Przedmiotem wynalazku jest nawijarka, zwlasz¬ cza do bezkarkasowego nawijania malych cewek wykonanych z drutu nawojowego majacego izola¬ cje termoplastyczna. Izolacja ta, pod wplywem podgrzania, powoduje sklejenie sie ze soba zwo¬ jów i warstw cewek, dlatego tez cewki takie moz¬ na nawijac bezkarkasowo.Dotychczas znana nawijarka tego typu umozli¬ wia nawijanie cewek o jednakowej dlugosci po¬ szczególnych warstw. W nawijarce mozna wyodreb¬ nic takie zespoly, jak zespól napedu nawijarki, zespól trzpienia do nawijania cewek i'zespól na¬ wijajacy. Wszystkie te zespoly sa umocowane w w jednym wspólnym korpusie. Zespól napedu na¬ wijarki to silnik elektryczny i przekladnie, przez które naped jest przenoszony do odpowiednich ele¬ mentów nawijarki.Zespól trzpienia do nawijania cewek sklada sie z dwóch walków ksztaltowych, przy czym jeden koniec kazdego z walków jest przymocowany do korpusu nawijarki, w sposób umozliwiajacy wy¬ konywanie przez te walki ruchu obrotowego i ru¬ chu posuwisto-zwrotnego. Walki te sa wymienne.Na drugim koncu pierwszego walka znajduje sie rdzen o dowolnym przekroju poprzecznym, przy czym rdzen jest wspólosiowy, z walkiem.Bezposrednio za rdzeniem na walku jest umo¬ cowany plaski okragly talerz o srednicy wiekszej od najwiekszego wymiaru przekroju poprzecznego rdzenia. Drugi walek jest zakonczony takim sa*- 10 15 20 25 mym talerzem. Obydwa walki sa umocowane wzgledem siebie wspólosiowo. Zespól nawijajacy sjclada sie z polaczenia nastepujacych podzespolów.Podzespól napedu zespolu nawijajacego jest utworzony z dwóch walków, na obu koncach umo¬ cowanych obrotowo w korpusie nawijarki. Na wal¬ kach jest rozpieta petla z tasmy stalowej. Po obu stronach petli sa umieszczone dwa elektromagnesy zwiazane ze soba na stale i polaczone z korpusem w iposób umozliwiajacy wykonywanie przez nie ruchu posuwisto-zwrotnego. Z elektromagnesami na stale jest polaczony podzespól stolika, który rów¬ niez jest polaczony z korpusem w sposób umozli¬ wiajacy wykonywanie przez stolik ruchu posuwi¬ sto-zwrotnego. Na stoliku umocowana jest prowad¬ nica drutu nawojowego.Ze stolikiem w sposób nieruchomy jest polaczo¬ ny jeden koniec pierwszego okraglego trzpienia podzespolu czujnika lewego konca cewki i takiego samego trzpienia podzespolu czujnika prawego konca cewki. Do korpusu w sposób nieruchomy jest zamocowany jeden koniec drugiego okraglego trzpienia podzespolu czujnika lewego konca cewki i takiego samego trzpienia podzespolu czujnika prawego konca cewki.Obydwa trzpienie podzespolu czujnika lewego i prawego konca cewki sa umocowane wspólosio¬ wo. Dwa trzpienie podzespolu czujnika lewego kon¬ ca cewki sa elektrycznie polaczone z pierwszym elektromagnesem podzespolu napedu zespolu na- 113 786./ 3 wijajacego, a dwa trzpienie podzespolu czujnika prawego konca cewki sa elektrycznie polaczone z drugim elektromagnesem podzespolu napedu zes¬ polu nawijajacego.Dlugosc trzpieni podzespolów czujników moze byc regulowana zaleznie od dlugosci nawijanej cewki.Nagrzewnica jest skonstruowana w nastepujacy sposób. Rurka, majaca dwa ramiona, wygiete wzgledem siebie pod odpowiednim katem, z jed¬ nej strony jest podlaczona poprzez regulator cis¬ nienia do zródla nadcisnienia, a z drugiej strony jest^ jzjakonczona jednowylotowa dysza. Dysza ta jesl;* skierowana bezposrednio na nawijana cewke.