Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do szli¬ fowania powierzchni hiperboloidalnych, zwlaszcza powierzchni roboczej rolek do prostarek pretów okraglych i rur.Z ksiazki Mariana Korycinskiego i Mariana Gzar- niajwskiego pod tytulem „Szlifierki", Wydawnictwo Naukowo-Techniczne w Warszawie, rok wydania 1964, znane sa szlifierki z przesuwnym stolem do szlifowania powierzchni zewnetrznych przedmio¬ tów o ksztaltach obrotowych, glównie walków i walców beczkowatych wkleslych lub wypuklych.Zasadniczymi zespolami tych szlifierek sa: wrze- ciennak przedmiotu, wrzeCienriik sciernicy, konik, elementy ruchu prostoliniowego, a takze obrotnica wrzeciennika sciernicy, mechanizm dosuwu wraz z urzadzeniem do kompensacji zuzycia stóernicy, urzadzenia zwiekszajace dokladnosc obróbki i umo¬ zliwiajace automatyzacje cyklu iszliitowaniaj. Znane szlifierki uniwersalne charakteryzuja sie mozliwo¬ scia skretu wrzeciennika przedmiotu w granicach do ±90° oraz skretu stolu w granicach do +8°.Wrzecienniki przedmiotu posiadaja ulozyskowane w skrzyni przekladniowej: przekladnie zebata i obrotowe wrzeciono zaopatrzone w kiel. Naped wrzeciona przenoszony jest od silnika poprzez prze¬ kladnie pasowa, na przyklad trójstopniowa. Walce lub walki mocowane sa pomiedzy klem wrzeciona i klem konika przesuwanego po prowadnicach stolu.Wypuklosc Walca beczkowatego otrzymuje sie przy zastosowaniu mechanizmu mimosrodowego lub 2 krzywkowego, powodujacego poprzez uklad dzwigni odpowiednie wychylenie wrzecdennnka sciernicy.Urzadzenie wedlug wynalazku posiada skrzynie przekladniowa wraz z silnikiem napedzajacym 5 wrzeciono oraz konik, osadzone na ruchomej ply¬ cie, przymocowanej — za pomoca prowadnic i srub — do podstawy osadzonej na stole szlifierki do plaszczyzn. Wielkosc obrotu ruchomej plyty wo¬ kól osi pionowej urzadzenia, korzystnie o kat w io granicach do ±10°, okresla podzialka wyskalowana w stopniach i nacieta na jednej lub obydwu pro¬ wadnicach. Skrzynia przekladniowa oraz konik sa tak ustawione na ruchomej plycie, ze os wzdluzna ruchomej plyty tworzy korzystnie kat 30° z przeci- 15 najaca ja prosta równolegla do osi wzdluznej wrze¬ ciona, szlifowanej rolki hiperboloidalnej i kla ko¬ nika. • Rozwiazanie wedlug wynalazku pozwala na szyb¬ kie przystosowanie szlifierki do plaszczyzn w celu 20 szlifowania powierzchni hiperboloidalnych. Równo¬ czesnie otrzymuje sie wymagana dokladnosc szli¬ fowania powierzchni rolki hiperfooloidalnej, przy ograniczeniu kontroli wymiarów do pomiaru naj¬ mniejszej srednicy po ukonczeniu operacji szlifo- 25 wamia.Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie urzadzenie w widoku bocznym, a fig. 2 — schematycznie urzadzenie jo w widoku z góry. 1114403 Na stole szlifierki do plaszczyzn osadzona jest podstawa 1 urzadzenia, do której za pomoca pro¬ wadnic 2 i 3 oraz srub 4 przymocowana jest rucho¬ ma plyta 5 mogaca obracac sie wokól osi pionowej urzadzenia o kat w granicach do ± 10°. Wielkosc obrotu plyty 5 oferesla podzialka 6 wyskalowana w stopniach i nacieta na jednej lub obydwu pro¬ wadnicach 2 i 3. Na ruchomej plycie 5 osadzone sa: przekladniowa skrzynia 7 wraz z silnikiem 8 oraz konik 9 przesuwany wzdluz prowadnic 10.Silnik 8 poprzez trójstopniowa pasowa przeklad- * nie 11 napedza ulozyskowane w przekladniowej skrzyni 7: przekladnie