Przedmiotem wynalazku jest mechanizm roapedowo- -mocujacy, zwlaszcza do napedu wrzecion obrabiarek i mocowania przedmiotów obrabianych.Znane sq mechanizmy napedowe i mocujace obrabia¬ rek, wykonane jako oddzielne mechanizmy, przy czym mechanizm napedowy wykonany jest jako mechaniczny lancuch kinematyczny laczacy silrnik z wrzecionem, zas zespól mocujacy stanowi uklad mechaniczny, lub pne¬ umatyczny z obracajacym sie silownikiem, iktóry to uklad powoduje zacisk przedmiotu obrabianego w tulejce.Tak rozwiazane uklady sa dosc znacznie rozbudowa¬ ne i n/ie sa w pelni wykorzystane, zwlaszcza w obrabiar¬ kach wykonujacych podobne operacje obróbcze, nie wymagajace zmiany obrotów wrzeciona. Takie wrzecio¬ na nie posiadaja czesto sterowania wylaczania obrotów wrzeciona przy od mocowani u przedmiotu obrabianego, co stwarza mozliwosc odmocowania li zamocowania przedmiotu podczas ruchu wrzeciona 'i powoduje zagro¬ zenie wypadkowe.Celem wynalazku jest eliminacja wad obecnych ukla¬ dów i stworzenie zespolu napedowo-mocujacego steru¬ jacego napedem wrzeciona obrabianego.Cel ten osiagnlieto w zespole napedpwo-mocujacym posiadajacym silownik, najkorzystniej pneumatyczny, zwiazany z korpusem obrabiarki w ten sposób, ze silow¬ nik jest nieruchomy i nie obraca sie razem z wrzecio¬ nem, a obudowa li tlok silownika maja mozliwosc dwu¬ kierunkowego przesuwu wzdluz osi wrzeciona obrabiairtki.Jedna z przesuwnych czesci silownika, najkorzystniej 10 15 20 25 3Q tlok, pouczona jest pnez lozysko, ppprpwe ze sprzeglem wlaczajacym i wylaczajacym kolo napedowe wrzeciona, przy czym kolo to osadzone jest luzno obrotowo na tulei wrzeciona. Druga czesc silownika, najkorzystniej obudo¬ wa, polaczona jest z hamulcem wrzeciona i trzpieniem sterujacym odmocowaniem ii zamocowaniem przedmiotu w tulei mocujacej wrzeciona. Silownik iposiada elementy sprezyste wspomagajace rozlaczanie sprzegla i elementy sprezyste wspomagajace hamowanie.Przyklad wykonania mechanizmu wedlug wynalazku przedstawiono na rysunku stanowiacym wzdluzny pól- przekrój mechanizmu.W korpusie 1 wrzeciennika osadzona jest obrotowo koncóWika Z wrzeciona, która to koncówka przez wpust 3 i tuleje 4 z wielowypustem, polaczona jest z tarcza 5 sprzegla. Daiga tarcza 6 sprzegla polaczona jest z ko¬ lem 7 pasowym, osadzonym luzno obrotowo na tulei 4 poprzez lozyska 8 i napedzanym od silnika obrabiarki.Wzajemne odsuwanie tarcz 5 i 6 od siebie wspomaga¬ ne jest sprezynami 9 o napieciu regulowanym elemen¬ tem 10- Tarcza 5 jest zwfiazana poprzez oporowe lozys¬ ko 11 z tlokiem 12 silownika, ruchomym przesuwnie w dzielonej obudowie 13, 14, 15.Uszczelnienie wnetrza obudowy oraz tloka w obudo¬ wie zapewniaja uszczelki 16, 17, 18, zas doprowadzenie czynnika roboczego pomiedzy tlok i obudowe z jednej lub drugfiej strony tloka, zapewniaja koncówki 19 la¬ czace silownik z ukladem zasilajacym w czynnik roboczy na przyklad powietrze lub ciecz.Obudowa 13, 14, 15 jest skrecona srubami 20 \ pola- 111682111682 czona z korpusem 1 przez specjalne sruby 21, na których osadzone sa wspomagajqce sprezyny 22. Czesc 15 obu¬ dowy polaczona jest poprzez sruby 23 z obudowa 24 hamulca. Z obudowa 24 zwiazana jest tarcza 25 ha¬ mulca, regulowana ukladem 26, 27, 