Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do badania scieralnosci cial stalych, a zwlaszcza skal i kruchych ma¬ terialów budowlanych, takich jak beton, kamien i inne.Urzadzenie ma zastosowanie przy poszukiwaniach geo¬ logicznych oraz w budownictwie.Znane urzadzenie do badania scieralnosci skal i mate¬ rialów budowlanych metoda B6hme'a jest zbudowane z usytuowanej poziomo i napedzanej silnikiem elektry¬ cznym zeliwnej tarczy, do której, z okreslona sila,wywie¬ rana przez obciaznik zawieszony na dzwigni jednora- miennej, jest dociskana próbka badanego materialu. Na tarczy znajduje sie proszek scierny, który powoduje scie¬ ranie badanego materialu. Po kazdych dwudziestu dwóch obrotach tarczy podnosi sie próbke, usuwa pro¬ dukty scierania i posypuje tercze nowa okreslona porcja proszku sciernego, po czym ponownie dociska siepróbke do tarczy. Proces powtarza sie pieciokrotnie, po czym próbke obraca sie o kat 90°i w takiej pozycji powtarzasie cykl scierania. Zakonczenie badania nastepuje po obro-113358 cie próbki o kat 360°. Ubytek wysokosci próbki jest miara wytrzymalosci materialu na scieranie.Niedogodnoscia techniczna znanego urzadzenia jest to, ze wszystkie czynnosci jak podnoszenie i obrót próbki, posypywanie tarczy proszkiem i usuwanie z niej produktów scierania, a takze pomiar ubytku próbki i zatrzymywanie urzadzenia odbywa sie recznie. Zbadanie jednej próbki jest bardzo czasochlonne i wymaga stalej obslugi urzadzenia.Wynalazek dotyczy urzadzenia do badania scieral¬ nosci, skladajacego, sie z podstawy, na której umie¬ szczonajest tarcza z okreslona porcja proszku sciernego, napedzana za4pomoca silnika elektrycznego poprzez przekladnie obrptów i wyposazonego w obrotowa glo¬ wice prowadzaca trzpien uchwytu próbki.Istota wynalazku polega na tym, ze urzadzenie wypo¬ sazone jest w zespól dwóch pneumatycznych silowników membranowych polaczonych poprzez uklad dwóch dzwigni z trzpieniem uchwytu pneumatycznego, w któ¬ rym zamocowanajest próbka. Glówka wyposazona jest w kolozebate zapadkowe polaczone z zebatka silownika tlokowego, powodujacego obrót trzpienia. W górnej czesci trzpien polaczonyjest zpneumatycznymprzetwor¬ nikiem przesuniecia. Nad tarcza umieszczony jest zbior¬ nik wraz z dozownikiem proszku sciernego polaczony z silownikiem membranowym oraz ssawka polaczona z ssawa i odpylaczem. Wszystkie elementy penumatyczne polaczone sa z ukladem pomiarowo-sterujacym zawiera¬ jacym pneumatyczny uklad logiczny i przekazniki pneumo-elektryczne. Obrotowa tarcza urzadzenia ma wprasowany, wymienny pierscien scierny.Zaletami urzadzenia do badania scieralnosci skal i niektórych materialów budowlanych, wedlug wyna¬ lazku, jest wielokrotne skrócenie czasu przeprowadzania badania, ograniczenie obslugi urzadzenia do zalozenia i zdjecia próbki z uchwytu oraz uruchomienia urzadzenia za pomoca przycisku. Wyeliminowanie obslugi recznej zapewnia wieksza dokladnosc wyników. Dzieki ciaglej rejestracji sily docisku próbki oraz ubytku próbki uzy¬ skuje sie kontrole nad przebiegiem badania oraz dodat¬ kowe dane odnosnie jednorodnosci badanej próbki.Zastosowanie automatycznegodozowaniaproszku scier¬ nego zmniejsza