Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do ba¬ dania obciazen mechanicznych tloków, zwlaszcza tloków silników spalinowych.Znane urzadzenie do badania obciazen mechanicz¬ nych tloków roboczych ma pólcylindoryczny blok oporowy, na którym badany tlok wsparty jest po¬ wierzchnia boczna. Badany tlok zamocowany jest przy pomocy sworznia tlokowego i korbowodu na nastawnym stoliku oporowym. Kat wychylenia kor¬ bowodu wzgledem osi tloka jest 'regulowany. Zew¬ netrzna strona denka badanego tloka zamyka ko¬ more robocza urzadzenia, w której znajduje sie ciecz o regulowanym cisnieniu. Cisnienie cieczy ob¬ ciazajace denko tloka jest cisnieniem statycznym regulowanej wielkosci. Urzadzenie zawiera czujni¬ ki odksztalcen zamocowane w statywach. Czujniki te mierza wymiary poszczególnych elementów ba¬ danego tloka pod obciazeniem.Z uwagi na statyczne obciazenia denka tloka cis¬ nieniem cieczy hydraulicznej (najczesciej oleju) i brak podparcia cylindrycznego tloka w tulei za¬ równo rozklad jak i przebieg w czasie naprezen w tloku jest odmienny od obciazen w rzeczywistych warunkach pracy tloka.Istota wynalazku polega na tym, ze w urzadzeniu do badania obciazen mechanicznych tloków zawie¬ rajacym komore robocza, do której doprowadza sie pod cisnieniem ciecz dzialajaca na 'zewnetrzna stro¬ ne denka badanego tloka podpartego na cylindrycz¬ nej powierzchni i zamocowanego sworzniem i kor- 10 15 20 25 30 bowodem na nastawnym stoliku oporowym, oraz wyposazonym w czujniki pomiarowe, zastosowano plyte oporowa zaopatrzona w koncentryczny otwór przelotowy, do której to plyty docisnieta jest przy pomocy kolnierza powierzchnia czolowa tulei cy¬ lindrowej, w której umieszczony jest badany tlok.Po przeciwnej niz badany tlok stronie plyty zamo¬ cowana jest komora robocza, w której sciankach umieszczone sa wtryskiwacze polaczone przewodami z sekcjami pompy wtryskowej napedzanej silnikiem elektrycznym o regulowanej czestotliwosci obro¬ tów. Przestrzen wewnatrz komory roboczej pola¬ czona jest przewodem odplywowym poprzez zawór upustowy ze zbiornikiem cieczy, z którego ciecz jest zasysana przez pompe wtryskowa.Równolegle do zaworu upustowego polaczony jest zawór przelewowy z elementem sprezystym o regu¬ lowanym napieciu sterujacym polozeniem elementu dlawiacego zaworu przelewowego.Urzadzenie do badania obciazen mechanicznych tloków wedlug wynalazku jest uwidocznione w przy¬ kladzie realizacji na zalaczonym irysunku, na któ¬ rym przedstawiono przekrój urzadzenia wzdluz osi badanego tloka i schemat instalacji hydraulicznej.Badany tlok 1 umieszczony jest w tulei cylindro¬ wej 6 i zamocowany przy pomocy sworznia 5 i kor¬ bowodu 7 oraz sworznia 8 na nastawnym stoliku oporowym 9.Tuleja cylindrowa 6 zamocowana jest przy pomo¬ cy kolnierza 15 do plyty oporowej 16, do której 111197111197 3 N zamocowana jest po przeciwnej stronie niz tlok ko¬ mora robocza 3 z przestrzenia robocza 2 polaczona z przestrzenia po zewnetrznej stronie denka tloka 1 oraz polaczona z przewodem odplywowym 17. W sciankach komory roboczej 3 osadzone sa w czterech szeregach wtryskiwacze 4 polaczone z wielosekcyj- nymi pompami 10 wtryskowymi tloczkowymi. Kaz¬ dy z wtryskiwaczy 4 jest zasilany kilkoma sekcjami pompy wtryskowej 10. Pompy wtryskowe 10 nape¬ dzane sa za posrednictwem przekladni 11 silnikiem elektrycznym o regulowanej czestosci obro¬ tów. Z przewodem odplywowym 17 polaczony jest zawór przelewowy 14 o regulowanym napieciu spre¬ zyny dociskajacej element dlawiacy do