Przedmiotem wynalazku jest plastyczny material wybuchowy, stanowiacy mieszanine drobnokrystaliczne- go materialu wybuchowego i lepiszcza.W plastycznych materialach wybuchowych stanowiacych kompozycje kruszacego materialu wybuchowego z lepiszczem, jako lepiszcze stosuje sie najczesciej ciekle weglowodory (oleje) oraz róznego rodzaju zywice syntetyczne jak poliuretanowe, poliestrowe i inne. Lepiszcze wypelniajace przestrzenie miedzy krysztalkami materialu wybuchowego, powoduje z jednej strony zwiekszenie predkosci detonacji ikrusznosci oraz obnizenie wrazliwosci na' bodzce mechaniczne i cieplne, a z drugiej strony nadaje materialowi wlasciwosci plastyczne lub elastyczne, w zaleznosci od rodzaju lepiszcza.Z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3477888 znane sa plastyczne materialy wybu¬ chowe stanowiace mieszaniny kruszacych materialów wybuchowych i lepiszcza w postaci nasyconego, wodnego roztworu tlenowych soli nieorganicznych jak np. Na2Cr04, Na2S04, NaN03, NaC104, NH4N03 z dodatkiem gliceryny lub cukru i ewentualnie zagestników, takich jak np. guar-gum. Zastosowanie wodnych roztworów tlenowych soli nieorganicznych w charakterze lepiszcza wykazuje szereg korzystnydi zalet uzytkowych i tech¬ nicznych. Sole te poprawiaja bowiem bilans tlenowy materialu wybuchowego (co trudno osiagnac stosujac lepiszcze organiczne), a w produktach wybuchu materialu wybuchowego z takim lepiszczem zmniejsza sie znacz¬ nie stezenie toksycznych gazów, gdyz woda powieksza objetosc gazowych produktów wybuchu, zwiekszajac przy tym równiez zdolnosc mieszaniny wybuchowej do wykonania pracy.Wada plastycznych materialów wybuchowych z lepiszczem w postaci nasyconego roztworu tlenowych soli nieorganicznych jest parowanie zawartej w materiale wody, wskutek czego wysycha on na powierzchni i traci wlasciwosci plastyczne. Proces ten szczególnie wyraznie przebiega w wyzaych temperaturach i przy malej wil¬ gotnosci powietrza.Stwierdzono, ze temu niekorzystnemu zjawisku wysychania plastycznego materialu wybuchowego mozna przeciwdzialac, wprowadzajac do mieszaniny dodatek odpowiedniej soli organicznej.Plastyczny material wybuchowy wedlug wynalazku zawiera jako dodatek zabezpieczajacy material przed wysychaniem, azotan aminy o wzorze ogólnym przedstawionym na rysunku, w którym R} i R2 sa takie same lub2 113 750 rózne i oznaczaja atom wodoru, grupe metylowa, etylowa lub hydroksylowa, a R3 oznacza grupe metylowa, etylowa lub hydroksyetylowa. Ilosc azotanu aminy w materiale wybuchowym moze wahac sie w dosc szerokich granicach i wynosi 3-30% wagowych. Ilosc omawianego azotanu aminy dobiera sie w zaleznosci od temperatury i wilgotnosci otaczajacej atmosfery, z która styka sie material wybuchowy.Dodatek wyzej wskazanego azotanu aminy zwieksza znacznie odpornosc plastycznego materialu wybucho¬ wego na wysychanie, a ze wzgledu na to, ze sól ta stanowi zwiazek o charakterze wybuchowym, nie obniza ona w niczym parametrów materialu wybuchowego. Jej korzystne dzialanie wynika prawdopodobnie stad, ze jest ona sola silnie higroskopijna. Tak np. CH3NH2 • HN03 w temperaturze pokojowej w krótkim czasie rozplywa sie na powietrzu.Material wedlug wynalazku nadaje sie do stosowania np. w pracach wyburzeniowych jak równiez w górnic¬ twie.Pj z y klad; Przeprowadzono próby na wysychanie w róznych temperaturach dla plastycznego materia¬ lu wybuchowego, skladajacego sie z 70% wagowych drobnokrystalicznego heksogenu i 30% wagowych lepiszcza o skladzie: * H2O - 40% wagowych Ca(N03)2 «l -30% wagowych NH4N03 -29% wagowych zywica guarowa - 1% wagowy Do dwóch równoleglych próbek materialu wybuchowego o powyzszym skladzie wprowadzono 5% wago¬ wych azotanu monometyloaminy oraz 8% wagowych azotanu monoetanoloaminy. Wyniki pomiarów wskazuja¬ cych procentowe zmiany masy plastycznego materialu wybuchowego, w zaleznosci od temperatury i uplywu czasu, przedstawiono w tabeli.Tabela 1 Temperatura | Czas w dniach Plastyczny material wybuchowy a) bez dodatku soli organicznej - b) z dodatkiem 5% azotanu monometyloaminy c) z dodatkiem 8% azotanu monoetanoloaminy 10°C 7 -2,2 +0,2 +0,35 14 -3,8 +0,3 +0,4 30 -4,5 +0,5 +0,5 20°C 7 -3,5 -0,3 +0,1 14 -5,0 -0,5 -0,2 30 -6,0 -0,4 -0,3 30° C 7 -5,7 -0,5 -0,6 14 -8,7 -0,8 -0,9 30 -10,3 -1,2 -1,4 Zastrzezenia patentowe 1. Plastyczny material wybuchowy stanowiacy mieszanine kruszacego materialu wybuchowego i lepiszcza skladajacego sie z nasyconego wodnego roztworu tlenowych soli nieorganicznych oraz zagestnika, znamienny tym, ze zawiera dodatek azotanu aminy o ogólnym wzorze przedstawionym na rysunku, w którym podstawniki Rx i R2 sa jednakowe lub rózne i oznaczaja atom wodoru, grupe metylowa, etylowa lub hydroksylowa a R3 oznacza grupe metylowa, etylowa lub hydroksylowa. 2. Plastyczny material wybuchowy wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera dodatek azotanu aminy w ilosci 3—30% wagowych.Ri—N-HNOa Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Cena 45 zl PL