kolnierzem promieniowym (46) walu kor¬ bowego (7) a osiowo nastawnymi tarczami oporo¬ wymi (47, 48) oraz dwiema równoleglymi wzgle¬ dem siebie powierzchniami plaskimi (49, 50) walu korbowego (7). 12. Maszyna wedlug zastrz. 1, znamienna tym, 5i ze powierzchnie obciazeniowe kolnierza pierscie¬ niowego (8) maja jednakowe pola. 13. Maszyna wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze powierzchnie obciazeniowe kolnierza pierscienio¬ wego (8) maja rózne pola. 60 14. Maszyna wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze czop (54) walu korbowego jest osadzony w o- budowie (1) maszyny ze znacznym luzem. 15. Maszyna wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze w kanalach dolotowych (21, 22), przeznaczo- ^ nych na czynnik hydrauliczny, znajduje sie ele-s 115 010 11 12 ment odcinajacy (28) przeplyw tego Czynnika. ze element odcinajacy (28) ma postac 4'3-drogowe- 16. Maszyna wedlug zastrz. 15, znamienna tym, go zaworu rozdzielczego.FIG. % §« §7 FIG. 3 BZGraf. Koszalin d-548 W js^z. A-4 {Jena 100 rf PL