Przedmiotem wynalazku jest pneumatyczny sil¬ nik tlokowy do napedu poimpy, zwlaszcza dla ge¬ stych i lepkich ciecze, w którym wspólne tloezy- sko tloków silnika i poimpy ma wzdluzne wydra¬ zenie, stanowiace przewód tloczny dla pompowa¬ nej cieczy, i który jest zaopatrzony w urzadzenie rozdzielajace do sterowania przeplywem sprezo¬ nego powietrza.Znany jest silnik pneumatyczny, powszechnie sto,sowany do napedu poimpy klejowej w etykie1 ciarkach, w którym przeplyw sprezonego powie¬ trza jest kierowany dwupolozeniowym, pieciodro^ gowym zaworem rozdzielajacym, wspólpracujacym z zaworami — pilotami i sterowanym za pomoca 15 strumienia napelniajacego. Zespól tych zaworów jest umieszczony we wspólnym korpusie, zamoco¬ wanym od zewnatrz do korpusu silnika, przy czym popychacze zaworów — pilotów sa uruchamiane zderzakami, przytwierdzonymi do rurowego tlo- 20 czyska tloków silnika i poimpy. Korpujs silnika ma poistac cylindra zamoknietego dwiema pokrywami, posiadajacymi wisipóloisiowe, uiszczeilniaaie otwory.Wewnatrz cylindra znajduje sie tloik oisadzoiny na tloczysku, które wystaje na zewnatrz cylindra 25 przez otwory w obu pokrywach. Pod wplywem oddzialywania zderzaków tloczyska na popydhaeze zaworów — pilotów nastepuje przeisterofwainie za¬ woru rozdzielajacego w talki sposób, ze sprezone powietrze wypelnia na przemian przestrzenie cy 30 lindra nad i pod tlokiem, wywolujac posuwisto- -zwrotny ruch rurowego tloozyska. Dolna czesc tlo¬ czyska jest zakonczona tlokiem pompy, a górna czesc jest przylaczona do elastycznego przewodu cieczowego. Wada tego znanego rozwiazania jest wrazliwosc zaworu rozdzielajacego na zanieczysz¬ czenia sprezonego powietrza oraz inne zanieczysz¬ czenia, przenikajace z otoczenia pomiedzy pro¬ wadnice i popychacze zaworów — pilotów, co w praktyce wywoluje czeste zaburzenia pracy sil¬ nika i napedzanej nim poimpy.Znany jest równiez silnik, przedstawiony w o- pisie patentowym PRL nr 52 852,, w którym roz¬ rzad sprezonego powietrza odbywa sie za pomoca suwaka rozdzielczego, znajdujacego sie w górnej czesci korpusu silnika i wspólpracujacego z syste¬ mem kanalów, które -lacza na przemian obie prze¬ strzenie robocze cylindra ze zródlem sprezonego powietrza lub atmosfera. Tlok tego silnika jest 'wyposazony w tloczysko, wystajace w dól poza silnik przez otwór w~ dolnej czesci korpusu i po¬ laczone z tloczyjskiem tloka poimpy.Oba tloczyska znajduja sie wewlnatrz przewodu tlocznego w postaci rury, przylaczonej do dolnej czesci korpusu, przy czym pompowana ciecz prze¬ plywa w przestrzeni pomiedzy tloczyskami a ota¬ czajaca je rura i jest wydalana na zewnatrz przez kanal,:'Utworzony w dolnej czesci korpusu silnika.Suwak rozdzielczy w postaci ksztaltowego tloka 112 377112 377 4 jest umieszczony w/cylindrycznej komorze korpu¬ su i sprzezony sprezyscie z tloezyskiem tloka sil¬ nika za pomoca popychkcza, przechodzacego 'wspól¬ osiowo przez wnetrze cylindra, sprezone powietrze jest doprowadzane do silnika za poimoica kanalu, bezposrednio polaczonego ze srodkowa czescia ko¬ mory suwaka rozdzielczego, natomiast wylot po¬ wietrza nastepuje kanalem, doprowadzonym do górnej czesci tej komory.Dolna czesc suwaka ma pierscieniowe wybrania, wspólpracujace z kulkowym mechanizmem zatrza¬ skowym, ktary ustala osiowe polozenie- suwaka w dwóch pozycjach roboczych^ W sterajinych polo¬ zeniach tloka popychacz przemieszcza suwak roz¬ dzielczy z jednej pozycji roboczej w druga, poko¬ nujac opór mechanizmu zatrzaskowego, wskutek czego nastepuje odpowiednie przesterowanie prze¬ plywu sprezonego powietrza, niezbedne dla osiag¬ niecia poisuwisto^zwroitnego ruchu tloków silnika f pompy.To 