Przedmiotem wynalazku jest sposób uszlachetnia¬ nia surowego oleju talowego i jego pochodnych takich jak: mieszaniny surowego oleju talowego z olejem mineralnym lub z mydlami lub mydla otrzymane iz surowego oleju talowego — same albo rozcienczone bazowymi olejem mineralnym.Olej talowy jest naturalna mieszanina sklada¬ jaca sie glównie z kwasów tluszczowych i zywi¬ cznych, która otrzymuje sie w procesie wytwa¬ rzania celulozy. Niekorzystne wlasnosci organole¬ ptyczne i fizykochemiczne surowego oleju talowe¬ go, ograniczaja jego bezposrednie wykorzystanie.Z wielu metod oczyszczania surowego oleju talo¬ wego najczesciej stosuje sie rafinacje kwasami mineralnymi (np. patent polski nr 41273) lub estry- fikacje (np. „Chemia stosowana" 1977).Celem wynalazku jest opracowanie sposobu uszlachetniania surowego oleju talowego i jego po¬ chodnych dla zapewnienia nowych mozliwosci rac¬ jonalnego wykorzystania tego surowca. Sposób uszlachetniania surowego oleju talowego i jego pochodnych wedlug wynalazku polega na tym, ze surowy olej talowy, jego mieszaniny z olejem mi¬ neralnymi lub z mydlami lub mydla otrzymane z surowego oleju talowego — same albo rozcien¬ czone bazowym olejem mineralnym ogrzewa sie wstepnie do temperatury 100°C—140°C, korzystnie 120°C i dodaje sie porcjami siarke w postaci za¬ wiesiny w oleju mineralnym lub oleju talowym, w ilosci nie przekraczajacej 10% wagowych, korzy¬ lo 20 30 stnie 5% wagowych. Tak uzyskana mieszanine ogrzewa sie z dostepem 'powietrza lub w atmosfe¬ rze gazu obojetnego w temperaturze 100°C—200°C, korzystnie 120°C—170°C w ciagu 1—5 godzin, ko¬ rzystnie 2 godzin.Uszlachetniany siarka olej talowy jest jednorod¬ nym przezroczystym, ciemnoczerwonym olejem, którego lepkosc zalezy glównie od temperatury w jaikiej prowadzony byl proces uszlachetniania. Po¬ nadto, uszlachetniony wedlug wynalazku olej ta¬ lowy jest pozbawiony niekorzystnych cech, które posiada olej surowy.Stwierdzono, ze olej talowy uszlachetniony wed¬ lug wynalazku nabywa cech. które sprawiaja, ze moze on byc stosowany zarówno sam lub w mie¬ szaninie z innymi znanymi zwiazkami, jako do¬ datek uszlachetniajacy substancje smarowe, zwiek¬ szajacy ich odpornosc na wysokie obciazenia. Na przyklad 10%-owa mieszanina uszlachetnionego ole¬ ju talowego -i. oleju bazowego o ilepkosci 52x10-6 m% w temperaturze 5f0|OC, wykazuje na. aparacie czterokulowym wytrzymalosc 250 kG. Bez dodatku wymienionego zwiazku uszlachetniajacego' olej wy¬ trzymuje tylko 1150 k,G. Stwierdzono takze, ze zwlaszcza mydla otrzymane'z surowego oleju talo¬ wego uszlachetnione wedlug- wynalazku sa dosko¬ nalymi zageszczaczami olejów smarowych.Przedmiot wynalazku objasniony jest w przykla¬ dzie wykonania, który przedstawia sposób uszla¬ chetniania surowego olejiu talowego siarka. 114 5793 114 579 4 P r z y (k l a d. Surowy olej talowy o liczbie kwa¬ sowej 151 i liczbie jodowej 124, ogrzewa sie wstep¬ nie do temperatury 120°C a -nastepnie dodaje sie porcjami zawiesine siarki elementarnej w ilosci 5% wagowych, w surowym oleju talowym. Jedno¬ czesnie przez .mieszanine reakcyjna przepuszcza sie strumien powietrza. Po dodaniu siarki podwyzsza sie temperature mieszaniny do 140°C i utrzymuje na tym poziomie przez 2 godziny. Otrzymany pro¬ dukt saczy sie na goraco i ochladza. Otrzymuje sie olej talowy uszlachetniony siarka, którego licz¬ ba kwasowa wynosi 139 a liczba jodowa 103.Zastrzezenie patentowe Sposób uszlachetniania surowego oleju talowego i jego pochodnych takich jak: mieszaniny surowe¬ go oleju talowego z olejem mineralnym lub z myd¬ lami lub mydla otrzymane z surowego oleju ta¬ lowego — same albo rozcienczone bazowym ole¬ jem mineralnym, znamienny tym, ze surowy olej talowy, jego pochodne ogrzewa sie wstepnie do temperatury 100°C—140°C, korzystnie 120°C i do- .daje sie porcjami siarke w postaci zawiesiny w oleju mineralnym lub oleju talowym, w ilosci nie przekraczajacej 10% wagowych, korzystnie 5% wa¬ gowych, a nastepnie uzyskana mieszanine ogrzewa sie z dostepem powietrza lub w atmosferze gazu obojetnego w temperaturze 100°C—200°C, korzy¬ stnie 120°C—170°C w ciagu 1—5 godzin, korzystnie 2 godzin.PZGraf. Koszalin D-301 95 egz. A-4 Cena 45 zl PL