PL113785B1 - Method for controlling dustiness of uncovered coal mineexcavation roofs - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób zwalczania pylu na odslonietych stropach wyrobisk kopalni wegla z zastosowaniem higroskopijnych soli razem z folia okryciowa.Pyl weglowy i kamienny, powstajacy podczas robót wydobywczych w kopalniach wegla i roz¬ przestrzeniany za pomoca pradów powietrza, sta¬ nowi duze zagrozenie dla bezpieczenstwa kopalni i zdrowia górników. Stosowane sa wiec najroz¬ maitsze srodki zaradcze majace na celu zwiazanie i unieruchomienie wydzielajacego sie pylu. Srodki zaradcze, sluzace temu celowi, beda oczywiscie tym skuteczniejsze, im blizej miejsca powstawania pylu zostana zastosowane.W wyrobisku scianowym pyl powstaje przede wszystkim przy urabianiu i transportowaniu wegla oraz przy podsadzaniu wyeksploatowanego wyro¬ biska, Poniewaz w tym przypadku chodzi o zródla pylu w znacznym stopniu ograniczone przestrzen¬ nie, wiec za pomoca odpowiednich operacji, takich jak np. zraszanie ociosu weglowego, stosowanie odpylaczy lub zwilzanie materialu podsadzkowego, mozna w duzym stopniu ograniczyc pylenie.Trudniej jest natomiast schwytac pyl wytwarza¬ jacy sie na stropie wskutek nacisku stropnic i tar¬ czy oraz ruchów warstw samego stropu, gdyz w tym przypadku chodzi o duza ilosc drobnych zró¬ del pylu, rozmieszczonych na duzej powierzchni.Wprawdzie próbowano juz róznymi sposobami wiazac wydzielajacy sie pyl mozliwie w miejscu 10 15 20 25 30 powstawania, lecz dotychczas nie udalo sie osiag¬ nac zadawalajacych wyników. Stosowane w tym celu zraszanie stropu woda jest skuteczne bardzo krótko, gdyz woda dosc szybko odparowuje, zwlaszcza przy podwyzszonej temperaturze i przy wiekszej szybkosci pradu powietrza.Uszczelnianie szczelin jakie ma miejsce przy sto¬ sowaniu obudowy tarczowej poczatkowo wprawdzie zapobiega wydzielaniu sie pylu, powstajacego w drobnych peknieciach wskutek nacisku tarcz na strop i wskutek ruchów górotworu w dolnych war¬ stwach stropu, lecz przy opuszczaniu tarcz podczas ruchu kroczacego obudowy znaczna czesc pylu jest zwiewana pradem powietrza lub pózniej zsypuje sie po odbojnicach zawalowych i dostaje co naj¬ mniej czesciowo do wyrobiska. W razie pokrycia stropu folia pyl poczatkowo zostaje zatrzymany, jezeli folia nie jest uszkodzona. Poniewaz jednak czesto nie udaje sie utrzymac nieuszkodzonej folii wskutek zawalowania warstw stropu, wiec wówczas nie mozna przeszkodzic, aby pyl znajdujacy sie nad folia nie przedostawal sie do wyrobiska.Proponowano juz, aby na warstwy stropu odslo¬ niete po wydobyciu wegla nanosic bezposrednio przed docisnieciem tarcz obudowy jedna ze zna¬ nych past srodka pylochlonnego. Mozna przy tym warstwe pasty na stropie pokrywac folia o malej grubosci dla ochrony metalowych czesci obudowy przed korodujacym dzialaniem pasty. Wymagane jest jednak, aby w obydwu przypadkach podczas 113 785 y113 785 robót wydobywczych mozliwy byl w kazdej chwili pobór pasty z rurociagu. Rozwiazanie takie wyma¬ ga jednak zawsze podnoszenia znacznych kosztów