Przedmiotem wynalazku jest uklad sterowania pólprzewodnikowego nadajnika ultradzwiekowego z modu¬ lacja czestotliwosci zwlaszcza do lacznosci podwodnej.Znane z opisu patentowego polskiego nr 73178 urzadzenie do lacznosci podwodnej zapewnia duza moc wyjsciowa i pracuje z modulacja czestotliwosci. Uklad ten przystosowany jest do wspólpracy z falownikiem szeregowym. Takie rozwiazanie zagadnienia posiada ograniczona czestotliwosc pracy oraz pracuje z przerwami komutacyjnymi, co powoduje powstanie w obwodzie wyjsciowym drgan harmonicznych wplywajacych w zasad¬ niczy sposób na wiernosc odtwarzania informacji.Istota wynalazku polega na tym, ze na wejscie samowzbudnego generatora fali prostokatnej podlaczony jest wzmacniacz, a wyjscie polaczone jest z dzielnikiem czestotliwosci i generatorem impulsów bramkowych.Wyjscia ich polaczone sa z ukladem rozdzialu impulsów bramkowych, a jego wyjscia sa polaczone poprzez wzmacniacze impulsów bramkowych z zaciskami sterujacymi tyrystorów falownika sekwencyjnego, którego uzwojenie wtórne transformatora wyjsciowego polaczone jest z przetwornikiem ultradzwiekowym.Wynalazek przedstawiono na przykladzie wykonania na rysunku, na którym pokazano blokowy schemat ukladu sterowania pólprzewodnikowego nadajnika ultradzwiekowego z modulacja czestotliwosci.Uklad wedlug wynalazku charakteryzuje sie tym, ze sterowanie okresem generatora fali prostokatnej nastepuje w wyniku podania na jego wejscie napiecia sterujacego bedacego wypadkowa skladowej stalej i zmien¬ nej, przykladowo mowa, przy czym skladowa stala jest wieksza od maksymalnej amplitudy sygnalu zmiennego, a czestotliwosc tego generatora jest parzysta krotnoscia czestotliwosci wyjsciowej falownika.Natomiast dzieki polaczeniu generatora z dzielnikiem czestotliwosci uzyskano w prosty sposób zapewnie¬ nie odpowiedniej sekwencji pracy falownika i przesuniecie fazowe impulsów sterujacych o pól okresu.Na generator 1 podany jest sygnal ze wzmacniacza sterujacego mikrofonowego 2, na wyjscie którego podlaczony jest mikrofon 3. Generator sterujacy 1 jest ukladem generatora fali prostokatnej, samowzbudnym, sterowanym napieciowo przez wzmacniacz mikrofonowy 2, na którego wyjsciu pojawia sie sygnal bedacy suma wypadkowa sygnalu stalego, zapewniajacego czestotliwosc nosna generatora sterujacego oraz skladowa zmienna2 113 885 podawana z mikrofonu 3. Sygnal wyjsciowy ze wzmacniacza mikrofonowego 2 o okreslonej amplitudzie napiecia wyjsciowego zapewnia zalozona dewiacje generatora sterujacego 1.Zmodulowany czestptliwpsciowo sygnal podawany jest na dzielnik czestotliwosci 4 i generator impulsów bramkowych 5. Z wyjscia dzielnika czestotliwosci 4 sygnal jest przekazywany na uklad rozdzialu impulsów 6, który zapewnia sekwencyjne dzialanie falownika oraz podanie wchodzacego na uklad rozdzialu impulsów 6 sygnalu z generatora impulsów bramkowych 5, na odpowiedni wzmacniacz impulsów bramkowych 7. Generator impulsów bramkowych 5 ma za zadanie wypracowanie odpowiedniego czasu trwania impulsu bramkowego na bramki tyrystorów. Wyjscia ukladu rozdzialu impulsów 6 podlaczone sa do wzmacniaczy impulsów bramko¬ wych 7, do których podlaczono zaciski sterujace tyrystorów falownika sekwencyjnego 8. Wzmacniacze impulsów bramkowych 7 maja za zadanie wypracowanie odpowiednich parametrów energetycznych impulsu bramkowego.Falownik sekwencyjny o komutacji wymuszonej 8 obciazony jest przetwornikiem ultradzwiekowym 9. Falownik zapewnia na wyjsciu symetryczne sinusoidalne impulsy o modulowanej czestotliwosci.Uklad wedlug wynalazku nadaje sie do stosowania zwlaszcza do lacznosci podwodnej, a ponad to w spe¬ cjalnych urzadzeniach ultradzwiekowych.¦ Zastrzezenie patentowe Uklad sterowania pólprzewodnikowego nadajnika ultradzwiekowego z modulacja czestotliwosci zwlaszcza do lacznosci podwodnej z generatorem w postaci tyrystorowego falownika z komutacja wymuszona i wzmacnia¬ czem mikrofonowym polaczonym z mikrofonem, znamienny tym, ze na wejscie (1) samowzbudnego generatora fali prostokatnej podlaczony jest wzmacniacz (2), a wyjscie polaczone jest z dzielnikiem (4) czestotliwosci i generatorem impulsów bramkowych (5), a wyjscia ich polaczone sa z ukladem (6) rozdzialu impulsów bramko¬ wych, a jego wyjscia sa polaczone poprzez wzmacniacze (7) impulsów bramkowych z zaciskami sterujacymi tyrystorów (8) falownika sekwencyjnego, którego uzwojenie wtórne transformatora wyjsciowego polaczone jest z przetwornikiem (9) ultradzwiekowym.Fig.1.Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Cena 45 zl PL PL