Przedmiotem wynalazku jest pompa tlokowa do uplynnionych materialów ziarnistych zwlaszcza zapraw cementowych i mas formierskich.W dotychczas znanych rozwiazaniach pomp, podczas cyklicznego przesterowywania zaworu, pomiedzy jego krawedzie zamykajace przestrzen cylindrów roboczych dostaje sie gruby zwir, piasek lub kamienie. Materia¬ ly te musza zostac sciete lub skruszone, aby nastapilo pelne zamkniecie zaworu. W przeciwnym bowiem razie pozostaje on niedomkniety, co powoduje spadek cisnienia w rurociagu i zmniejszenie wydajnosci pompy.W wyniku dzialania duzych sil na wymienionej krawedzi tnacej, podlega ona intensywnemu zuzyciu sciernemu lub kruszeniu. Ze wzgledu na brak mozliwosci kompensacji tego zuzycia w znanych dotychczas rozwiazaniach, zawoiy musza byc czesto wymieniane.W znanych rozwiazaniach (patent PRL nr 53742) role zaworu spelniaja dwie plyty wykonane z materia¬ lów odpornych na scieranie. Poruszaja sie one w przeciwfazie w kierunku protopadlym do osi rurociagu tloczne¬ go i zbiornika tloczonego medium powodujac cykliczne na przemian laczenie cylindra tlocznego z rurociagiem tlocznym (jeden zawór) oraz cylindra ssawnego ze zbiornikiem tloczonego medium. Mimo prostoty tego rozwia¬ zania, powazna jego wada jest koniecznosc stosowania dwóch zaworów oraz brak mozliwosci kompensacji ich zuzycia.W kolejnym rozwiazaniu role zaworu spelnia pionowa klapa obrotowa znajdujaca sie posrodku cylindrów roboczych. Zmiana kierunku ruchu tloków powoduje przesterowanie klapy, która równoczesnie laczy przestrzeli zbiornika medium z cylindrem ssawnym oraz cylinder tloczny z rurociagiem tlocznym. Podobnie jak w opisa¬ nym poprzednio rozwiazaniu, zawór trzeba wymienic po jego zuzyciu.W innym rozwiazaniu (patent RFN nr 2227360) role zaworu spelnia obrotowy segment blokowy z piono¬ wa osia obrotu umieszczona w poczatku rurociagu tlocznego. Wewnatrz tego segmentu, w linii rurociagu tloczne¬ go, znajduje sie otwór pozwalajacy na laczenie cylindra realizujacego ruch tloczny z rurociagiem tlocznym.Równoczesnie odsloniete zostaje bezposrednie polaczenie cylindra ssawnego ze zbiornikiem tloczonego me¬ dium, wewnatrz którego pracuje zawór. Wada tego rozwiazania jest mozliwosc dostawania sie kamieni miedzy2 113752 sciane boczna zaworu a sciane zbiornika medium, co powoduje czestokroc niedomykanie zaworu obnizajace sprawnosc pompy. Ponadto rozwiazanie to nie zapewnia równiez kompensacji zuzycia sciernego czola zaworu.Intensywnosc zuzycia sciernego powierzchni wspólpracujacych zostala zmniejszona dzieki temu, ze kra¬ wedz tnaca plyty zamykajacej zaworu rozdzielczego jest zbiezna w ksztalcie ostrza. Dzieki dodatkowemu na¬ pawaniu lub hartowaniu krawedzi tnacej (patent PRL nr 95064) zywotnosc plyty zamykajacej podnosi sie ponad dwukrotnie. Rozwiazanie powyzsze równiez jednak nie zapewnia kompensacji zuzycia sciernego wspólpra¬ cujacych powierzchni zaworu.Celem wynalazku jest usuniecie powyzszych niedogodnosci, poprzez opracowanie nowej konstrukcji pom¬ py umozliwiajacej latwa kompensacje zuzycia sciernego powierzchni tnacych oraz zwiekszenie sprawnosci ppm- py w porównaniu z rozwiazaniami dotychczasowymi.