srodków technicznych i robocizny. Pozostawiono wiec zagadnienie opracowania sposobu umozliwia¬ jacego wiazanie pylu na stropie wobec znacznie mniejszych kosztów.Sposób zwalczania pylu na odslonietych stro¬ pach wyrobisk kopalni wegla z zastosowaniem hi- groskopijnych soli razem z folia okryciowa polega wedlug wynalazku na tym, ze folie okryciowa po¬ sypuje sie równomiernie w ilosci 10—20 g/m2 sta¬ lym, drobnosproszkowanym chlorkiem wapniowym i/lub chlorkiem magnezowym, który ewentualnie moze 'zawierac "mialy dodatek srodka zwilzajacego i dociska ja tak do stropu, aby warstwa higrosko- pijnej soli,,.znajdowala sie miedzy folia a stropem.*Sposób wedlug wynalazku umozliwia zwiazanie calej ilosci pylu tworzacego sie na stropie i zebra¬ nie go w postaci nielotnej pod folia. Ilosc tego pylu wynosi maksymalnie 100 g/m2, zwykle jednak ilosc jego jest znacznie mniejsza. Poniewaz higroskopij- na sól szybko rozplywa sie i wówczas moze zwia¬ zac piecio- do osmiokrotna ilosc pylu w stosunku do swojego ciezaru, wiec uzyta w ilosci 10—20 g/m2 z pewnoscia zatrzyma cala ilosc wydzielajacego sie pylu.W przeciwienstwie do innych sposobów, wedlug których strop pokrywa sie gruba folia lub folia wzmocniona za pomoca tkaniny drucianej w spo¬ sobie bedacym przedmiotem wynalazku nie jest wymagane stosowanie zbyt grubej lub wytrzyma¬ lej na rozerwanie folii. Nawet wówczas, gdy w po¬ szczególnych miejscach folia zostanie uszkodzona, nie nalezy obawiac sie wywiazywania pylu, gdyz pyl zgromadzony pod folia sposobem wedlug wy¬ nalazku jest nielotny.Dodawanie srodka zwilzajacego do sproszkowa¬ nej soli nie jest konieczne, gdyz pyl wystepujacy na stropie jest zasadniczo hydrofilny. Jednak w niektórych przypadkach dodatek srodka zwilzaja¬ cego moze byc korzystny, gdyz dzieki temu zacho¬ dzi szybciej zwilzanie hydrofilnego pylu i polepsza sie zwilzanie ewentualnie wystepujacych niewiel¬ kich ilosci czastek hyrofobowych. Dodatek srodka zwilzajacego w roztworze tworzacym sie ze sprosz¬ kowanej soli zwieksza takze jego zdolnosci pelza¬ nia do szczelin w stropie, zawierajacych pyl. W ta¬ kich przypadkach szczególnie skuteczne jako srod¬ ki zwilzajace okazaly sie etery elkilofenylopoligli- kolowe. Korzystna ilosc takiego srodka wynosi 1—3 na 100 g sproszkowanej soli.Proszek mozna nanosic recznie lub mechanicznie.Przy krótkich frontach wybierania i w zwiazku z tym malych dlugosciach wsteg nakladanej folii mozna na niej wytworzyc warstwe proszku w pro¬ sty sposób przez posypanie nim rozpostartej folii przed docisnieciem do stropu.Przy dluzszych frontach wybierania folie biegnaca równolegle do frontu naklada sie zwykle mechanicz¬ nie. Nakladanie mechaniczne mozna korzystnie wy¬ konywac np. w sposób, polegajacy na tym, ze rolke 5 folii umocowuje sie na urabiarce, np. na wrebiarce bebnowej, wolny koniec folii dociska za pomoca stropnicy obudowy do stropu i nastepnie odwija wstege folii podczas ruchu urabiarki wzdluz frontu wybierania. Przy takim sposobie postepowania moz- 10 na sprezonym powietrzem rozpylic drobnoziarnisty proszek w przestrzeni