Przedmiotem wynalazku jest samoczynny, tlokowy zawór hydrauliczny, stosowany do zamykania i otwie¬ rania rurociagów przy wyplywie cieczy do zbiornika, Dotychczas znane sa zawory tloczkowe, których zawieradlem jest suwak tloczkowy.Zawory tloczkowe, stosowane na przyklad jako zaporowe maja przesuwny tloczek, który odslania okienko tulei. Powierzchnia przylgowa jest powierzchnia styku tloczka ze sprezystym pierscieniem uszczelniajacym. Tloczek polaczony jest z trzpieniem napedzanym recznie. Zawory tloczkowe stosowane sa równiez jako zawory zwrotne, przelewowe i rozdzielcze.W przypadku zamykania duzych przekrojów zawory wspomagane sa z obcego zródla energii, na przyklad elektrycznego lub pneumatycznego. Koniecznosc wspomagania z obcego zródla energii zwiazana jest z wystepo¬ waniem duzych sil oporu przy zmianie polozenia zaworu. Wada tych zaworów jest ich wysoki koszt oraz mozliwosc wystapienia powaznych awarii w przypadku okresowego braku energii.Znane zawory opisane sa w ksiazce A. Zielinskiego pt. „Naped i sterowanie hydrauliczne obrabiarek", WNT 1964 r., w ksiazce L. Gosztowtta pt. „Rurociagi i armatura", PWT 1956 r. oraz w Poradniku technicznym. Me¬ chanika t. IV, cz. 1, PWT 1960 r.Samoczynny tlokowy zawór hydrauliczny wedlug wynalazku umieszczany w zbiorniku na wylocie przewo¬ du rurowego doprowadzajacego ciecz, zakonczonego kolnierzem, posiada korpus w ksztalcie cylindra, wewnatrz którego jest umieszczony tlok zlaczony trwale z zawieradlem o srednicy mniejszej niz srednica tloka, umieszczo¬ nym naprzeciw wylotu przewodu rurowego, który stanowi gniazdo zaworowe. W tloku izawieradle jest otwór przelotowy przebiegajacy wzdluz ich osi geometrycznej, przy czym srednica tego otworu jest mniejsza niz srednica otworu w pokrywie cylindra, zaopatrzonego takze w zawieradlo otwierane i zamykane za pomoca czuj¬ ników, takich jak czujnik poziomu cieczy w zbiorniku, na przyklad plywak, czujnik temperatury, na przyklad termostat czy czujnik gestosci cieczy, na przyklad plywak aerometryczny. Dodatkowo w scianie cylindra, od strony zawieradla znajduja sie przelotowe otwory dla wyplywu cieczy z rurociagu.Otwarcie lub zamkniecie zaworu uzaleznione jest od przemieszczenia tloka wraz z zawieradlem wywolane zmiana cisnienia w komorze cisnien zapewniajaca dwupolozeniowa prace zaworu.2 113S66 Zawór wedlug wynalazku zapewnia zamykanie i otwieranie rurociagu o dowolnie duzych przekrojach i do¬ wolnym nadcisnieniu, przy czym zezwala na wyeliminowanie wspomagania zaworu z obcych zródel energii.Nadto zawór wedlug wynalazku jest prosty w konstrukcji i niezawodny w dzialaniu.Przedmiot wynalazku w przykladzie wykonania przedstawiono na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia zawór w przekroju osiowym wyposazony w czujnik plywakowy w polozeniu otwartym, zas fig. 2 — zawór w polozeniu zamknietym.Zawór wedlug wynalazku posiada korpus w ksztalcie cylindra 1 umieszczony w zbiorniku na wylocie przewodu rurowego 2 doprowadzajacego ciecz, zakonczonego kolnierzem 3. Wewnatrz cylindra 1 jest umieszczo¬ ny tlok 4 zlaczony trwale z zawieradlem 5, umieszczonym naprzeciw wylotu przewodu rurowego 2, który e stanowi gniazdo zaworowe 6. W tloku 4 i zawieradle 5 jest otwór przelotowy 7 przebiegajacy wzdluz ich osi geometrycznej, przy czym srednica tego otworu 7 jest mniejsza niz srednica otworu 8 znajdujaca sie w pokry¬ wie 9. Otwór 8 zaopatrzony jest takze wzawieradlo otwierane i zamykane czujnikiem poziomu cieczy 10.Pokrywa 9 zaworu i tlok* 4 tworza komore cisnien 11 polaczona z rurociagiem 2 za pomoca otworu 7 w tloku 4 oraz ze zbiornikiem* cieczy za pomoca otworu 8 w pokrywie 9. Dodatkowo na scianie cylindra 1 od strony zawieradla 5 znajduja sie przelotowe otwory 12 wyplywu cieczy z rurociagu.Dzialanie samoczynnego tlokowego zaworu hydraulicznego wedlug wynalazku jest nastepujace.Gdy otwór 8 w pokrywie 9 zaworu zostaje otwarty, ciecz wyplywajaca z rurociagu wplywa otworem 7 do komory cisnien 11 i wyplywa z niej otworem 8 do zbiornika cieczy wywolujac w komorze 11 cisnienie równe cisnieniu w zbiorniku. Nadcisnienie cieczy w rurociagu odsuwa tlok 4 w kierunku komory 11 powodujac otwar¬ cie zaworu, a tym samym wyplyw cieczy z rurociagu 2 do zbiornika otworami 12 w cylindrze 1, co przedstawio¬ no na fig. 1.Gdy otwór 8 w pokrywie 9 zaworu zostaje zamkniety, ciecz wplywajaca otworem 7 do komory cisnien 11 nie majac odplywu wytwarza w komorze 11 cisnienie równe cisnieniu calkowitemu w rurociagu. Na tlok 4 dziala z obu stron to samo cisnienie, przy czym od strony komory 11 cisnienie dziala na cala powierzchnie tloka 4, a od strony zawieradla 5 na mniejsza powierzchnie przekroju odcinka rurowego 2. Wypadkowa sila parcia dzialajaca od strony komory 11 przemieszcza tlok 4 z zawieradlem 5 dociskajac go do gniazda 6 na kolnierzu 3, co pokazano na fig. 2.Zawór wedlug wynalazku znajduje szczególne zastosowanie w rurociagach o duzych przekrojach oraz przy duzych nadcisnieniach przeplywajacej cieczy.Zastrzezenie patentowe Samoczynny, tlokowy zawór hydrauliczny, umieszczony w zbiorniku cieczy na wylocie przewodu rurowe¬ go, doprowadzajacego do zbiornika ciecz, zakonczonego kolnierzem, znamienny tym, ze jego korpus stanowi cylinder (1), wewnatrz którego jest umieszczony tlok (4) majacy zawieradlo (5) o srednicy mniejszej niz srednica cylindra (1) usytuowany naprzeciw wylotu przewodu rurowego (2), który stanowi gniazdo zaworowe (6), nadto w tloku (4) jest otwór (7), laczacy kanal wlotowy z komora (11), przy czym srednica otworu (7)jest mniejsza od srednicy otworu (8), w pokrywie (9), otwieranego i zamykanego za posrednictwem czujnika (10), a ponadto w pobocznicy cylindra (1) po stronie zawieradla sa wylotowe otwory (12).113866 i-E LN^l hzBtzzm m Fig I Fig. Z PL