Opis patentowy opublikowano: 30.11.1981 1H944 Im. Cl2.G05B9/02 Flff 3/20 B30B 15/14 —HL CZY T Lu isi* Twórcawynalazku: Zbigniew Gurdak Uprawniony z patentu tymczasowego: FabrykaPras Automatycznych „Ponar—Plasomat" Zaklad Nr 3 „Wykromet", Czestochowa (Polska) Uklad sterowania maszyny, zwlaszcza pras/ mimosrodowej Przedmsoiejn wynalazku jest uklad sterowania maszyn, zwlaszcza pras mimosrodowych, w postaci ukladu elektrycznego do starowania dwurecznego maszyn, uniemozliwiajacy dzialanie przy zablokowaniu na stale jedne¬ go z przycisków.Znane uklady sterownicze maja ta wade, ze istnieje mozliwosc wlaczenia na stale przez zablokowanie jednego z przycisków i manewrowanie tylko jednym. Mozliwosc ta jesi czesto wykorzystywana przez obsluge i powodowana wypadki przy pracy.Znane sa równiez uklady elektryczne zabezpieczajace, które przeciwdzialaja zablokowaniu jednego z przycisków i uniemozliwiaja prace przy uzyciu tylkojednego przyciski*. Stosuje sie w nich dodatkowe urzadze¬ nia mechaniczne, magnetyczne, elektromagnetyczne, elektroniczne, hydrauliczne, pneumatyczne lub fotooptycz- ne. Urzadzenia te znacznie zwiekszaja pewnosc osiagniecia zamierzonego celu, sa jednak bardzo rozbudowane i skomplikowane, przy czym sybko ulegaja zanieczyszczeniu i unieruchomieniu lub uszkodzeniu.Istota ukladu wedlug wynalazku polega na tym, ze posiada sterowany stykami rozwiernymi przycisków stycznik, którego styk zwiemy polaczony jest aeiegcwo w obwodzie cewek dwóch styczników, zas równolegle do niego wlaczony jest styk zwiemy jednego lub drugiego stycznika wzglednie obydwa równoczesnie wzajemnie polaczone w szereg.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku w postaci schematu ideowego.Uklad wedlug wynalazku zawiera przyciski sterownicze 3P i 4P, których styki zwierne steruja stycznikami 3S i 5S zalaczajacymi elektromagnes LE uruchamiajacy urzadzenie, natomiast styki rozwierne steruja dodatko¬ wym stycznikiem 2S. Stycznik ten ma zadanie nie dopuscic do ponownego wlaczenia ruchu roboczego maszyny bez zwolnienia obydwu przycisków 3P i 4P.Uklad zawiera równiez stycznik 1S i 4S do sterowania silnikiem maszyny. Szeregowo z oewkami tydi styczników polaczone sa styki przekaznika termicznego PT dla zabezpieczenia silnika przed prze dazeniem, nastepnie równolegle ze soba polaczone styki wylaczników kluczykowych 1W1 i 2W1, pozwalajace na odlacze-2 111944 nie silnika przy ustawieniu ukladu na ruch nastawczy. Kolejno polaczonyjest przycisk 1P sluzacy do wlaczania silnika, równolegle do niego jest wlaczony styk zwiemy stycznika 1S w celu podtrzymania pracy tego stycznika po zwolnieniu nacisku na przycisk 1P, nastepnie przycisk 2P sluzacy do wlaczania silnika.W ukladzie stycznika 2S wlaczone sa szeregowo styki rozwieme styczników 3S i 5S, nastepnie równolegle ze soba polaczone z jednej strony styk wylacznika kluczykowego 3W1 oraz styki rozwierne przycisków 3P i 4P czyli 3P1 i 4P1, z drugiej strony styk tego samego wylacznika kluczykowego 3W2 oraz styk rozwierny pedalu NI (wylacznikiem kluczykowym 3W mozna nastawiac uklad m sterowanie obureczne przyoskami lub nozne peda¬ lem). W tym miejscu równolegle jest równiez polaczony styk zwiemy stycznika 2S, pozwala on na podtrzymanie piacy stycznika 