* Istota pompy tlokowej do uplynnionych materialów ziarnistych, zwlaszcza zapraw cementowych i mas formierskich wyposazonej w tarczowy zawór obrotowy o osi obrotu umieszczonej pomiedzy cylindrami robo¬ czymi, równoleglej do osi cylindrów, polega wedlug wynalazku na tym, ze tarczowy zawór posiada otwory polaczone kanalem. Otwory te rozstawione sa pod katem takim, ze przy wahliwych ruchach obrotowych tarczy zaworu przestrzen cylindrów roboczych polaczona jest z rurociagiem tlocznym. Zawór ten wykonujacy cyklicz¬ ne ruchy obrotowe, wyposazony jest w mieszadla powodujace mieszanie tloczonego medium wypelniajacego przestrzen wokól zaworu.Powierzchnia tarczowego zaworu wspólpracujaca z plaszczyzna czolowa cylindrów roboczych zaopatrzona jest w szybkowymienna nakladke. Krawedz tnaca nakladki, posiadajaca ksztalt krawedzi tnacej zaworu, wysu¬ nieta jest na zewnatrz tej krawedzi. Umozliwia to latwa regeneracje nakladki poprzez szlifowanie. Pomiedzy powierzchnia czolowa cylindrów roboczych a tarczowym zaworem istnieje luz, którego wielkosc jest regulowana.Regulacja tego luzu ma na celu kompensacje zuzycia sciernego tych wspólpracujacych ze soba powierzchni i dokonywanajest mechanicznie, korzystnie za pomoca mechanizmu srubowego.Przedmiot wynalazku przedstawiono w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój podluzny pompy w osi obrotu tarczowego zaworu, fig. 2 — przekrój w plaszczyznie A—A, fig. 3 — wi¬ dok tarczowego zaworu od strony zbiornika tloczonego medium, fig. 4 - przekrój poprzeczny tarczowego zawo¬ ru.Pompa wedlug wynalazku posiada dwa cylindry robocze 1 i 2 z tlokami 21 pracujacymi w przeciwfazie.Pomiedzy tymi cylindrami 1 i 2 znajduje sie os obrotu tarczowego zaworu 3. Ponad cylindrami 1 i 2 znajduje sie rurociag tloczny 6, który podobnie jak cylindry 1 i 2 ma bezposrednie polaczenie ze zbiornikiem 18 tloczonego medium. Osie cylindrów roboczych 1 i 2 oraz rurociagu tlocznego 6 rozstawione sa w stosunku do siebie co 120°.W tarczowym zaworze 3 znajduja sie dwa otwory 4 odlegle o kat 120° i polaczone kanalem 5. Dzieki takiemu rozstawieniu katowemu nastepuje laczenie cylindra 1 realizujacego ruch tloczny z rurociagiem tlocz¬ nym 6, co umozliwia pompowanie medium. Przesterowanie zaworu 3 nastepuje za pomoca silownika obrotowe¬ go 17 poprzez tulejke obrotowa 13 i wal 16. Silownik obrotowy 17 umozliwia wykonanie dodatkowego obrotu tarczy zaworu 3, jesli zajdzie koniecznosc odsloniecia wylotu rurociagu tlocznego 6.Powierzchnia zaworu 3 wspólpracujaca z plaszczyzna czolowa 7, zaopatrzona jest w szybkowymienna nakladke 12, której krawedz tnaca 11 wysunieta jest na zewnatrz krawedzi tnacej 10 — tarczowego zaworu 3 o okolo 20 mm. Krawedz ta posiada kat natarcia wynoszacy 15°, mierzony od normalnej do powierzchni zaworu 3. Po zuzyciu lub wykruszeniu krawedzi 11 zostaje ona zregenerowana przez przeszlifowanie.Sruba 14 umozliwia regulacje wielkosci luzu pomiedzy powierzchnia nakladki 12, a powierzchnia czolowa 7 cylindrów roboczych 1 i 2. Powierzchnia tarczowego zaworu 3 od strony zbiornika 18 tloczonego medium wyposazonajest w przykrecone srubami 19 wymienne mieszadla 9.Zastrzezenie patentowe Pompa tlokowa do uplynnionych materialów ziarnistych, zwlaszcza zapraw cementowych i mas formier¬ skich, posiadajaca tarczowy zawór rozdzielczy z otworami, o osi obrotu pomiedzy cylindrami roboczymi równo¬ leglej do tych cylindrów, znamienna tym, ze tarczowy zawór (3) wyposazony jest w otwory (4) polaczone kanalem (5) i rozstawione pod katem takim, ze przy wahliwych ruchach obrotowych tarczy zaworu (3) prze¬ strzen cylindrów roboczych (1 i 2) jest laczona z rurociagiem tlocznym (6), przy czym ten tarczowy zawór (3) posiada nadto mieszadla (9) i wyprofilowana krawedz tnaca (10) o takim samym ksztalcie jak krawedz tnaca (11) nakladki (12), przymocowanej rozlacznie do powierzchni czolowej (7) cylindrów roboczych,z krawedzia tnaca (11) nakladki (12) wysunieta na zewnatrz krawedzi tnacej (10), zas luz pomiedzy tarczowym zaworem (3) a plaszczyzna czolowa (7) posiada mechaniczna regulacje korzystnie w postaci mechanizmu srubowego (14).113 752 ff f 4 A JL jL Fig.I 1&AJL Z? X2J^ & £ £ A-A £ -Z&JL& I£ Fig 2113 752 £ 4 IL ML Fig.3 Fig 4 Prac. PoUgraf. UP PRL naklad 120+18 Cena 45 zl PL