|Na nagrzewnicy' jest umocowany grzejnik ele- kjryczny wykonany xl drutu oporowego nawinie¬ tego-na **urke .ceramiczna. Grzejnik elektryczny jest podlaczony poprzez regulator elektryczny do zródla napiecia. Temperatura nagrzanego powie¬ trza moze byc regulowana regulatorem cisnienia i regulatorem elektrycznym. Nagrzewnica jest nie¬ ruchomo polaczona z korpusem nawijarki.Zasada dzialania nawijarki jest nastepujaca.Z silnika poprzez przekladnie naped jest przeno¬ szony do obydwu walków zespolu trzpienia do na¬ wijania cewki, które sa obracane i wtedy cewka jest nawijana na rdzen. Podczas nawijania cewki trzpienie stykaja sie ze soba. Obydwa talerze po¬ woduja ograniczenie dlugosci nawijanej cewki oraz zabezpieczaja przed rozsuwaniem sie zwojów podczas nawijania nastepnej warstwy. Po nawinie¬ ciu cewki walki sa rozsuwane tak, a»by mjogla byc ona zdjeta z rdzenia.Zadaniem podzespolu napedu nawijajacego jest zmiana ruchu obrotowego na ruch posuwisto- -zwrotny. Jest to realizowane w nastepujacy spo¬ sób. Z silnika poprzez przekladnie naped jest prze¬ noszony na dwa walki z petla z tasmy stalowej.Walki sa obracane, a petla z tasmy stalowej jest poruszana ruchem posuwisto-obrotowym. Jeden z elektromagnesów jest wlaczony i przyciagajac tasme stalowa jest poprzez nia przesuwany w od¬ powiednia strone. Razem z elektromagnesem sa przesuwane ruchome trzpienie podzespolów czuj¬ ników, stolik i drugi elektromagnes, wylaczony w tym momencie. W chwili, kiedy ruchomy trzpien podzespolu czujnika konca cewki zetknie sie z nie¬ ruchomym trzpieniem podzespolu czujnika konca cewki, zostaje wyslany impuls elektryczny powo¬ dujacy wylaczenie dzialajacego do tej pory elektro¬ magnesu i wlaczenie drugiego elektromagnesu.Powoduje to zmiane zwrotu kierunku przesuwania sie elektromagnesów i wszystkich elementów z nim zwiazanych, czyli nawijanie nastepnej warstwy cewki. To-samo powtórzy sie, gdy zetkna sie ze soba dwa trzpienie drugiego podzespolu czujnika konca cewki. Strumien powietrza przeplywajac przez nagrzewnice zostaje nagrzany do odpowied¬ niej temperatury i wylatujac przez dysze powoduje nagrzanie cewki i sklejenie sie ze soba poszcze¬ gólnych warstw i zwojów.Nawijarka, zwlaszcza do bezkarkasowego nawi¬ jania malych cewek o zmiennej dlugosci poszcze¬ gólnych warstw posiada zespól nawijajacy zawie¬ rajacy stolik wykonujacy ruch posuwisto-zwrotny, J 786 4 na którym sa umocowane trzpienie czujników kon¬ ców cewki i prowadnica drutu nawojowego. Pierw¬ szy trzpien jest styczny z pierwsza tarcza w punk¬ cie okreslajacym koniec ostatniego zwoju pierw- 5 szej warstwy cewki i poczatek pierwszego zwoju drugiej warstwy cewki. Drugi trzpien jest styczny z druga tarcza w punkcie okreslajacym koniec ostatniego zwoju drugiej warstwy cewki i poczatek pierwszego zwoju trzeciej warstwy cewki. io Kolejne punkty stycznosci pierwszego trzpienia z pierwsza tarcza, a takze drugiego trzpienia z druga tarcza sa przemieszczone wzgledem siebie o odleglosc równa róznicy dlugosci kolejnych warstw cewki, przy czym róznice dlugosci kolej- 15 nych warstw cewki sa okreslone zmienna grubo¬ scia tarcz polaczonych ze soba na stale i obrotem tych tarcz o zalozony kat.Tarcze sa wykonane z przewodnika elektryczne¬ go, a na tych tarczach sa umocowane ksztaltki 20 o grubosci zaleznej od dlugosci warstwy nawija¬ nej cewki, przy czym ksztaltki sa umocowane na takich srednicach tarcz, które umozliwiaja im wspólprace z trzpieniami. Nagrzewnica ogrzewa¬ jaca warstwy cewki jest przymocowana do stolika 25 i jest wyposazona w rurke, na której obu ramio¬ nach znajduja sie grzejniki wstepny i wlasciwy.Na jednym koncu tej rurki jest umocowany zes¬ pól dyszy wylotowej posiadajacy co najmniej dwa wyloty. Odleglosc miedzy tymi wylotami i ich 30 liczba sa zalezne