Pierwszenstwo: 5 kwietnia 1917 r. (St. Zj. Am.).Wynalazek niniejszy dotyczy olówków ty¬ pu t. zw. „magazynowego", zwlaszcza zas raczek wysuwajacych i cofajacych olówek.Glównym celem tego wynalazku" jest urza¬ dzenie w kadlubie raczki odpowiedniego i prostego magazynu dla przechowywania do¬ datkowych olówków. Dalsze zadanie polega na takiem urzadzeniu tego magazynu, któryby pod zadnym wzgledem nie przeszkadzal me- mechanizmowi do uruchomiania olówka, lecz wspóldzialal z nim wzmacniajac takowy.Równiez celem wynalazku jest prosta i pew¬ na konstrukcja raczki, wyrób której bylby mozliwie najtanszy.Z róznych sposobów wykonania wynalazku wybrano najbardziej uzywany i praktyczny, który jest opisany w niniejszem podaniu i przedstawiony na zalaczonych rysunkach, na których fig. 1 przedstawia zewnetrzny wyglad ca¬ lego olówka; fig. 2 przedstawia podluzny przekrój cal¬ kowitego olówka w zwiekszonej skali; fig. 3 przedstawia widok boczny wycietej srubowo rurki, lub cylindra, uzywanego w mechanizmie uruchamiajacym, w zwiekszone} skali; fig. 4 przedstawia przekrój poprzeczny we¬ dlug linji 4 — 4 fig. 2; fig. 5 przedstawia widok boczny pochwy magazynowej, przylaczonej do wycietej sru¬ bowo rurki lub cylindra z fig. 3; fig. 6 przedstawia widok perspektywiczny tylnego konca olówka z otwartym magazy¬ nem po odkreceniu glówki.Zewnetrzna pochwa czyli rurka 10 moze byc zrobiona ze zlota, srebra lub innego od¬ powiedniego metalu lub materjalu, którejprzedni koniec posiada zwezajacy sie czyli stozkowy wierzcholek //; obie te czesci sa wspólosiowe i moga sie obracac wzgledem siebie.Mechanizm uruchamiajacy olówek jest zwykle tak zbudowany, ze mozna go wysuwac i cofac i w tym celu zawiera wodzidlo rurko¬ we 12, biegnace wzdluz pochwy i wspólosiowe z nia, oraz zaopatrzone w podluzny rowek 13.W wpdzidle znajduje sie krótka rurka 14, stanowiaca trzymak do olówka 15, wstawio¬ nego w przedni koniec rurki. Na tylnym kon¬ cu trzymaka znajduje sie uszko 16, przecho¬ dzace promieniowo przez rowek wodzacy 13.W rurce znajduje sie tlok 17, utworzony od¬ powiednio z drutu, którego tylny koniec jest zakrzywiony, tworzac ucho 18, które jak i ucho 16, wystaje promieniowo z rowka wo¬ dzacego 13. Jasnem jest ze, przy równocze¬ snym przesuwie trzymaka 14 i tloka 17 w wo- dzidle 12, olówek jest wysuwany lub cofany, stosownie do urzadzenia; natomiast gdy tlok jest przesuwany ku przodowi (na lewo fig. 2). w trzymaku, wówczas takowy wypycha oló¬ wek z trzymaka, gdzie po usunieciu tloka mo¬ ze byc wstawiony swiezy olówek. Wskutek takiego dzialania tlok otrzymuje nazwe o- prózniacza, celem którego jest wypychanie krótkich konców olówka, znajdujacych sie na lewo poza trzymakiem, gdy olówek zlamie sie wypadkowo. Dla uruchomienia opisane¬ go trzymaka i oprózniacza sluzy pochwa lub rurka 19, otaczajaca szczelnie rurke wodza¬ ca 12, lecz nie przeszkadzajaca ich wzajemne¬ mu obrotowi. Pochwa 79 posiada srubowy zlo¬ bek 20, w który wchodza