Pieiwszcnstwo: 24 czerwca 1924 r. (Niemcy).Podczas ruchu tarczy licznika w polach magnetycznych uzwójen wzbudzaj acych powstaje moment hamujacy, wzrastajacy wraz z obciazeniem i zmniejszajacy war¬ tosc momentu krecacego. Wskutek tego wskazania znanych liczników indukcyjnych przestaja byc dokladne, skoro obciazenie osiaga znaczna czesc obciazenia nominalne¬ go licznika.Wynalazek niniejszy ma glównie na celu usunac powyzsza wade przez odpowiednie wykonanie zespolu megnesów wzbudzaja¬ cych.Wedlug wynalazku zespól magnesów wy¬ konywa sie tak, ze wzrost natezenia pradu, poczynajac od pewnej wartosci, wywoluje przesuniecie sie strumienia megnetycznego cewki pradowej w kierunku obwodu tarczy, przyczem moment krecacy wzrasta bardziej od momentu hamujacego, wiec moze nasta¬ pic skompensowanie momentu hamujacego.Jedna z postaci wykonania urzadzenia polega na tern, ze bieguny elektromagnesu pradowego sa zaopatrzone w cienkie wyste¬ py skierowane ku sobie, a ponadto w odpo¬ wiedniej odleglosci od biegunów elektro¬ magnesu umieszczone sa po stronie przeciw¬ leglej srodkowi tarczy indukcyjnej bieguny pomocnicze z miekkiego zelaza, zaopatrzo¬ ne równiez w wystepy skierowane do biegu¬ nów elektromagnesu. Wystepy biegunów e- lektrómagnesu maja tak dobrany przekrój, ze dla pewnej wartosci pradu sa w stanie nasycenia megnetycznego; skoro natezeniepradu wzrosnie* opornosc magnetyczna wy- ste£Zw na biegunach elektromagnesu wzra¬ sta i nowe linje sil Zwracaja sie w wiekszej ilosci w kierunku biegunów pomocniczych z miekkiego zelaza i przechodza przez tar¬ cze blizej do jej obwodu, dzieki czemu mo¬ ment krecacy zwieksza sie.Rysunek przedstawia jedna z postaci wykonania wynalazku; fig. 1 i 2 przedsta¬ wiaja zespól magnesów w rzutach schema¬ tycznych na plaszczyzne przechodzaca przez os licznika i na plaszczyzne styczna do licznika, równolegla do elektromagnesu pradowego, na fig. 3 podany jest widok e- lektromagnesu pradowego zgóry i wreszcie na fig. 4 przedstawiono elektromagnes na¬ pieciowy w chwili nakladania wzbudzajacej cewki napieciowej.Tarcza indukcyjna 1 osadzona jest na osi pionowej 2, wirujacej w pominietych na rysunku lozyskach. Nad nia umieszczony jest elektromagnes, skladajacy sie z cewki napieciowej 3 o uzwojeniu z cienkiego dru¬ tu i rdzenia 4 w postaci prostokata z wyste¬ pem 5, tworzacym biegun pojedynczy elek¬ tromagnesu napieciowego, konczacym sie tuz nad tarcza i umieszczonym mimosrodo- wo. Pod tarcza umieszczony jest w pla¬ szczyznie prostopadlej do plaszczyzny rdzenia 4 elektromagnes pradowy, sklada¬ jacy sie z dwóch cewek 6 i 7 osadzonych na rdzeniu 8, wykonanym w ksztalcie podko¬ wy. Bieguny 9 i 10 elektromagnesu prado¬ wego, zaopatrzone odpowiednio w wystepy 9' i 10', znajduja sie tuz pod tarcza naprze¬ ciwko bieguna 5.Wpoblizu biegunów 9 i 1Q po stronie obwodu tarczy indukcyjnej, umieszczone sa bieguny pomocnicze 11 i 12 z miekkiego ze¬ laza zaopatrzone odpowiednio w wystepy IV i 12'; skierowane ku biegunom 9 i 10.Linje sil pola magnetycznego, wytwo¬ rzonego przez etlektromagnes pradowy, przebiegaja miedzy wystepami 9' i 10' i od¬ chylaja sie ku górze pod wplywem bieguna 5, przenikajac w ten sposób tarcze 1. Dla pewnego natezenia pradu wystepy 9' i 10', o niewielkim przekroju, zostaja silniej na¬ sycone od pozostalej czesci rdzenia. Skoro natezenie pradu wzrosnie, ilosc linij magne¬ tycznych, wychodzacych z biegunów 9, 10 i skierowanych ku biegunom pomocniczym //, 12 wzrosnie równiez; poniewaz jednak te linje sil przenikaja tarcze w wiekszej odleglosci od srodka niz linje przebiegaja¬ ce miedzy wystepami 90 i W, wiec moment krecacy, wytworzony przez te czesc pola magnetycznego, bedzie wiekszy. W ten spo¬ sób mozna zrównowazyc moment hamujacy, wytwarzany przez elektromagnes pradowy przez odpowiednie uksztaltowanie wyste¬ pów na biegunach elektromagnesu prado¬ wego 9' i 10' oraz biegunów pomocniczych 11 i 12.Rdzen 4 elektromagnesu, utworzony z blach z zelaza miekkiego w sposób uwidocz¬ niony na fig. 1, sklada sie zwykle z dwóch czesci stykajacych sie ze soba w miejscach 4' i 4". Polaczenia podobne zwiekszaja, jak wiadomo, opornosc magnetyczna rdzenia.Rdzen uwidoczniony na fig. 1 posiada jed¬ na tylko szczeline 4". Dzieki usunieciu szczeliny 4' opornosc magnetyczna obwodu napieciowego zmniejsza sie, dzieki czemu mozna zmniejszyc ciezar miedzi, potrzebnej na uzwojenie 3. Wokolo bieguna 5 umie¬ szcza sie, jak zwykle, pierscien z zelaza miekkiego lub zwarte uzwojenie (na rysun¬ ku pominiete) w celu powiekszenia doklad¬ nosci licznika przy obciazeniu indukcyj- nem.W celu nalozenia cewki 3 na biegun 5 nalezy rozchylic, jak wskazuje fig. 4, giet¬ kie konce 13, 14 rdzenia 15. * PL