od dlugosci nawijanej cewki.Zastosowanie praktyczne wynalazku zostalo przed¬ stawione na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia rzut z góry zespolu nawijajacego i zespolu trzpienia do nawijania cewki, fig. 2 — rzut z boku zespolu 35 nawijajacego i zespolu trzpienia do nawijania cew¬ ki z nawinieta cewka, fig. 3 — przekrój wzdluzny nagrzewnicy, fig. 4 — przekrój wzdluzny zespolu dyszy wylotowej. Z silnika z przekladniami 1 na¬ ped jest przenoszony do zespolu trzpienia do na- 40 wijania cewki 2 z nawinieta cewka 3.Zespól trzpienia do nawijania cewki 2 jest to rdzen o okraglym przekroju poprzecznym, o jed¬ nym koncu wolnym, a drugim koncem przymoco¬ wany do korpusu nawijarki w sposób umozliwia- 45 jacy mu wykonywanie ruchu obrotowego. Z silni¬ ka z przekladniami 1 naped jest równiez przeno¬ szony do podzespolu napedu zespolu nawijajacego, w którym ruch obrotowy jest zamieniany na ruch posuwisto-zwrotny. 50 Podzespól napedu zespolu nawijajacego sklada sie z dwóch, walków 4 o osiach równoleglych umo¬ cowanych obydwoma koncami w korpusie nawi¬ jarki w okreslonej odleglosci od siebie, w sposób umozliwiajacy im wykonywanie ruchu obrotowego. 55 Na walkach 4 rozpieta jest petla stalowa 5. Po obu stronach petli stalowej 5 umocowane sa dwa elektromagnesy, górny 6 i dolny 6a, które sa mechanicznie na stale ze soba polaczone. Z elektro¬ magnesami 6" i 6a mechanicznie na stale polaczony 60 jest stolik 7 z prowadnica z drutu nawojowego, na którym umocowana jest nagrzewnica 8 oraz jedne konce dwóch okraglych trzpieni lewego 9 i prawe¬ go 9a dwóch podzespolów czujników konca cewki.W korpusie nawijarki sa umocowane wspólosio- w woiw okreslonej odleglosci od siebie dwie tarcze113 786 lewa 10 i prawa 10a, które sa ze soba polaczone walkiem 11. Tarcze 10 i lOa sa polaczone z kor¬ pusem obrotowo, a z walkiem 11 na stale. Tarcze 10 i lOa sa wykonane z przewodnika elektrycz¬ nego.Na zewnetrznych brzegach tarcz 10 i lOa sa wy¬ konane prostokatne zeby 12. Naprzeciwko kazdego zeba 12 jest przymocowany okragly krazek 13 wy¬ konany z przewodnika elektrycznego.Kazdy z krazków 13 ma inna grubosc, przy czym róznica miedzy grubosciami dwóch sasiadujacych ze soba krazków 13 równa sie polowie róznicy miedzy dlugosciami dwóch kolejnych nawijanych po sobie warstw cewki 3. Krazki 13 sa umocowane na jednej srednicy, tak aby w odpowiedniej chwili trzpien albo lewy 9, albo prawy 9a mógl zetknac sie z jednym z nich. Przy tarczy 9a umocowany jest elektromagnes napedowy 14 wewnatrz którego umieszczony jest rdzen 15. Rdzen 15 zakonczony jest z jednej strony zapadka 16, której wygiety wolny koniec wchodzi miedzy zeby 12 tarczy lOa.Drugi koniec rdzenia 15 jest podparty sprezyna 17 umocowana wewnatrz elektromagnesu napedowe¬ go 14. Wewnatrz elektromagnesu napedowego 14 z nim wspólosiowo jest umieszczony równiez wkret regulacyjny 18. Tarcza 10 i trzpien 9 sa elektrycz¬ nie polaczone z elektromagnesem 6a i elektro¬ magnesem napedowym 14, a tarcza lOa i trzpien 9a sa elektrycznie polaczone z elektromagnesem 6.Nagrzewnica 8 jest skonstruowana w nastepu¬ jacy sposób. Wygieta w ksztalcie litery L rurka 19 z jednej strony jest podlaczona poprzez regulator cisnienia do zródla nadcisnienia, a z drugiej strony jest zakonczona zespolem dyszy wylotowej 20.W srodku tego ramienia rurki 19, którego koniec jest podlaczony do zródla nadcisnienia, jest umo¬ cowany grzejnik wstepny 21. Grzejnik wstepny 21 sklada sie z ceramicznej tulejki 22, na która jest na¬ winiety w trzech sekcjach drut oporowy 23. Na drugim ramieniu rurki 