Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do wyciskania na goraco, szczególnie do wyciskania hydrodyna¬ micznego materialów metalowych.W znanych sposobach hydrodynamicznego wyciskania na goraco metali i stopów trudno odksztalcalnych, pólfabrykat nagrzewa Sie poza przyrzadem do wyciskania w urzadzeniu nagrzewajacym, na przyklad w piecu elektrycznym, w nagrzewnicy indukcyjnej lub oporowej. Nagrzany do odpowiedniej temperatury pólfabrykat metalowy umieszczony zostaje wraz z wkladka sprasowanego srodka smarujacego, np. grafitu w gniezdzie matry¬ cy. Nastepnie stempel wywiera nacisk, rozkrusza wkladke i powoduje wspólne plastyczne plyciecie metalu i srodka smarujacego przez otwór lub szczeline w czesci ksztaltujacej matrycy.Podczas wyciskania na goraco, zwlaszcza hydrodynamicznego, szczególnie wazne a jednoczesnie klopotli¬ we jest szybkie nagrzanie pólfabrykatu do odpowiedniej temperatury zapewniajacej prawidlowe przeprowadze¬ nie procesu wyciskania.Znane sposoby nagrzewania cechuje stosunkowo dlugi czas nagrzewania sprzyjajacy silnemu utlenianiu sie pólfabrykatu metalowego, niedogodny transport nagrzanego pólfabrykatu z urzadzenia nagrzewajacego do gnia¬ zda matrycy, niekontrolowane stygniecie metalu podczas transportu, brak kontroli temperatury nagrzania.Wyzej wymienione trudnosci ograniczaja efektywnosc procesu wyciskania na-goraco, a w niektórych przypadkach uniemozliwiaja jego powodzenie, szczególnie przy zastosowaniu tego procesu do obróbki cieplno- mechanicznej stali narzedziowych lub szybko-tnacych.Celem wynalazku jest unikniecie niedogodnosci zwiazanych ze stosowaniem wymienionych urzadzen, a za¬ danie polega na opracowaniu prostego i ekonomicznego urzadzenia umozliwiajacego nagrzanie pólfabrykatu i nastepnie szybkie jego wyciskanie.W urzadzeniu wedlug wynalazku pólfabrykat metalowy, najczesciej o ksztalcie walca, nagrzewany jest elektro-oporowo w urzadzeniu stanowiacym integralna czesc przyrzadu do wyciskania. Zespól grzewczy przyrzadu zasilany jest pradem elektrycznym stalym lub przemiennym ze znanych urzadzen zasilajacych o odpo¬ wiednio dobranym, duzym natezeniu i niskim napieciu.2 113111 Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie ze znanego stempla i matrycy ksztaltujacej, nad która umocowa¬ ny jest zespól nagrzewajacy. Zespól ten sklada sie z dwóch par wspólsrodkowo umieszczonych przesuwnych pólpicrscieni, z których jedna stanowiaca bezposredni element grzejny polaczona jest z obwodem elektrycznym a druga wykonana z materialu ceramicznego spelnia role elektroizolatora.Rozwiazanie wedlug wynalazku umozliwia intensywne nagrzewanie pólwyrobu metalowego bezposrednio w przyrzadzie do wyciskania, a w przypadku wyciskania hydrodynamicznego pólfabrykatu skladajacego sie ze sprasowanego grafitu z pólwyrobem metalowym. Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia dokladne kontro¬ lowanie temperatury nagrzania pólwyrobu i skrócenie czasu nagrzewania. Nagrzewanie pólwyrobu metalowego w graficie ogranicza niekorzystne zjawisko utleniania powierzchni metalu i szybkie chlodzenie, pozwala w wiek¬ szym stopniu kontrolowac temperature ksztaltowania przez co w ostatecznym efekcie uzyskuje sie wysoka jakosc wyrobów przy zachowaniu duzej wydajnosci procesu.Urzadzenie ido wyciskania metali przedstawione jest schematycznie w przykladzie wykonania na rysunku.Urzadzenie sklada sie z ksztaltujacej matrycy 1 i stempla 2 oraz umieszczonego osiowo miedzy stemplem i me¬ tryca zespolu grzewczego, w którym nastepuje nagrzewanie metalowego pólfabrykatu 3. Zespól grzewczy urza¬ dzenia stanowi zasadniczy element nagrzewajacy, skladajacy sie z dwóch pólpierscieni 4 wykonanych ze spraso¬ wanego grafitu i lepiszcza o duzej opornosci elektrycznej i odpornosci na dzialanie wysokich temperatur oraz dwóch ceramicznych pólpierscieni 5, które spelniaja role izolatorów. Grzewcze pólpierscienie 4 i izolujace pólpierscienie 5 umieszczone sa w ruchomej, dzielonej metalowej obudowie 6, któn w polozeniu roboczym powoduje zacisniecie pólfabrykatu w celu jego nagrzania, a po nagrzaniu zostaje rozsunieta co powoduje, ze nagrzany pólfabrykat spada do matrycy. Obie czesci obudowy 6 i obie czesci górnej dzielonej metalowej plyty 7 polaczone sa elektrycznie ze soba gietkimi przewodami i polaczone z elektrycznym urzadzeniem zasilajacym 8 stanowiac elementy zamknietego obwodu elektrycznego. Intensywnie wydzielajace sie cieplo na elemencie grze¬ wczym powoduje bezposrednie lub poprzez grafit nagrzewanie pólfabrykatu metalowego 2 do odpowiedniej temperatury, wartosc której okresla sie najkorzystniej przy pomocy bezstykowych mierników temperatury.Zastrzezenie patentowe Urzadzenie do wyciskania metali na goraco, zwlaszcza do wyciskania hydrodynamicznego skladajace sie z przyrzadu z zamocowanymi w nim stemplem i matryca ksztaltujaca, znamienne tym, ze nad matryca ksztaltujaca (1) umocowany jest zespól nagrzewajacy, który sklada sie z dwóch par przesuwnych pólpierscieni (4, 5) umieszczonych wspólsrodkowo, przy czym jedna para pólpierscieni (4) polaczona z obwodem elektrycz¬ nym stanowi bezposredni element grzejny, a druga para (5) odporna na dzialanie wysokich temperatur spelnia role elektroizolatora.Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Cena 45 zl PL