28.Druga tarcza 29 hamulca jest zwiazana z koncówka 2 wrzeciona. poprzez tuleje 4. Ze spawana obudowa 24 hamulca polaczona jest regulowana obudowa 30 lo¬ zyska oporowego 31, osadzonego na koncówce trzpie¬ nia 32, sterujacego odmocowaniem 5 zamocowaniem przedmfiotu w tulejce zaciskowej wrzeciona. Tlok 12 silo¬ wnika jest przesuwny wzgledem tulei 4 na lozysku 33, ustalony"1 wzgledem tloka wkretem 34.P^lcnie rpech«nizrnu jest nastepujace. Przy podaniu czynnika do iitownliktfpjbmledzy tlok 12 i czesc 13 obu¬ dowy nastepuje przesuw tloka w kierunku czesci 15 i ¦ odsunieci* tarczy 5 sprzegla od tarczy 6 a zatem od- l^czeiiie napedii ^tul^i ;4 i koncówki 2 od kola 7, które w tym czasie ^obro«CL sie luzno na lozyskach 8, nape¬ dzane od silnika. Równoczesnie obudowo 13, 14, 15 przesuwa sie w kierunku korpusu 1 powodujac dziala¬ nie hamulca 25, 29 a takze przesuniecie trzpienia 32 w kierunku korpusu 1 poprzez lozysko 31 obudowe 30 i obudowe 24, co powoduje odmocowanie przedmiotu obrabianego.Podarte czynnika pomiedzy tlok 12 a czesc 15 obudo¬ wy powoduje przesuniecie obudowy 13, 14, 15 w kierun¬ ku hamulca, co z kolei powoduje zwolnienie hamulca i ruch trzpienia 32 od korpusu 1, a zatem zamocowanie przedmiotu obrabianego. Równoczesnie tlok 12 przesu¬ wa sie w kierunku ikorpusu 1 powodujac zadzialanie sprzegla 5, 6 i przeniesienie napedu z kola 7 na kon¬ cówke 2 wrzeciona.Uruchomienie mechanizmu jest proste, przez przesta¬ wienie dzwigni rozdzielacza czyn mika w polozenie lewe lub prawe, powodujac doplyw czynnika na lewa 10 15 25 30 lub prawa strone tloka 12 silownika. Eliminuje to od¬ dzielne sterowanie mechanizmu napedowego i mecha¬ nizmu zaciskowego ii umozliwia mocowanie przedmiotu obrabianego bez koniecznosci wylaczania silnika obra¬ biarki.Mechanizm moze miec zastosowanie we wszystkich urzadzeniach wymagajacych zamocowania przedmiotu i wprawienia go w ruch obrotowy, zwlaszcza w obra¬ biarkach pracujacych na zasadzlie obrotu przedmiotu obrabianego.Zastrzezenia patentowe 1. Mechanizm napedowo-mocujacy, zwlaszcza do na¬ pedu wrzecion obrabiarek ii mocowania przedmiotów obrabianych, zlozonych z silownika najkorzystniej pneuma¬ tycznego i elementów przenoszacych naped z silnika na wrzeciono, znamienny tym, ze silownik jest zwiaza¬ ny z korpusem (1) obrabiarki w ten-sposób, ze zadna z czesci silownika nie obraca sie wraz z wrzecionem, a tlok (12) i obudowa (13), (14), (15) silownika sa prze¬ suwne w obu kierunkach wzdluz osi wrzeciona obrabiar¬ ki, przy czym jedria zczesci silownika, najkorzystniej tlok (12) jest polaczona przez oporowe lozysko (11) z tarcza (5) sprzegla wlaczajacego i wylaczajacego kolo (7), napedzajace wrzeciono i osadzone luzno, obrotowo na tulei (4) wrzeciona, zas druga czesc silownika, naj¬ korzystniej obudowa (13), (14), (15) jest polaczona z tar¬ cza (25) hamulca wrzeciona oraz z trzpieniem (32) ste¬ rujacym zamocowaniem i odmocowaniem przedmiotu obrabianego w tulei mocujacej wrzeciona. 2. Mechanizm wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze posiada elementy sprezyste (9) wspomagajace rozla¬ czanie sprzegla (5), (6) i elementy sprezyste (22) wspo¬ magajace hamowanie. iLJLJLMA, LDA - Zaklad 2 zam. 1655/81 - 100 egz.Cena 100 zl PL