miedzy odwijajaca sie folia, a stropem za pomoca urzadzenia zainstalowanego na urabiarce. Nastepnie folie dociska sie w znany sposób do stropu pojedynczymi stojakami lub tar- 15 czarni obudowy.W kazdym przypadku zapotrzebowanie sproszko¬ wanej soli jest tak male w porównaniu do ilosci pasty niezbednej do naniesienia powloki na folie, ze zapas tej soli mozna trzymac w odpowiednich, 20 szczelnie zamknietych zbiornikach na terenie wy¬ robiska.Chociaz zwykle w sposobie wedlug wynalazku stosuje sie wzglednie cienka folie, to jednak w przy¬ padku zlych warunków stropu mozna stosowac 25 grubsza folie lub folie z tkanina druciana.Przyklad. W wyrobisku o dlugosci budowy 200 m szerokosc wybierania wynosi dla kazdego pola 0,6 m. Strop pokrywa sie przy tym folia o szerokosci 0,7 m. Ilosc wydzielajacego sie lotne¬ go go pylu wynosi 50 g/m2. Do zwiazania tego pylu potrzeba 10 g/m2 drobnoziarnistego, chlorku wap¬ niowego i/lub magnezowego. Na kazde pole potrze¬ ba wiec 200 X 0,6 X 10 = 1200 g lub uwzgledniajac wspólczynnik bezpieczenstwa 1,5 okolo 1800 g sproszkowanej soli. Taka ilosc moze przenosic górnik np. w zbiorniku, który równoczesnie sluzy do rozprowadzania proszku na powierzchni folii. 35 40 Zastrzezenia patentowe 1. Sposób zwalczania pylu na odslonietych stro¬ pach wyrobisk kopalni wegla, z zastosowaniem higroskopijnych soli razem z folia okryciowa, zna¬ mienny tym, ze folie okryciowa posypuje sie rów- 45 nomiernie w ilosci 10—20 g/m2 stalym, drobno¬ sproszkowanym chlorkiem wapniowym i/lub chlor¬ kiem magnezowym, który ewentualnie moze zawie¬ rac maly dodatek srodka zwilzajacego i dociska ja tak do stropu, aby warstwa higroskopijnej soli M znajdowala sie miedzy folia a stropem. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze folie do okrywania mocuje sie obrotowo w postaci roli na urabiarce i odwija sie z tej rolki ruchem urabiarki, przy czym staly drobnosproszkowany 55 chlorek wapniowy i/lub chlorek magnezowy w od¬ powiedniej ilosci rozpyla sie za pomoca sprezonego powietrza w przestrzeni miedzy odwijajaca sie folia a stropem.LZGrai. Z-d Nr 2 — 271/82 105 cgz. A4 Cena 45 zl PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób zwalczania pylu na odslonietych stro¬ pach wyrobisk kopalni wegla, z zastosowaniem higroskopijnych soli razem z folia okryciowa, zna¬ mienny tym, ze folie okryciowa posypuje sie rów- 45 nomiernie w ilosci 10—20 g/m2 stalym, drobno¬ sproszkowanym chlorkiem wapniowym i/lub chlor¬ kiem magnezowym, który ewentualnie moze zawie¬ rac maly dodatek srodka zwilzajacego i dociska ja tak do stropu, aby warstwa higroskopijnej soli M znajdowala sie miedzy folia a stropem.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze folie do okrywania mocuje sie obrotowo w postaci roli na urabiarce i odwija sie z tej rolki ruchem urabiarki, przy czym staly drobnosproszkowany 55 chlorek wapniowy i/lub chlorek magnezowy w od¬ powiedniej ilosci rozpyla sie za pomoca sprezonego powietrza w przestrzeni miedzy odwijajaca sie folia a stropem. LZGrai. Z-d Nr 2 — 271/82 105 cgz. A4 Cena 45 zl PL