19, zakonczonym zespolem dyszy wylotowej 20, jest umocowany grzejnik wlasciwy24. v Grzejnik wlasciwy 24 sklada sie z ceramicznej tulejki 25, na która jest nawiniety w jednej sekcji drut oporowy 26. Na drut oporowy 23 grzejnika wstepnego 21, na rurke 19 i na drut oporowy 26 grzejnika wlasciwego 24 jest nawinieta tasma izo¬ lacyjna 27 wykonana z materialu izolujacego ciepl¬ nie i elektrycznie. Poczatek drutu oporowego 26 grzejnika wlasciwego 24 jest podlaczony do zródla napiecia 28. Koniec drutu oporowego 26 grzejnika wlasciwego 24 jest polaczony z poczatkiem drutu oporowego 23 pierwszej sekcji grzejnika wstepne¬ go 21. Koniec drutu oporowego 23 pierwszej sekcji grzejnika wstepnego 21 jest polaczony z poczat¬ kiem drutu oporowego 23 tworzacego sekcje druga grzejnika wstepnego 21. Z polaczenia obu tych drutów jest wykonane pierwsze wyprowadzenie Zx grzejnika wstepnego 21. Koniec drutu oporowego 23 tworzacego druga sekcje grzejnika wstepnego 21 jest polaczony z poczatkiem drutu oporowego 23 tworzacego trzecia sekcje grzejnika wstepnego 21.Polaczenie tych drutów tworzy drugie wyprowa¬ dzenie Zg grzejnika wstepnego 21. 10 15 Koniec drutu oporowego 23 trzeciej sekcji grzej¬ nika wstepnego 21 jest trzecim wyprowadzeniem Z3 grzejnika wstepnego 21. Jedno z wyprowadzen Zr Z2, Z3 jest polaczone ze zródlem napiecia 28.Zespól dyszy wylotowej 20 sklada sie z trzech rurek metalowych 29, które sa umocowane w uchwycie ceramicznym 30. Rurki metalowe 29 sa umieszczone jedna obok drugiej, w taki sposób, ze ich osie sa równolegle do siebie i do osi tego ra¬ mienia rurki 19, które jest zakonczone zespolem dyszy wylotowej 20. Odleglosc pomiedzy osiami rurek 29 zespolu dyszy wylotowej 20 jest scisle zalezna od dlugosci nawijanej cewki 3. Srednica wewnetrzna rurek 29 jest tak dobrana, aby wy¬ plyw powietrza byl laminarny. Uchwyt ceramiczny 30 ma ksztalt pryzmy, która swoja podstawa jest zamocowana w rurce 19 odpowiednio w tym miej¬ scu splaszczonej. 20 Zasada dzialania nawijarki jest nastepujaca.Z silnika z przekladniami 1 naped jest przenoszony do zespolu trzpienia do nawijania cewki 2. Zespól trzpienia do nawijania cewki 2 jest obracany i cewka 3 jest na niego nawijana. 25 z silnika z przekladniami 1 naped jest równiez przekazywany na walki 4, które obracajac sie wy¬ woluja ruch petli z tasmy stalowej 5. Petla z tas¬ my stalowej 5 wykonuje ruch posuwisto-obrotowy.Elektromagnes 6 jest wlaczony, a wiec petla z ta§* 30 my stalowej 5 jest przez niego przyciagana, co wywoluje przesuwanie sie w lewo obydwu elektro¬ magnesów 6 i 6a, stolika 7 i wszystkich elementów z nim na stale polaczonych. Ruch ten trwa do chwili, kiedy lewy trzpien 9 zetknie sie z jednym 35 z krazków 13, co oznacza koniec nawijania war¬ stwy cewki 3. Wtedy zostaje wyslany impuls elek¬ tryczny powodujacy wylaczenie elektromagnesu 6, wlaczenie elektromagnesu 6a i zadzialanie elektro¬ magnesu napedowego 14 powoduje wciagniecie 40 przez ten elektromagnes napedowy 14 rdzenia 15, a wiec i ruch zapadki 16. Zapadka 16 swoim za¬ gieciem znajdujacym sie miedzy zebami 12 tarczy lOa powoduje jej obrót o okreslony kat. 45 Glebokosc wciagania rdzenia 13, a wiec i kat obrotu prawej tarczy lOa jest regulowany wkretem regulacyjnym 18. Nastepnie elektromagnes nape¬ dowy 14 przestaje dzialac i sprezyna 17 powoduje wypchniecie rdzenia 15 i zahaczenie wygietej cze¬ sci zapadki 16 o nastepny zab 12 prawej tarczy lOa.Poniewaz tarcza lOa jest walkiem 11 polaczona z tarcza 10, dlatego obie tarcze 10 i lOa sa obra- • cane o ten sam kat. Stolik 7 w tym czasie