jego zuzcie, a podcisnieniowe usuwanie produktów scierania polepsza warunki bezpieczenstwa i higieny pracy. Dzieki zastosowaniu wymiennych uchwy¬ tów próbki oraz mozliwosci zadania dowolnej sily naci¬ sku, mozna badac próbki skalpochodzace bezposrednio z odwiertu geologicznego.Po przylaczeniu urzadzenia do sieci elektrycznej i sieci sprezonego powietrza nastepuje zalozenie próbki w uch¬ wycie pneumatycznym 5 i zacisniecie jej za posrednict¬ wem przelacznika pneumatycznego umieszczonego w szafce sterowniczej 28. Przez nacisniecie nastepnego przelacznika pneumatycznego próbka zostaje docisnieta do tarczy 6 z sila zadana przez zadajnik nacisku znajdu¬ jacy sie w szafce sterowniczej. Sruba zerujaca zeruje sie wskazania przetwornika przsuniecia 16. Automatyczna praca urzadzenia nastepuje po nacisniecia przycisku „START*. Polega ona na wlaczeniu silnika 4, podniesie¬ niu próbki za pomoca silownika 12, usunieciu ewentual¬ nych zanieszczyszczen z tarczy 1 za pomoca ssawki 22 i agregatu ssacego 23, posypanie tarczy zadana porcja proszku sciernego za pomoca dozownika It i silownika 2t, a nastepnie opuszczeniu próbki i docisnieciu jej do tarczy 1 za pomoca silownika 11. Po wykonaniu przez tarcze 1 dwudziestu dwóch obrotów, zliczanych za pos¬ rednictwem wylacznika drogowego 27 i pierwszego z trzech liczników impulsów 3Q, nastepuje ponowne pod¬ niesienie próbki, usuniecie ztarczy produktów scierania, posypanie'tarczy proszkiem sciernym i ponowne docis¬ niecie próbki do tarczy 1. Po kazdych pieciu cyklach pracy próbka obraca sie o 90° dzieki drugiemu z trzech liczników impulsów 3t, przy czym po obróceniu sie próbki o 360°, dzieki trzeciemu licznikowi impulsów 3i nastepuje oczyszczenie tarczy z produktów scierania oraz jej zatrzymanie z równoczesnymuruchomieniemsyganlu akustycznego informujacego o zakonczeniu badania próbki. Wynik badania, w postaci ubytku wysokosci próbki, jest rejestrowany na rejestratorze 29. Poziom proszku sciernego w zbiorniku lt oraz poziom pylu w zbiorniku 25pylu kontrolowane sa przez sondy 21 i 26, a przekroczenie dopuszczylnych poziomów sygnalizuja lampki sygnalizacyjne 32.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do badania scieralnosci,skladajacesie z obrotowej tarczy sciernej napedzanej silnikiem elektry¬ cznym, aiimitof tym, ze ma obrotowaglowice z uchwy¬ tem badanej próbki i wyposazone jest w zespól pneumatycznych silowników (11 i 12)polaczonych przez uklad dzwigni (t i t) z trzpieniem (6) pneumatycznego uchwytu (5), zamocowanego w glowicy (7), która wypo¬ sazona jest w zapadkowe kolo wspólpracujace z tloko¬ wym silownikiem (13),przy czym w górnej czesci trzpien (6) polaczony jest z pneumatycznym przetwornikiem przesuniecia (16), natomiast nad tarcza (1) umieszczony jest zbiornik (li) wraz z dozownikiem (lt)polaczonym z membranowym silownikiem (2§) oraz ssawka (22) pola¬ czona z agregatem ssacym (23), przy czym wszystkie elementy pneumatyczne polaczone sa z ukladem pomiarowo-sterujacym. 2. Urzadzenia wedlug zastrz. 1, zaaarieaBe tym, ze obrotowa tarcza (1) wyposazona jest w wymienny pier¬ scien scierny.1*3358 W 16 8.13129303231 28 Mii 2Ql9 r-nrr-^Arn-''' . ~ %/.F/g. 2 PL