uszy 16 i 18, przy- czem to ostatnie przesuwa sie oddzielnie w zwojach sruby, przedstawionej na fig. 3.Przedni koniec wodzidla 12 jest przymocowa¬ ny do wierzcholka 12 w jakikolwiek odpo¬ wiedni sposób, zas uruchamiajaca rurka lub pochwa 19 jest przymocowana sztywnie do plaszcza 10 w sposób, opisany ponizej. Prze¬ to jasnem jest, ze przy obrocie plaszcza wzgledem wierzcholka, uruchomiajaca rura lub pochwa obraca sie okolo rurki wodzacej i trzymak 14 oraz oprózniacz 18 beda sie o- bracac razem wzdluz raczki i olówek bedzie wysuwany lub cofany stosownie do kierunku obrotu. Celem wysuwania i cofania opróznia¬ cza wzgledem trzymaka, koncowy zwój zlob¬ ka srubowego 20 jest sciety plasko lub kwa¬ dratowo, jak to widac z fig. 3 przy 21. Sto¬ sownie do tego, gdy uruchamiajaca pochwa zostanie obrócona o tyle, ze przesunie ucho trzymaka 16 do kwadratowej czesci zlobka, t. j. do polozenia, przedstawionego na fig. 3 linja kreskowana przy 16a, to dalszy obrót pochwy nie posunie trzymaka dalej. Z drugiej strony ucho oprózniacza 18 znajduje sie je¬ szcze w ukosnej czyli srubowej czesci zlobka przy 18a i moze sie posuwac dalej, popycha¬ jac przed soba olówek i wypychajac go z trzy¬ maka. Po odwróceniu kierunku obrotu, o- prózniacz zostaje przedewszystkiem cofniety, co pozwala na umieszczenie swiezego olówka w otwarty koniec trzymaka.Przedni koniec pochwy uruchamiajacej 19 opiera sie o wierzcholek //, zas tylny jej ko¬ niec jest przytrzymywany przez pierscien 22, otaczajacy koniec wodzidla 12 i przymoco¬ wany zatyczka 23.Latwo mozna zauwazyc, ze mechanizm wy¬ suwajacy i cofajacy posiada znacznie mniej¬ sza srednice anizeli plaszcz, wskutek czego powstaje z wewnetrznej jego strony pierscie¬ niowa przestrzen. Przestrzen ta zuzytkowana jest do urzadzenia magazynu do zapasowych olówków i na urzadzenie usztywniajace.W tym celu wewnatrz srubowo zlobkowanej pochwy 19 miesci sie podluznie wycieta rurka 12. Uklad ten jest zuzytkowany do sztywne¬ go polaczenia srubowo wycietej pochwy uru¬ chamiajacej 19 z plaszczem, a takze i do u- sztywnienia (wzmocnienia wymienionej po¬ chwy) usuwa przeto uginanie sie jej, jako sku¬ tek wyciecia. Do przechowywania olówków sluzy pochwa, otaczajaca wysuwajacy i co¬ fajacy mechanizm, uksztaltowana w ten spo- . sób, ze w przekroju poprzecznym posiada kilka dlugich, waskich komór dla oddzielnych olówków. Na przedstawionym rysunku po-chwa 24 ma w przekroju póprzecznyTn ksztalt gwiazdy, otaczajacej szczelnie wysuwajacy i cofajacy mechanizm, podczas gdy wierz¬ cholki zewnetrznych krawedzi, przystaja szczelnie do wewnetrznej powierzchni pla¬ szcza 10. W kadlubie jednego z rowków znaj¬ duje sie podluzne wciecie 25, odslaniajace znajdujaca sie pod nim zlobkowana pochwe 19, gdy czesci sa zlozone, jak to widac na fig. 5. Nastepnie obie czesci zostaja zlaczone sztywnie razem za posrednictwem wystepów 26, wchodzacych w wyciecie, miedzy kolej- nemi zwojami sruby. Pochwa magazynowa