Przedmiotem wynalazku jest uklad polaczen uzwojen biegunów komutacyjnych w wielobiegunowej maszynie pradu stalego.Dotychczasowe rozwiazania polaczen twomika z bie¬ gunami komutacyjnymi w maszynach pradu stalego, sprowadzaja sie do trzech rozwiazan. W jednym rozwia¬ zaniu obwód twornika jest polaczony z szeregowo zla¬ czonymi cewkami uzwojenia komutacyjnego. W drugim rozwiazaniu obwód twornika jest polaczony z selekcjo¬ nowanymi szeregowo cewkami uzwojenia komutacyj¬ nego, natomiast w trzecim rozwiazaniu obwód twornika laczy sie z sekcjonowanymi równolegle cewkami uzwoje¬ nia komutacyjnego. W kazdym z opisanych ukladów prad plynacy w obwodzie biegunów komutacyjnych jest zwiazany pewna stala relacja z pradem twornika, nato¬ miast jest on w sposób niejednoznaczny zwiazany z pra¬ dem tej ze szczotek, nad która znajduje sie dana cewka uzwojenia biegunów.Niedogodnoscia opisanych rozwiazan jest niejedno¬ znaczny rozkbd pradu twornika, który rozplywa sie poprzez poszczególne cewki lub grupy cewek uzwojenia biegunów komutacyjnych, co wynika z rzeczywistych wartosci rezystancji i indukcji cewek,które ze wzgledu na ich male wartosci i tolerancje wykonania z reguly powo¬ duja róznice w poszczególnych pradach. Ponadto zjawi¬ sko niejednoznacznosci dodatkowo poglebia sie jezeli nastepuje chwilowy wzrost rezystancji przejscia którejs ze szczotek, przykladowo na skutek mechanicznych lub chemicznych usterek na powierzchni komutatora. W takiej sytuacji prad plynacy przez calosc uzwojen biegu¬ nów komutacyjnych pozostaje nie zmieniony, natomiast prady szczotek moga sie znacznie róznic. Na skutek tego sily elektromagnetyczne samoindukcji w cewkach komu¬ tacyjnych moga sie w sposób niedopuszczalny róznic od sil elektromagnetycznych rotacji wywolanych strumie¬ niem biegunów komutacyjnych. Taka sytuacja prowadzi z kolei do wzmozonego iskrzenia szczotek i dalszego pogorszenia sie zestyku szczotki-komutator.Uklad polaczen biegunów komutacyjnych w wielobie¬ gunowej maszynie pradu stalego, wedlug wynalazku, zawiera cewki uzwojen komutacyjnych, polaczone z uzwojeniem twornika oraz mosty szczotkowe. Kazdy most szczotkowy jest polaczony bezposrednio z uzwoje¬ niem bieguna komutacyjnego, który ma wplyw na komu¬ tacje pod tym mostem szczotkowym. Kazdy most szczotkowy wraz z uzwojeniemjednegobieguna komuta¬ cyjnego jest dolaczony do wspólnej szyny zbiorczej danego bieguna zasilania, umieszczonej na obwodzie maszyny.Zaleta ukladu polaczen biegunów komutacyjnych w wielobiegunowej maszynie pradu stalego, wedlug wyna¬ lazku, jest wyeliminowanie nierównomiernego rozplywu pradów na poszczególne mosty szczotkowe, a tym samym wyeliminowanie szkodliwego iskrzenia szczotek.Przedmiot wynalazkujest uwidoczniony w przyklado¬ wym wykonaniu na rysunku, który przedstawia schemat ukladu.Uklad zawiera umieszczone na biegunach komutacyj¬ nych 1 cewki uzwojen komutacyjnych 2. których koncek sa polaczone, kazdy z oddzielnym mostem szczotkowym114 985 3, znajdujacym sie pod tym biegunem komutacyjnym 1.Poczatki Pcewek uzwojen komutacyjnych 2 przeciwleg¬ lych biegunów komutacyjnych 1 sa polaczone / jedna szyna zbiore/a 4. a poczatki P pozostalej pary uzwojen komutacyjnych 2 z druga szyna zbiorcza 4. Uzwojenia biegunem glównych 5 sa polaczone równiez z szynami zbiorczymi 4.Dzialanie ukladu polaczen uzwojen biegunów komu- tacyjnych w w iclobiegunowej maszynie pradu stalego, wedlug w y nalazku. polega na tym, ze prad plynacy przez dany most szczotkowy 3 jest dokladnie taki sam jak prad przeplywajacy przez cewke uzwojenia komutacyjnego 2. tego bieguna komutacyjnego 1, który ma bezposredni wplyw na przebieg komutacji w cewkach, stanowiacych fragment uzwojenia twornika zwieranego przez szczotki 3, ktpre komutuja pod tym mostem szczotkowym 3. Gdy chwilowo wzrosnie opornosc przejscia na styku szczotka- komutator. powodujaca chwilowy spadek wartosci pradu plynacego przez dany most szczotkowy 3, co powoduje równoczesnie spadek pradu w uzwojeniu bie¬ guna komutacyjnego 1. decydujacego o komutacji w danym miejscu. W takiej sytuacji sily elektromotoryczne rotacji indukujace sie w cewkach komutacyjnych 2od pól biegunów komutujacych 1, zachowuja proporcjonalnosc do aktualnych wartosci pradów przewodzonych przez poszczególne mosty szczotkowe 3.Za strzezenie patentowe Uklad polaczen uzwojen biegunów komutacyjnych w wielobigunowcj maszynie pradu stalego, zawierajacy cewki uzwojen komutacyjnych, polaczone z uzwojeniem twornika oraz mosty szczotkowe, zaamieany tym. ze kazdy most szczotkowy (5)jest polaczony bezposrednio z uzwojeniem bieguna komutacyjnego (2), który ma wplyw na komutacje pod tym mostem szczotkowym (3), przy czym kazdy most szczotkowy (3) wraz zuzwojeniem jed¬ nego bieguna komutacyjnego (2) jest dolaczony do wspólnej szyny zbiorczej (4) danego bieguna zasilania, umieszczonej na obwodzie maszyny. = r Prac. Poligraf. UP PRL. Nakbd 120 egz.Cena 100 zl PL