Przedmiotem wynalazku jest sprzeglowy re¬ duktor bezstopniowy do regulacji obroków od 0 do 1 : 10.Nie znane sa dotychczas .sprzeglowe' reduktory bezstopniowe i w zwiazku z tym redukcje obro¬ tów przeprowadza isie na drodze elektrycznej lub wykorzystujac przekladnie hydrauliczne. Reduk¬ cja obrotów na drodze elektrycznej jest realizowa¬ na poprzez wyposazenie .silnika elektrycznego w regulacje czestotliwosci — w (przypadku isilników pradu przemiennego lub tez w jregulacje napie¬ cia — w przypadku .silników pradu .stalego i moze miec zastosowanie ijedynie w przypadku istnie¬ nia napedu elektrycznego. Wspomniane uklady re¬ gulacji sa bardzo .skomplikowane, posiadaja duze gabaryty i w przypadku stonowania bardzo nis¬ kich obrotów uklady te sa nieekonomiczne w wy¬ niku koniecznosci stosowania silników, których^ moc musi byc kilkakrotnie wieksza od zapotrze- " bowanej.Natomiast 'bezstopniowe przekladnie hydraulicz¬ ne ze wzgledu na bardzo wysokie wymagania tech¬ nologiczne {material:, szczelnosc, dokladnosc ob¬ róbki stwarzaja duze trudnosci w ich wykonaw¬ stwie. Ponadto bezstopniowa 'regulacje w zakre¬ sie niskich obrotów na drodze (mechanicznej w znanych ukladach uzyskuje slie w wyniku zasto¬ sowania skomplikowanego zestawu skladajacego sie iz zasadniczej czesci regulujacej w postaci 10 16 20 25 30 bezstopniowej przekladni lancuchowej wraz z przy¬ stawka, dostosowujaca do obrotów isilnika na wejsciu przekladni oraz ^przystawka dostosowuja¬ ca do odbiornika na wyjsciu przekladni. Oprócz bardzo skomplikowanego rozwiazania konstruk¬ cyjnego i duzych gabarytów uklady te nie zapew¬ niaja 'uzyskania niskich obrotów w poblizu „o" a sama regulacja obrotów moze byc przeprowa¬ dzana jedynie w czasie pracy. Znane sa takze przekladnie bezstopniowe cierne, w 'których oprócz wymienionych wad wystepuje zjawisko poslizgu powodujace przy zmiennym obciazeniu niekontro¬ lowana zmiane przelozenia. Przekladnie te z uwa¬ gi na cierny charakter pracy odznaczaja isie mala zywotnoscia i w zwiazku z tym stosowane sa rzadko, jedynie w urzadzeniach o malej mocy.Wymienione wady i niedogodnosci zostaly w rozwiazaniu wedlug wynalazku wyeliminowane w ten sposób, ze sprzeglowy reduktor bezstopniowy stanowi uklad dzwigniowy w postaci wieszaka na¬ pedu wraz z zamocowanym do niego nastawni¬ kiem przelozenia, którego jeden koniec jest za¬ mocowany przegubowo do korpusu a drugi jest wyposazony w przegubowo zamocowane suwaki osadzone suwliwie na lacznikach napedu, lacza¬ cych /sprzegla jednokierunkowe z tulejami-mimo- srodów walu wejsciowego za posrednictwem po¬ laczen przegubowych.Wal wejsciowy sklada isie z mimosrodów roz- 112 381\ mieszczonych symetrycznie na obwodzie i poisia- da laczniki, których szerokosc jest wieksza od - szerokosci instalowanych lozysk, a przekrój po¬ przeczny obrazuje figura ipoiwstala w wyniku przeciecia sie okregów o tej samej srednicy rów¬ nej srednicy wewnetrznej lozyska. Ponadto wskaz¬ nik przelozenia jesit trwale zamocowany do wie¬ szaka napedu, do którego jest zamocowany prze¬ gubowo nastawnik przelozenia. Takie skojarzenie podanych srodków technicznych daje w efekcie urzadzenie o imalych gabarytachl oraz prostej i zwartej konstrukcji. Z powyzszego wynikaja efek¬ ty techniczne w .postaci latwego montazu, demon¬ tazu, obslugi, i konserwacji reduktora przy jed¬ noczesnej mozliwosci przeprowadzania plynnej re¬ gulacji w zakresie niskich obrotów zarówno w czasie pracy jak i postoju. Ponadto reduktor we¬ dlug wynalazku charakteryzuje sie duza zywot¬ noscia i niezawodnoscia dzialania niezaleznie od ilosci i kierunku obrotów wejsciowych.Kolejnym efektem [technicznym wynikajacym ze .stosowania reduktora wedlug wynalazku jest moz¬ liwosc