'znane rozwiazanie odznacza sie niekorzyst¬ nym uikladem polaczenia silnika z pompa, w któ¬ rym pomimo zastosowania wielu skomplikowa¬ nych uszczelnien nie mozna calkowicie uniknac szkodliwego przenikania pompowanej cieczy z przewodu tlocznego do cylindra silnika,, a takze sprezonego powietrza z tego cylindra do przewo¬ du tlocznego.Celem wynalazku* jest opracowanie pneumatycz¬ nego . silnika tlokowego o prostej i zwartej budo¬ wie, pozbawionego wad znanych rozwiazan.Wedlug wynalazku cel ten osiagnieto dzieki te¬ mu, ze w korpusie silnika umieszczono suwak roz¬ dzielczy w poistaci tulei, nasadzonej suwliwie na zewnetrzna powierzchnie znanego wspólnego tlo¬ czyska tloków silnika i pompy. Suwak rozdzielczy za posrednictwem znanego mechanizmu zatrzasko¬ wego napedza zawór, sterujacy doplywem sprezo¬ nego powietrza do silnika. Na zewnetrznej, po¬ wierzchni tego .suwaka jest oisadzomy pierscienio¬ wy tlok pomocniczy o jednostronnym dzialaniu, umieszczony w cylindrze pomocniczym utworzo¬ nym w górnej czesci korpusu silnika, a na ze¬ wnetrznej powierzchni tloczyslka nad tlokiem znaj¬ duje sie sprezyna, która w górnym polozeniu tlo¬ ka naciska na doilna powierzchnie czolowa suwa¬ ka rozdzielczego.Wynalazek jest ukazany w przykladzie wyko¬ nania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok silnika wraz z pompa, a fig. 2 — szcze¬ góly konstrukcyjne rozrzadu sprezonego powie- • trza w silniku.Pneumatyczny silnik tlokowy wedlug wynalaz¬ ku posiada korpus, skladajacy sie z pokrywy 1 oraz cylindra 2, w którym jest umieszczony tlok 3, osadzony na rurowym tloczysiku 4 i zaopa¬ trzony w pierscien uszczelniajacy 5. W pod- ¦ tlokowej przestrzeni cylindra 2 znajduje sie rów¬ niez zespól sprezyn napedowych 6 i 7, powo¬ dujacy ruch tloka 3 w góre. Wystajaca w gó¬ re czesc tloczyslka 4 jest zakonczona króccem 8, do którego jest przylaczony elastyczny waz 9, kierujacy pompowana ciecz do miejsca przez¬ naczenia.Pokrywa 1 korpusu ma przelotowy, osiowy o- twór, w którym jest suwliwie osadzony suwak rozdzielczy 10, z kolei suwliwie nalozony na zewnetrzna powierzchnie górnej czesci tloczyska 4. Srodkowa czesc tego otworu stanowi cylinder pomocniczy 11, z którym wspólpracuje pierscie¬ niowy tlok pomocniczy 12, utworzony na po¬ wierzchni suwaika rozdzielczego 10, wystajacego swa górna czescia ponad pokrywa ii. Skok su¬ waka . rozd'zdelezego 10 odipowiada skokowi tlo¬ ka pomocniczego 12 i jest ograniczony jego wy¬ stepami 13 i 14.Dolna czesc suwaka rozdzielczego 10 ma piers¬ cieniowy zderzak 15 oraz zespól kanalów 16, przy czym na koncu tego zaerzaka znajduje sie zawór wylotowy w postaci pierscienia uszczel¬ niajacego 17, wspólpracujacego ze stonkowa kra¬ wedzia 18 osiowego otworu pokrywy 1. W bocz¬ nej czesci tej pokrywy jest wykonany promie¬ niowy otwór 19, polaczony z cylindrem 2 za pomoca kanalu 20 i zakonczony od zewnatrz króccem 21, doprowadzajacym sprezone powie¬ trze do silnika. W otworze 19 znajduje sie kul¬ kowy mechanizm zatrzaskowy, skladajacy sie ze sworznia 22, sprezymy 23 oraz kulki 24, która jest sprzezona ze zderzakiem 15 suwaka roz¬ dzielczego 10.Na sworzniu 22 jest osadzony pierscien usz¬ czelniajacy 25, który wespól ze stozkowa kra¬ wedzia 26 otworu 19 tworzy zawór wlotowy, ste¬ rujacy doplywem sprezonego powietrza do cylin¬ dra 2. W gladzi tego cylindra znajduje sie na odpowiednio dobranej wysokosci otwór 27, la¬ czacy .za posrednictwem kanalu 28/nadltlokowa przestrzen cylindra 2 z nadtlokowa przestrzenia cylindra pomocniczego 11. Z kolei w bocznej scianie cylindra pomocniczego 11 iznajduje sie kanal 29, laczacy podtlokowa przestrzen tego cy¬ lindra z atmosfera. Tlok 