zebata oraz wrzeciono 12 i nadaje ruch obrotowy szlifowanej hiperfooloidal- nej rolce 13 mocowanej miedzy klem wrzeciona 12 i klem 14 konika 9. Przekladniowa skrzynia 7 oraz konik 9 sa tak ustawione na ruchomej plycie 5, ze os wzdluzna plyty 5 tworzy kat 30° z przecinajaca ja prosta równolegla do osi wzdluznej wrzecio¬ na 12, .szlifowanej hiperboloidaLnej rolki 13 i kla 14 konika 9. Obrotowa sciernica 15 szlifujaca po¬ wierzchnie hiperboloidalnej rolki 13 osadzona jest na wrzecionie wrzeciennika 16, który nalezy do wyposazenia szlifierki, Wrzeciennik 16 sciernicy 15 posiada oddzielny naped i umozliwia ustalenie po¬ lozenia sciernicy 15 w stosunku do obrabianej rol¬ ki 13.Bo zamocowaniu hiperboloidalnej rolki 13 miedzy klem wrzeciona 12 i klem 14 konika 9 oraz prze¬ sunieciu sciernicy 15 w kierunku powierzchni rol¬ ki 13, ustawia sie wlasciwy kat y szlifowania po¬ wierzchni rolki 13 poprzez obrót ruchomej plyty 5 w prowadnicach 2 i 3 o kat w granicach ± 10°.Nastepnie — po dasunieciiu sciernicy 15 do po¬ wierzchni rolki 13 na polowie jej dlugosci, usta¬ leniu posuwu stolu szlifierki oraz po uruchomieniu napedu ruchu obrotowego sciernicy 15, ruchu obro¬ towego rolki 13 i ruchu prostoimiowo^zwrotnego stolu szlifierki — nastepuje operacja szlifowania powierzchni hiperboloidalnej.Obracajaca sie sciernica 15 w wyniku ruchu pro- stoliniowonzjwrotnego stolu (szlifierki przechodzi swa 440 4 krawedzia po linii skosnej wzgledem osi obrotu rolki 13. Linia ta, bedaca tworzaca prostoliniowa hiperboloidy jednopowlokowej, itworizy .z przecina¬ jaca ja prosta równolegla do osi obrotu rolki 13 «- 5 kat y równy katowi zawartemu miedzy osia wzdlu¬ zna stolu szlifierki a przecinajaca ja prosta rów¬ nolegla do osi wzdluznej wnzecaoina 12, szlifowanej hiperboloidalnej rolki 13 i kla 14 konika 9. Kat y miesci sie w granicach od 20° do 40°, na przy- io klad 28°. W miare usuwania naddatku, sciernica 15 jest stopniowo obnizana az do momentu osiagnie¬ cia wlasciwej .powierzchni hiperboloidalnej rolki 13.Zastrzezenia patentowe 15 1. Urzadzenie do szlifowania powierzchni hiper- boloidalnych posiadajace zespoly w postaci wrze¬ ciennika przedmiotu oraz konika, zamocowane na stole szlifierki o ruchu prostoliniowo-zwrotnym 20 wyposazonej w wrzeciennik sciernicy, przy ozym wrzeciennik przedmiotu zawiera: przekladnie ze¬ bata i obrotowe wrzeciono zaopatrzone w kiel, ulo¬ zyskowane w skrzyni przekladniowej i napedzane od silnika poprzez trójstopniowa przekladnie paso- 25 wa, znamienne tym, ze przekladniowa skrzynia (7) wraz z silnikiem (8) oraz konik (9) osadzone sa na ruchomej plycie (5) przymocowanej — za po¬ moca prowadnic (2 i 3) oraz srub (4) — do pod¬ stawy (1) osadzonej na stole szlifierki do plasz- 30 czyzn. 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze wielkosc obrotu plyty (5) wokól osi pionowej urzadzenia, korzystnie o kat w granicach do ±10°, okresla podzialka (6) nacieta na jednej lub oby- 35 dwu prowadnicach (2 i 3). 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze przekladniowa skrzynia (7) oraz konik (9) sa tak utawione na ruchomej plycie (5), ze os wzdluzna plyty (5) tworzy korzystnie kat 30° z przecinajaca 40 ta prosta równolegla do osi wzdluznej wrzeciona (12), szlifowanej hiperboloidalnej rolki (13) i kla (14) konika (9).111 440 14 9 Rg.2 PL