Przedmiotem wynalazku jest zatrzask do moco¬ wania elementów konstrukcyjnych, zwlaszcza do ustalania w okreslonej pozycji katowej elementu waihliwego, osadzonego w stalym polozeniu osio¬ wym na dowolnym elemencie nosnym. Zatrzask ten jest wyposazony w pretowy element mocujacy ze zderzakiem oporowym, przesuwny osiowo pod wplywem sprezyny i wspólpracujacy z odipowied- nim otworem mocowanego elementu.Znany jest tego rodzaju zatrzask, powszechnie stosowany do ustalania ruchomych elementów w korpusach róznych przyrzadów, na przyklad w podzielnicach uniwersalnych, który posiada prze¬ suwny kolek ustalajacy, osadzony w scianie kor¬ pusu i zaopatrzony z jej zewnetrznej strony w sprezyne dociskowa, zderzak oporowy i uchwyt manipulacyjny, a z wewnetrznej strony zakonczo¬ ny czopem. Wewnatrz korpusu znajduje sie obro¬ towy lub wahliwy element, równolegly do sciany korpusu i wyposazony w otwór, w który zaglebia sie czolowo odpowiednio1 dopasowany czop kolka ustalajacego.Wada znanego zatrzasku jest jego mala przydat¬ nosc do mocowania lub ustalania elementów wa¬ ntowych, przede wszystkim dzwigni, których polo¬ zenie katowe jest niewidoczne od zewnetrznej strony korpusu.Celem wynalazku jest usuniecie tej wady przez opracowanie zatrzasku, szczególnie przydatnego do ustalania wahliwych, niewidocznych z zewnatrz elementów dzwigniowych w wyznaczonym polo¬ zeniu katowym, w którym pretowy element mo¬ cujacy zatrzasku jest wprowadzany swa boczna 5 powierzchnia w otwór ustalanego elementu.Cel ten osiagnieto zgodnie z wynalazkiem, dzieki temu, ze na pretowym elemencie mocujacym utworzono walcowe odsadzenie o srednicy prze¬ wyzszajacej wymiar przekroju poprzecznego tego elementu, natomiast mocowany element wyposa¬ zono w zaczep z otwartym wycieciem, którego czesc wejtsciowa jest szczelina o szerokosci mniej¬ szej od srednicy walcowego odsadzenia, a czesc osadcza ma. postac walcowego otworu o srednicy, odpowiadajacej srednicy tego osadzenia. Zderzak oporowy tego elementu mocujacego ma korzystnie postac kolnierza, utworzonego na krawedzi wal¬ cowego odsadzenia, do którego przylega równiez stozkowa powierzchnia! slizgowa, ulatwiajaca wpro¬ wadzanie zaczepu na walcowe odsadzenie.Przedmiot wynalazku jest ukazany na rysunku, na- którym fig. 112 przedstawiaja osiowy oraz poprzeczny przekrój zaistrzasku z zamocowanym 25 elementem dzwigniowym, fig. 3 i 4 — osiowy oraz poprzeczny przekrój zatrzasku z odlaczonym elementem dzwigniowym, a fig. 5, 6, 7, 8 i 9 przedstawiaja schematycznie rózne odmiany wy¬ konania pretowego elementu mocujacego. 3Q Zatrzask wedlug wynalazku ma postac preta 1, 10 15 20 114 286114 286 osadzonego suwliwie w tulei prowadzacej 2, za¬ mocowanej w scianie 3 korpusu 4 i zaopatrzonego od .zewnetrznej strony tego korpusu w wydrazony uchwyt 5, a od strony wewnetrznej w walcowe octeadzenie 6 ae stozkowa powierzchnia slizgowa 7.Na precie 1 znajduje sie równiez zderzak oporowy 8 w ksztalcie kolnierza, umieszczonego na kra¬ wedzi- walcowego odsadzenia 6 lub w poblizu scia¬ ny 3, a takze sprezyna dociskowa 9, otaczajaca pre# 1 w wydrazeniu uchwytu 5 albo wewnatrz - korpusu 4. W scianie $ jest prostopadle umocowa¬ na os 10, na której spl posrednictwem tulei 11 jest ulozyskowana waJiliwa dzwigniai 12, posiada¬ jaca zaczep 13 z otwartym wycieciem, którego szczelina 14 ma szerokosc mniejsza od srednicy odsadzenia 6, a walcowy otwór osadczy 15 jest do¬ pasowany do srednicy tego odisadzenia.W. celu ustalenia dzwigni 12 w wyznaczonej po- ' zyeji katowej- przesuwa sie za1 pomoca uohwytu 5 pret 1 w-kierunku odpowiadajacym sciskaniu sprezyny 9, a nastepnie wychyla1 sie dzwignie 12 wokól osi 10 dk takiego polozenia, w którym pret 1 po przesunieciu przez szczeline 14 oprze sie o tylna krawedz jego otworu osadczego-15. Wówczas uwalnia sie uchwyt 5 i sprezyna 9 przesuwa pret J. w- strone polozenia wyjsciowego, przy czym stoz¬ kowa powierzchnia slizgowa 7 centruje otwói osadczy 15 zaczepu 13, który w koncu zostaje usta- 15 20 lony na walcowym odsaicfczeniu 6 preta 1, zatrzy¬ manego zderzakiem oporowym 8.Zastrzezenia patentowe 1. Zatrzask do mocowania elementów konstruk¬ cyjnych, zwlaszcza do ustalania w okreslonej po-, zycji katowej elementu wahliwego, okadzonego, w stailym polozeniu osiowym na dowolnym elemen¬ cie nosnym, wyposazony w pretowy element mo¬ cujacy ze zderzakiem oporowym, prz€$uwmy osio¬ wo pod wplywem sprezyny i wspólpracujacy z odipowiednim otworem mocowanego elementu, znamienny tym, ze pretowy element mocujacy ma walcowe odsadizenie (6) o srednicy, przewyzszaja¬ cej wymiar przekroju poprzecznego ie%& ele¬ mentu, natomiast mocowany elemcfit - posiada ^4- czep (13) z otwartym wycieciem, którego czesc wejsciowa jest szczelina (14) o szerokosci mniej¬ szej od srednicy walcowego odsadzenia (6), a czesc osadcza ma postac walcowego otworu (15) o sred¬ nicy, odpowiadajacej srednicy tego odsadzenia. 2. Zatrzask wedlug zasltnz." 1, znamienny tym, ze zderzak oporowy (8) ma korzystnie postac kolnie¬ rza, utworzonego na krawedzi walcowego odsa¬ dzenia (6). 3. Zatrzask wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, ze do walcowego odsadzenia <6) przylega stoz¬ kowa powierzchnia slizgowa1 (7).M F/g. 3 Fig.k114 286 Fig 5 Fio. 6. m 6_ 8 k^T^l Fig 7.Fig 8. wm Fig 9. PL