3 ma zaglebienie 30, w którym spoczywa sprezyna 31, naciskajaca w górnym polozeniu tego tloka na dolna, czolowa powierzchnie suwaka roizdzielczego 10.Wspólpracujace ze soba ponad pokrywa 1 cze¬ sci tloczyska 4 i suwaka rozdzielczego 10 otacza elastyczna oslona^ 32, zamocowana koncami » do tloczyska 4 i pokrywy 1. Do dolnej czesci cy^ lindra 2 silnika jest zamocowany przy pomocy laczników 33 otwarty od góry, zanurzony w cie¬ czy cylinder 34 pompy, z którym wspólpracuje wydrazony tlok 35 pompy, osadzony na dolnym koncu tloczyska 4 i" zaopatrzony w ^zwrotny za¬ wór kulkowy 36, przy czym laczniki 33 sa jed¬ noczesnie prowadnicami tego tloka. Na górnej krawedzi cylindra 34 znajduja sie odpowiednio rozmies^zczone prety 37, chroniace pompe przed dostepem niepozadanych zanieczyszczen.Podczas kazdego cyklu roboczego sprezone po¬ wietrze jest doprowadzane do krócca 21 i wply¬ wa przez otwarty zawór wlotowy 25, 26 oraz kanal 20 do nadtloikowej przestrzeni cylindra 10 15 20 25 30 35 40 45 50 65 60t 5 2, powodujac przesuwanie sie w dól tloka 3 wiraz z tloezyiskiem 4 i tlokiem 35, wskutek czego zgromadzona w cylindrze 34 ciecz jest witla- czana przez zawór zwrotny 36 do wnetrza tlo¬ czysika 4. Po odslonieciu otworu 27 pnzez piers¬ cien uszczelniajacy 5 tloka 3 nastepuje pola¬ czenie nadtloikowej przestrzeni cylindra 2 przez kanal 28 z nadtlokowa przestrzenia cylindra po¬ mocniczego 11.Wówczas pod wplywem róznicy powierzchni tloka pomocniczego 12 i dolnej, czolowej powierz¬ chni suwaka rozdzielczego 10, obciazonych jedna¬ kowym cisnieniem, powstaje sila przesuwajaca ten suwak w dolne polozenie, po czym mecha¬ nizm zatrzaskowy 22, 23$ 24 'blokuje go w tym polozeniu za posredniatwem zderzaka 15, zamy¬ kajac jednoczesnie przy poimocy zaworu wloto¬ wego 25, 26 doplyw sprezonego powietrza do silnika. W dolnym polozeniu suwaka rozdziel¬ czego 10 otwiera sie zawór wy;lo'towy 17, 18 i sprezone powietrze uchodzi z cylindra 2 do at¬ mosfery przez izesipól kanalów 16 oiraz kanal 29. Z kolei zespól sprezyn napedowych 6, 7 przesuwa w góre tlok 3 wraz z tlocizyskiem 4 i tlokiem 35 do momentu, . gdy sprezyna 31 przesunie suwak rozdzielczy 10 w polozenie wyj¬ sciowe i wlaczy mechanizm zatrzaskowy 22, 23, 24, otwierajac przy tym ponownie zawór wlo¬ towy 25, 26. ! 377 6 Zastrzezenia pa tent o* we 1. Pneumatyczny silnik 'tlokowy do napedu pompy, zwlaszcza dla gestych i lekkich cieczy, ' w którym wspólne itloazyiako .tloków silnika i pampy ma wzdluzne Wydrazenie, stanowiace prze-: wód. itloczny dla pompowanej cieczy, i który jest zaopatrzony w urzadzenie rozdzielajace do sterowania przeplywem sprezonego powietrza, w znamienny tym,, ze umieszczony w korpusie sil¬ nika ' suwak rozdzielczy (10) ma postac tulei. nasadzonej suwiliwie na 'zewnetrzna powierzch¬ nie znanego wspólnego tloiozyslka <4) tloków (3, 35) silnika i pompy. 15 2. Pneumatyczny silnik tlokowy wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze suwak rozdzielczy (10) jest sprzezony z zaworem wlotowym (25, 26) sprezonego powietrza poprzez znany mechanizm zatrzaskowy (22, 23, 24). 20 3. Pneumatyczny - silnik tlokowy wedlug zaistirz. 1 albo 2, znamienny tym, ze na zewnetrznej .powierzchni suwaka" "rozdzielczego (10) jest osa¬ dzony pierscieniowy tlok pomocniczy (12) o jed¬ nostronnym dzialaniu, 'umieszczony w cylindrze 25 pomoicniczym (lll) 'utworzonym w górnej czesci korpusu silnika, a na zewnetrznej powierzchni tloazyska (4) nad tlokiem (3) jest 'umieszczona sprezyna (31), wywierajaca w górnym poloze¬ niu tloka (3) naoisik na dolna powierzchnie czo- 30 lowa suwaka rozdzielczego (10). /112 377 Rg.2 DN-3, zam. 506/81 Cena 45 zl PL