gniazda.Równolegle do zaworu przelewowego 14 polaczony jest z przewodem odplywowym zawór upustowy 13 o regulowanym polozeniu organu dlawiacego. Oba zawory polaczone sa ze zbiornikiem 18 cieczy hy¬ draulicznej, z którego jest zasysana ciecz do pomp wtryskowych 10. Badany tlok 1 zaopatrzony jest w elektryczne tensometry oporowe naklejone na posz¬ czególnych elementach tloka 1 i pracujace w ukla¬ dzie mostkowym.Badany tlok 1 wraz z pierscieniami, sworzniem 5 i korbowodem 7 umieszcza sie w tulei cylindrowej 6 w zadanym polozeniu i zamocowuje korbowód 7 przy pomocy sworznia 8 na stoliku oporowym 9.Nastepnie po uruchomieniu pomp wtryskowych 10 doprowadza sie ciecz hydrauliczna przez przewody cisnieniowe i wtryskiwacze 4 do przestrzeni robo¬ czej 2 komory roboczej 3, a tym samym do prze¬ strzeni po zewnetrznej stronie denka tloka 1. Czes¬ totliwosc pulsacji cisnienia w przestrzeni roboczej 2 reguluje sie przez regulacje czestosci obrotów sil¬ nika 12 napedzajacego pompy wtryskowe 10. Am¬ plitude pulsacji cisnienia w przestrzeni roboczej 2 reguluje sie przez zmiane napiecia sprezyny docis¬ kajacej element dlawiacy do gniazda zaworu prze¬ lewowego 14 polaczonego przewodem odplywajacym 17 z przestrzenia robocza 2 komory roboczej 3. Gra¬ dient zmian cisnienia w przestrzeni roboczej 2 re¬ guluje sie przez zmiany polozenia organu dlawia¬ cego zaworu upustowego 13 polaczonego równolegle do zaworu przelewowego 14 z przewodem odplywo¬ wym 17 i przestrzenia robocza 2 komory roboczej 3. Naprezenia w poszczególnych elementach bada¬ nego tloka 1 mierzy sie przy pomocy elektrycznych tensometrów oporowych na elementach badanego tloka 1 i polaczonych z ukladem mostkowym.Zastrzezenia patentowe 10 1. Urzadzenie do badania obciazen mechanicznych tloków, zwlaszcza tloków silników spalinowych, za¬ wierajace komore robocza, do której doprowadza sie pod cisnieniem ciecz dzialajaca na zewnetrzna strone denka badanego tloka podpartego bocznie na 15 cylindrycznej powierzchni i zamocowanego przy po¬ mocy sworznia tlokowego i korbowodu na nastaw¬ nym stoliku oporowym, oraz zawierajace czujniki pomiarowe, znamienne tym, ze ma plyte oporowa (16) zaopatrzona w koncentryczny otwór przelewo- 20 wy, do której docisnieta jest przy pomocy kolnie- irza (15) górna powierzchnia czolowa tulei cylin- Ndrowej (6), w której umieszczony jest badany tlok (1), zas po przeciwnej niz tlok (1) stronie plyty opo¬ rowej (16) zamocowana jest do plyty oporowej (16) 25 koimora robocza (3), w której sciankach umiesz¬ czone sa wtryskiwacze polaczone przewodami z se¬ kcjami wielosekcyjnej tloczkowej pompy wtrysko- wej (10) napedzanej silnikiem (12), przy czym przes¬ trzen (2) wewnatrz komory roboczej (3) polaczona 30 jest przewodem odplywowym (17) poprzez regulo¬ wany zawór upustowy (13) ze zbiornikiem (18) cie¬ czy hydraulicznej, z którego ciecz jest zasysana przez pompe wtryskowa (10). 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze 35 z przewodem odplywowym (17), równolegle do za¬ woru upustowego1 (13) polaczony jest zawór przele¬ wowy (14) zaopatrzony w element sprezysty o re¬ gulowanym napieciu sterujacy polozeniem elementu dlawiacego zaworu przelewowego (14). 4o 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienne tym, ze pompa wtryskowa (10) napedzana jest sil- czestosci obrotów. 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze na elementach badanego tloka (1) naklejone sa elek- 45 tryczne tensometry oporowe.111197 17 3 4 16 /5 1 5 6 7 9 rrrrrr PL