jest przesuwany w prawo, tak dlugo az prawy trzpien 9a dotknie odpowiedniego, grubszego niz poprzed¬ ni, krazka 13. Spowoduje to wylaczenie dolnego elektromagnesu 6a i wlaczenie górnego elektro¬ magnesu 6, a wiec zmiane zwrotu kierunku ruchu stolika 7 i wszystkich elementów z nim zwiaza¬ nych. Tarcze 10 i lOa nie zostana obrócone, po¬ niewaz tarcza lOa i trzpien 9a nie sa elektrycznie polaczone z elektromagnesem napedowym 14. Po¬ niewaz krazek 13, który ostatnio zostal dotknie¬ ty przez trzpien 9a byl grubszy od poprzedniego, droga, która ostatnio zostala przebyta przez sjto- w lik 7 i wszystkie elementy z nim zwiazane jest 55 60113 786 8 krótsza od poprzedniej, a wiec równiez zostala skrócona ostatnio nawijana warstwa cewki 3.Zasada dzialania nagrzewnicy jest nastepujaca.Ze zródla nadcisnienia, poprzez regulator cisnienia, powietrze jest przeprowadzane do rurki 19. Po¬ wietrze przeplywajace przez rurke 19 jest wstep¬ nie podgrzewane przez grzejnik wstepny 21. Jeden z zacisków Zv Z2, Z3 grzejnika wstepnego 21 jest podlaczony do zródla napiecia 28, w zaleznosci od wymagansj temperatury wstepnego podgrzania po¬ wietrza. Nastepnie powietrze rurka 19 jest prze¬ prowadzane przez grzejnik wlasciwy 24, gdzie jest ogrzewane do wlasciwej wymaganej temperatury.Odpowiednio nagrzane powietrze jest wyprowa¬ dzane przez otwory rurek 29 zespolu dyszy wylo¬ towej 20 i jest skierowane na nawijana cewke 3 powodujac jej podgrzanie do odpowiedniej tem¬ peratury.Zastrzezenia patentowe 1. Nawijarka, zwlaszcza do bezkarkasowego na¬ wijania malych cewek o zmiennej dlugosci poszcze¬ gólnych warstw, posiadajaca zespól nawijajacy za¬ wierajacy stolik wykonujacy ruch posuwisto- -zwrotny, na którym sa umocowane trzpienie czuj¬ ników konców cewki i prowadnica drutu nawojo¬ wego, znamienna tym, ze trzpien lewy (9) jest styczny z tarcza lewa (10) w punkcie okreslajacym koniec ostatniego zwoju pierwszej warstwy cew¬ ki (3) i poczatek pierwszego zwoju drugiej war- 15 20 25 30 stwy cewki (3), a trzpien prawy (9a) jest styczny z tarcza prawa (lOa) w punkcie okreslajacym ko¬ niec ostatniego zwoju drugiej warstwy cewki <3) i poczatek pierwszego zwoju trzeciej warstwy cew¬ ki (3), kolejne punkty stycznosci trzpienia lewego (9) z tarcza lewa (10), a takze trzpienia prawego (9a) z tarcza prawa (lOa) sa przemieszczone wzgle¬ dem siebie o odleglosc równa róznicy dlugosci ko¬ lejnych warstw cewki (3), przy czym róznice dlugo¬ sci kolejnych warstw cewki (3) sa okreslone zmien¬ na grubosc tarcz (10, lOa) polaczonych ze soba na stale i obrotem tych tarcz (10, lOa) o zalozony kat, zas nagrzewnica (8) ogrzewajaca te warstwy cewki (3) jest przymocowana do stolika (7). 2. Nawijarka, wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze tarcze (10, lOa) sa wykonane z przewodnika elektrycznego, a na tych tarczach (10, lOa) sa umo¬ cowane ksztaltki (13) wykonane z przewodnika elektrycznego o grubosci zaleznej od dlugosci war¬ stw nawijanej cewki (3), przy czym ksztaltki (13) sa umocowane na takich srednicach tarcz (10, lOa), które umozliwiaja im wspólprace z trzpieniami (9, 9a). 3. Nawijarka, wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze nagrzewnica (8) jest wyposazona w rurke (19), na której obu ramionach znajduja sie grzejniki (21, 24) wstepny i wlasciwy, a na jednym koncu tej rurki (19) jest umocowany zespól dyszy wylo¬ towej (20), przy czym zespól dyszy wylotowej (20) posiada co najmniej dwa wyloty, odleglosc miedzy tymi wylotami i ich liczba sa zalezne od dlugosci nawijanej cewki (3). {¥¦ 113 786 postne W- PL