oraz. uruchomiajaca stanowia w ten sposób jedna calosc, dzieki czemu uruchamiajaca pochwa staje sie wytrzymala i sztywna, jak¬ by nie posiadala wcale srubowego zlobka. In- nemi slowy uruchomienie raczki, celem wy¬ suwania lub cofania olówka nie moze skrecic rurki 19 lub wywolac jej podluznego przesu¬ wu. Gdy pochwa magazynowa, oraz mecha¬ nizm do uruchamiania olówka zostana umie¬ szczone w plaszczu, zwykle w takiem poloze¬ niu, by ich konce znajdowaly sie na równi, to pochwa zostaje przylutowana do plaszcza 27 (fig. 6). Trzy czesci: plaszcz 10, pochwa ma¬ gazynowa 24 i rurka uruchamiajaca 19 sa w ten sposób polaczone sztywnie i nie moga^ie poruszac wzgledem siebie.Na tylnym koncu wodzidla rurowego 12 przymocowana jest krótka rurka 28 (fig. 2 i 6), zaopatrzona w gwint, na który nakreca sie glówka 29. Ta ostatnia zakrywa magazyn do olówków i tworzy ozdobe raczki. Po od¬ srubowaniu glówki olówki moga byc wlo¬ zone do komór magazynowych lub wyjete z nich, jak to widac przy 30 (na fig. 6).Pochwa magazynowa 24 jest zwykle meta¬ lowa, lecz równiez moze sie skladac i z nie¬ metalowego materjalu, jak to kartonu lub fi¬ bry, moze byc przymocowana do zlobkowa¬ nej rury uruchomiajacej 19 oraz plaszcza 10 w jakikolwiek odpowiedni sposób np. zapo- moca nitów lub srub.Dla wysuniecia olówka plaszcz 10 obraca sie w kierunku wskazówki zegarowej (pa¬ trzac Ócf tylnego konca raczki)^ wzgledem wierzcholka 11. Wskutek tego magazyn 24 obraca sie w tym samym kierunku wraz ze srubowo wyzlobiona rurka uruchamiajaca 19; a poniewaz uszy 16 i 18 nie moga sie obra¬ cac wraz z pochwa, przeto musza sie one przesuwac nazewnatrz w podluznym zlobku 13, przesuwajac wskutek tego trzymak olów¬ ka 14 nazewnatrz. Celem cofniecia olówka plaszcz obraca sie w kierunku przeciwnym do obrotu wskazówki zegarowej wzgledem wierzcholka 11, przesuwajac wskutek tego trzymak olówkowy 14 wstecz. Dla wyrzuce¬ nia olówka z trzymaka, takowy wysuwa sie o ile to sie da, obracajac plaszcz w kierunku wskazówki zegarowej. Gdy ucho 16 dojdzie do plaskiego konca rury lub pochwy 19, to dalszy obrót tej ostatniej (przez obrót pla¬ szcza) nie moze juz posunac ucha 16, ponie¬ waz takowe nie zaczepia wwczas za linje srubowa, znajdujac sie na lewo od niej w 16a na fig. 3. Z drugiej strony ucho 18, urucha¬ miajace tlok 17, znajduje sie jeszcze w srubo¬ wym zlobku, jak to widac przy 18ia (fig. 3), i posuwa sie dalej przy dalszym obrocie pla¬ szcza. Ucho 18 i tlok 77-przesuwaja sie na¬ zewnatrz wzgledem trzymaka 14 i wypycha¬ ja zen olówek. Odwrotny obrót plaszcza po¬ ciaga za soba tlok wzgledem trzymaka, az do chwili gdy ucho 16 znajdzie sie znowu w zlobku srubowym, poczem trzymak wraz z tlokiem cofaja sie razem i nowy olówek mo¬ ze byc zalozony do trzymaka.Rozumie sie, ze wynalazek nie ogranicza sie opisana tutaj konstrukcja, która moze byc znacznie zmieniona nie odstepujac jednak od istoty wynalazku, okreslonej w zalaczonych zastrzezeniach patentowych. PL