przeprowadzania plynnej regulacji w du¬ zym zakresie obrotów a samo wykonanie jest lat¬ we ze wzgledu na technologicznosc konstrukcji.Zastosowanie walu wejsciowego skladajacego sie z mimosrodów i laczników, których szerokosc jest wieksza od szerokosci instalowanych lozysk, a przekrój poprzeczny obrazuje figura powstala w wyniku przeciecia sie okregów o tej samej sred¬ nicy^ równej srednicy lozyska/ co daje dodatkowy efekt techniczny w postaci latwego montazu lo¬ zysk, na. mimosrodach, ^równo tocznych jak i slizgowych.Przedmiot 'wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat kinematyczny sprzeg¬ lowego reduktora bezstopniowego, a fig. 2 przed¬ stawia sprzeglowy reduktor bezstopniowy w wi¬ doku z góry.Jak uwidoczniono na fig.. 1 i 2 reduktor we¬ dlug wynalazku sklada sie z walu 1 wejsciowego z trzema mimosrodami 2, na .których ulozyskowa¬ ne 'tocznie tuleje 3 z dzwignia 4, polaczone prze¬ gubowo z lacznikami 5 napedu, które za pomoca przegubów 18 sa» polaczone z dzwigniami 6 sprzeg¬ lowymi, przytwierdzonymi do obudów 7 sprzegiel . 8 jednokierunkowych. Na lacznikach 5 napedu sa osadzone suwliwie suwaki 9, zamocowane wah- liwie do wieszaka 10 napedu, zawieszonego na osi 11 osadzonej w (korpusie 12 reduktora. Po¬ nadto do wieszaka 10 napedu jest zamocowany przegubowo nastawnik 13 przelozenia * skladaja¬ cy sie z wrzeciona, którego czesc gwintowana 2 381 4 wspólpracuje z nakretka ulozyskowana w korpu¬ sie 12 i wyposazoina w pokretlo 15. Na osi 11 jest zamocowany wskaznik 16 przelozenia.Dzialanie reduktora wedlug wynalazku polega .5 na tym, ze iruch obrotowy /walu 1 wejsciowego ¦ powoduje poprzez^ tuleje 3 z dzwigniami 4 zlo¬ zone ruchy w plaszczyznie prostopadlej do osi. walu 1 wejsciowego — przegubów 17 laczacych dzwignie 4 -z lacznikami 5 .napedu, powodujace 10 wychylanie sie ich konców wzgledem nierucho¬ mych punktów zamocowania suwaków 9 do wie¬ szaka 10 napedu, 'ustalajacego wielkosc przelo¬ zenia za posrednictwem nastawnika 13 przelo¬ zenia. 15 Wychylanie sie przegubów 18 laczacych laczni¬ ki napedu 5 z dzwigniami 6 sprzeglowymi, przy¬ twierdzonymi do obudów 7 sprzegiel 8 jednokie¬ runkowych powoduje kolejne przekazywanie mo¬ mentu obrotowego na wal 19 wyjsciowy. Symet- 20 ryczne rozmieszczenie mimosrodów 2 walu 1 wejs¬ ciowego zapewnia plynne przekazywanie momen¬ tu obrotowego na wal 19 wyjsciowy. Wielkosc przelozenia ustala (polozenie suwaków 9 na lacz¬ niku 5 napedu poprzez zmiane amplitudy wy- 25 chylen przegubu 18 laczacego lacznik 5 'napedu z dzwignia 6 sprzeglowa, co realizowane jeslt bez- stopniowo.Zastrzez en i a patentowe 30 1. Sprzeglowy reduktor bezstopniowy, znamien¬ ny tym, ze stanowi go uklad dzwigniowy w po¬ staci wieszaka i(10) napedu wraz z zamocowanym do niego nastawnikiem (13) przelozenia, którego' 35 jeden koniec jest umocowany przegubowo do kor¬ pusu (12) a drugi jest wyposazony w przegubowo umocowane suwaki (9) osadzone suwliwie na lacz¬ nikach (5) napedu, laczacych jednokierunkowe sprzegla (8) z itulejami i(3) mimosrodów (2) wejs- 40 ciowego walu (1), za posrednictwem polaczen prze¬ gubowych. .2. Sprzeglowy reduktor wedlug zastrz. 1, zna¬ mienny tym, ze wejsciowy wal (1) isklada sie z mimosrodów (2) rozmieszczonych symetrycznie na 45 obwodzie i ma laczniki (20), których szerokosc jest wieksza od iszerokosci instalowanych lozysk, a przekrój poprzeczny obrazuje figura powstala w wyniku przeciecia sie okregów o tej samej srednicy równej srednicy wewnetrznej ilozys'ka. 50 3. Sprzeglowy reduktor wedlug zasitrz. 1 albo 2, znamienny tym, ze nastawnik <13) przelozenia jest ¦zamocowany przegubowo do wieszaka <10), do któ¬ rego na trwale jest umocowany wskaznik (16) przewozenia. y112 381 F/g.-f 42 40 49 PL