2S w chwili nacisniecia - rozwarcia styków 3P1 i 4P1 lub NI przy sterowaniu noznym. Podtrzy¬ manie to powoduje pewne opóznienie w wylaczeniu stycznika 2S — wylaczenie go nastepuje dopiero po zadzia¬ laniu styczników 3S i 5S i rozwarciu ich styków rozwiemych, wlaczonych szeregowo w obwód cewki styczni¬ ka 2S.Styczniki 3S i 5S sa polaczone równolegle w celu zabezpieczenia urzadzenia przed zawieszeniem sie stycznika i powtórnym jego zadzialaniem. W tej sytuacji wystarczy wylaczenie sie tylko jednego stycznika, aby urzadzenie przestalo dzialac. Szeregowo ze stycznikami 3S i 5S sa polaczone kolejno: styki mikrowylacznika BM sterowanego mechanicznym bezpiecznikiem przeciazeniowym, styki wylaczników kluczykowyeh lW4i 2W4 pozwalajacych na wlaczenie mchu nastawczego urzadzenia, natomiast równolegle do nich wlaczone sa: styk zwiemy stycznika 4S, majacy na celu nie dopuszczenie do wlaczenia elektromagnesu LE przy nie wlaczonym silniku, równolegle ze soba polaczone styki zwieme styczników 2S i 3S, równiez równolegle ze soba polaczone zjednej strony styki wylacznika kluczykowego 3W3, styki zwieme przycisków 3P i 4P czyli 3P2 i 4P2, natomiast z drugiej strony styki wylacznika kluczykowego 3W4 i styk zwiemy pedalu N2.Polaczenie równolegle styków zwiernych styczników 2S i 3S pozwala na osiagniecie zadanego efektu czyli koniecznosci sterowania oburecznego oczywiscie przy nastawieniu wylacznikiem 3W na sterowanie reczne. Dzia¬ lanie to jest nastepujace. Po wlaczeniu silnika nastepuje zwarcie styku 4S, styk 2S jest równiez zwarty, poniewaz wszystkie styki wlaczenie szeregowo z cewka stycznika 2S sa zwarte. W momencie nacisniecia przycisków 3P i 4P nastepuje wlaczenie styczników 3S i 5S, przez co i uruchomienie urzadzenia.Zadzialanie styczników 3S i 5S powoduje rozwarcie styków 3S i 5S w ukladzie stycznika 2S i wylaczenie go, co spowoduje równiez rozlaczenie styku 2S w obwodzie styczników^ 3S i 5S. W tej sytuacji nastapiloby ponowne wylaczenie tych styczników, jednak wr tym samym momencie zwiera sie równolegly styk 3S, który podtrzymuje ich dzialanie. Zwolnienie chocby jednego przycisku powoduje jednak ich rozlaczenie,jak równiez rozwarcie wspomnianego styku 3S.Ponowne wcisniecie tego przycisku nie spowoduje wlaczenia styczników 3S i 5S, poniewaz styk 3S jestjuz rozwarty, a styk 2S jest jeszcze rozwarty, gdyz stycznik 2S moze byc dopiero wlaczony przez zwolnienie obydwu przycisków 3P i4P. Uklad taki dziala caly czas, jak dlugo sa przytrzymywane przyciski 3P i 4P.Dlatego chcac uzyskac ruch pojedynczy musi byc zastosowany dodatkowy uklad mechaniczny do nastawiania na ruch pojedynczy lub ciagly. Jak widac z powyzszego, uklad w prosty sposób zmusza obslugujacego do sterowa¬ nia urzadzeniem oburecznie.Uklad ten pozwala na osiagniecie ruchu ciaglego trwalego. Ruch ten charakteryzuje sie tym, ze przyciska¬ mi 3P i 4P wystarczy wlaczyc urzadzenie na moment i zwolnic je, a urzadzenie pracuje nadal az do wylaczenia przyciskiem 5P. W tym oelu w obwodzie styczników 3S i 5S sa dodatkowo *laczone w szereg styki zwieme 3S i 5S, styki wylaczników kluczykowych 2W2 i 1W3 oraz przycisku iozwiernego 5P1. Dodatkowo uklad wyposa¬ zony jest w przycisk 6P do awaryjnego wylaczania calego ukladu. PL