Przedmiotem wynalazku jest porcjomierz gazu do po¬ miaru wydzielanego lub pochlanianego gazu w procesach fizykochemicznych. Zastosowany wraz z drukarka, ste¬ rownikiem drukarki wyposazony w zegar elektroniczny, zródlem swiatla "oraz fotokomórka — tworzy zespól automatycznej rejestracji przydatny do sledzenia reakcji przebiegajacych z wydzielaniem lub pochlanianiem gazów.Znane urzadzenia do mierzenia objetosci przeplywaja¬ cego gazu w postaci gazomierzy zwezkowych, ze wzgledu na sposób ich dzialania, nastreczaja trudnosci w przepro¬ wadzaniu automatycznej rejestracji. Natomiast u stoso¬ wanych gazomierzy silnikowych, miechowych, zwlaszcza mieszkaniowych — zakres pomiaru zaczyna sie dopiero od 6 m3/godzine.Gazomierze silnikowe, których istotnym elementem jest beben obrotowy zanurzony w cieczy ponizej osi, odznaczaja sie duza bezwladnoscia i stosowanie ich przy malych przeplywach gazu jest utrudnione. Znane takze, najwyzszej swiatowej klasy, anemometry firmy DISA z Danii, których zasada dzialania polega na pomiarze zmiany oporu elektrycznego goracego drucika chlodzo¬ nego przez przeplywajacy gaz — sa bardzo kosztowne w wykonaniu. Ponadto znany uklad: pompa, czujnik manometryczny, sterownik, rejestrator, jest równiez pre¬ cyzyjnym ukladem — lecz zawiera stosunkowo rozbudo¬ wana czesc elektroniczna, która musi byc wyposazona w zegar elektroniczny, sterujaca w miare odbierania sygna¬ lów z czujnika praca pompy oraz rejestratora.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wspomnianych niedogodnosci oraz umozliwienie wykonywania automa¬ tycznego pomiaru zuzycia lub wydzielania gazu, bez sto¬ sowania pompy.Cel ten spelnia porcjomierz zbudowany w postaci ukladu naczyn polaczonych, przez które przeplywa gaz i podlaczony do zródla wydzielania lub pochlaniania gazu, którego kolejne porcje sa rejestrowane, na przyklad przez fotokomórke przekazujaca informacje do ukladu rejestrujacego. Porcjomierz wedlug wynalazku sklada sie z dwóch baniek, usytuowanych obok siebie w dobranej odleglosci polaczonych dwoma rurkami w ten sposób, ie jedna z tych rurek, dolna wypelniona rtecia, ma ksztalt korzystnie pókolisty i laczy przelotowo dna tych baniek, natomiast drugagóma rurka, w której znajduje sieporcja rteci — wyprowadzona jest z boku jednaj banki i tworzac zwrócone w dól kolanko skierowana jest w góre i nad druga banka, tworzac nastepne zwrócone w góre kolanko, wprowadzona jest od góry do wnetrza tej dru¬ giej banki. Miedzy górnym kolankiem rurki a druga banka jest na przeciw górnej rurki umieszczony czujnik np. fotokomórka i zródlo swiatla.Opisany porcjomierz dziala nastepujaco. Przeplywa¬ jacy przez uklad dwóch baniek i laczaca je górna rurka gaz, w wyniku zasysania go po stronie odbioru, tojest od strony drugiej banki, powoduje powstanie w niej podcis¬ nienia, w wyniku dzialania, którego porcja rteci z dol¬ nego kolanka w górnej rurce wedruje do góry, az do przelania sie przez górne kolanko do drugiej banki. W3 114 219 4 tym momencie nastepuje zaburzenie równowagi rteci znajdujacej sie w dolnej rurce, w wyniku której kolejna drobna porcja rteci przedostaje sie do dolnego kolanka górnej rurki, zamykajac przeplyw gazu przez górna rurke. Opisane przemieszczenie sie porcji rteci z jednej banki do drugiej przez górna rurke, odbywa sie w czasie calego cyklu zasysania gazu od strony drugiej banki.Kazdorazowo przemieszczajaca sie porcja rteci jest rejes¬ trowana przez fotokomórke przekazujaca informacje do ukladu rejestrujacego.Zaleta wynalazku jest mozliwosc wlaczenia opisanego porcjomierz&w uklad automatycznej rejestracji. Porcjo- mierz wedlug wynalazku szczególnie przydatny jest przy testowaniu katalizatorów, które to eksperymenty sie bar¬ dzo ?mudne i wymagaja niekiedy wykonania setek pomiarów a tym samym absorbuja wiele czasu pracowników. — Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przykladzie wykonania na rysunku przedstawiajacym porcjomierz w widoku z boku.Porcjomierz gazu sklada sie z baniek 1 i 2t których dna sa polaczone przepustowo dolna rurka 3 wypelniona rtecia. Banka 2 majaca wlot u góry, posiada wyprowa¬ dzona z boku druga rurke 4, która tworzac zwrócone w dól kolanko skierowana jest w góre i nad banka 1 w formie kolanka zwróconego ku górze, ponizej którego umieszczona jest fotokomórka 5—wprowadzonajest od góry do wnetrza banki 1. W rurce 4 znajduje sie porcja 6 rteci. Zasada dzialania porcjomierza, polegajaca na tym. ze w miare zapotrzebowania na gaz, w reaktorze (nie pokazanym na rysunku a podlaczonym po stronie odbioru do banki 1), porcja 6 rteci przesuwa sie w góre i przechodzac przez pole dzialania fotokomórki 5 wywo¬ luje sygnal, umozliwia wykorzystanie go na przyklad w ukladzie, w którym sygnal ten zarejestrowany w zegarze elektronicznym wymusza wydruk w polaczonej z nia drukarce.Porcjomierz wedlug wynalazku pracuje analogicznie w przypadku, gdy mamy do czynienia z wydzielaniem gazu, z tym wówczas reaktor nalezypolaczyc z wlotem banki 2.Zastrzezenie patentowe Porcjomierz gazu do pomiaru wydzielanego lub poch¬ lanianego gazu w procesach fizykochemicznych, zbudo¬ wany w postaci ukladu naczyn polaczonych, przez które przeplywa gaz i podlaczony do zródla wydzielania lub pochlaniania gazu, którego kolejne porcje sa rejestro¬ wane, na przyklad przez fotokomórke przekazujaca informacje do ukladu rejestrujacego, znamienny tym, ze sklada sie z dwóch baniek (1 i 2) polaczonych rurkami (3 i 4) z których dolna rurka (3) wypelniona rtecia laczy przelotowo dna tych baniek, natomiast druga, górna rurka (4), w której znajduje sie kazdorazowo porcja (6) rteci, wyprowadzona jest z boku jednaj banki (2) i two¬ rzac zwrócone w dól kolanko skierowana jest w góre i tworzac nastepne zwrócone ku górze kolanko, wpu¬ szczona jest od góry do wnetrza drugiej banki (1).114 219 A / w—/ PL