Opis patentowy opublikowano: 05.06.1982 111182 Int. Cl.2 F16C 33/72 CZt lELNlA Twórca wynalazku Uprawniony 3 patentu:, Gummi-Henniges, Hannover (Republika Federalna Niemiec) Uszczelka lozyska, zwlaszcza dla lozyska osiowego pojazdu szynowego Wynalazek dotyczy uszczelki lozyska, zwlaszcza dla lozyska osiowego pojazdu szynowego z piers¬ cieniem uszczelniajacym wstawialnym w kieszonke obsady osiowego lozyska, tak zwanej osiowej tulej¬ ki, który sklada sie z elastycznego materialu i jest zaopatrzony w os o dopasowanej srednicy i otwór przelotowy ujmujacy os.Tego rodzaju osiowe tulejki znajduja zastosowa¬ nie w pojazdach szynowych z lozyskami slizgowy¬ mi, w których wymagana panewka lozyskowa do przyjecia sil kól jest usytuowana wewnatrz osiowej tulejki. Pierscienie uszczelniajace maja przy tym na celu zapobiegac splywaniu srodka smarujacego w kierunku na os lub na kolo z zewnatrz tulejki i troszczyc sie o uszczelnienie.W znanym ukladzie tego rodzaju pierscien usz¬ czelniajacy sklada sie z piankowego materialu i jest utrzymywany na dzwigarze, skladajacym sie ze szty¬ wnego materialu, na przyklad tworzywa sztucznego, przy czym dzwigar ma nieco wiekszy otwór przelo¬ towy niz j.ego srednica osi lub odpowiada otworo¬ wi przelotowemu w piankowym materiale. Ten zna¬ ny pierscien uszczelniajacy jest ulozyskowany w ten sposób w kieszeni osiowej tulejki, ze przy dolnym brzegu dzwigara usytuowane sa sprezyny rozporowe i ze on po usunieciu w kieszen osiowej tulejki jest osadzony przez uchwyt obejmujacy rowek kiesze¬ ni osiowej tulejki, skierowany w góre. W ten spo¬ sób w tym znanym ukladzie pierscien uszczelniajacy 10 20 30 zostaje utrzymywany wewnatrz kieszeni osiowej tulejki pod napieciem montazowym.Wada tego znanego ukladu jest to-, ze polozenie otworu przelotowego w pierscieniu uszczelniajacym jest utrzymywane przez jego polozenie wewnatrz kieszeni osiowej tulejki, tak ze przy odchylkach wymiarów moze dojsc do jednostronnego zuzycia wewnetrznej strony otworu przelotowego w piers¬ cieniu uszczelniajacym. To zuzycie moze byc ula¬ twione przez miekki piankowy material pierscienia uszczelniajacego tak, ze moze dojsc do nieszczel¬ nosci wobec srodka smarujacego.Zadaniem wynalazku jest udoskonalenie pierscie¬ nia uszczelniajacego wspomnianego na wstepie ro¬ dzaju, który przy mozliwie nieznacznym zuzyciu wewnatrz otworu przelotowego tak, ze nastepnie zapewnia bez zarzutu uszczelnienie dla srodka sma¬ rujacego znajdujacego sie wewnatrz osiowej tulejki, kiedy zachodza odchylki wymiarów miedzy otworem przelotowym pierscienia uszczelniajacego i obsady osiowej tulejki albo powinny wystepowac.Zadanie to zgodnie z wynalazkiem zostalo roz¬ wiazane przez to, ze pierscien uszczelniajacy po^ siada wewnetrzny pierscien, który jest utrzymywa¬ ny elastycznie' i przesuwnie wewnatrz zewnetrzne¬ go dzwigara.Dzieki takiemu ukladowi osiaga sie to, ze przy ewentualnym wzajemnym przesunieciu osi wzgle¬ dem panewki lozyska w osiowej tulejce wewnetrzny 111182111182 3 pierscien sluzacy jako uszczelnienie moze zostac odpowiednio razem z osia przesuniety tak, ze nie moze nastapic zaden wiekszy jednostronny nacisk na wewnetrzna scianke otworu przelotowego piers¬ cienia wewnetrznego i przez to zadne jednostronne scieranie (zuzycie). W ten sposób przy zamocowaniu dzwigara pierscienia wewnetrznego jest równiez zapewniona absolutna szczelnosc w obszarze dzwi¬ gara przez to, ze w obszarze otworu przelotowego wewnetrzna scianka wewnetrznego pierscienia za¬ wsze scisle przylega do osi.W korzystnym wykonaniu jest przewidziany ela¬ styczny czlon posredni, za pomoca którego jest utrzymywany wewnetrzny pierscien wewnatrz ze¬ wnetrznego dzwigara. Szczególnie korzystne jest, kiedy wewnetrzny pierscien, elastyczny czlon po¬ sredni i dzwigar sa wykonane jako jednoczescio¬ we elementy z elastycznego materialu, na przy¬ klad z odpornego na olej tworzywa sztucznego albo sztucznej gumy. Elastyczny czlon posredni moze tu byc wykonany w postaci membrany z jedna lub wieloma faldami (zalamaniami), które pozwalaja na przesuniecie wewnetrznego' pierscienia wzgledem zewnetrznego dzwigara.Przy jednej postaci wykonania zgodnego z wy¬ nalazkiem pierscienia uszczelniajacego, elastyczny czlon posredni stanowi kolpak zaopatrzony w po¬ chyle obrzeze skierowane na zewnatrz, który two¬ rzy czesc wewnetrznego pierscienia. Przy tym ce¬ lowe jest gdy wewnetrzny pierscien i kolpak sa tak uksztaltowane, ze jedna powierzchnia pierscienia wewnetrznego na stronie osiowej tulejki zbiega sie z do niej przylegajacymi powierzchniami dzwiga¬ ra, natomiast na przeciwleglej stronie kolpak jest wypukly w strone osi.Wewnetrzny pierscien moze byc zaopatrzony w jeden albo kilka obiegajacych rowków, zwróconych w kierunku osi, w których sa osadzone srodki usz¬ czelniajace, na przyklad w postaci sznurów uszczel¬ niajacych wykonanych z welny albo bawelny. Sznu¬ ry te moga byc zamocowane na plaszczyznach row¬ ków korzystnie przez zaszycie. Sznury tego rodza¬ ju maja te wlasciwosci, ze przyjmuja srodki sma¬ rujace i z jednej strony smaruja os przy jej wzgle¬ dnym ruchu, w tym obszarze wzgledem wewnetrz¬ nego pierscienia, a z drugiej przyczyniaja sie w ten sposób do uszczelniania. Nastepnie zewnetrzne i wewnetrzne jarzma miedzy rowkami tworzace albo ograniczajace te rowki, utworzone jako usz¬ czelki wargowe przyczyniaja sie równiez do usz¬ czelniania w obszarze osi.Aby sznury uszczelniajace pod naprezeniem przy¬ legaly do osi i przez to nastepnie polepszaly usz¬ czelnienie, korzystnie jest, kiedy wewnetrzny pierscien zaopatrzony jest na swej zewnetrznej stronie w dalsze rowki, w których osadzone sa obie¬ gajace srodki sprezynujace, na przyklad z drutu sprezynowego, które pod naprezeniem sciagaja we¬ wnetrzny pierscien. Moze takze tu byc umieszczo¬ nych obok siebie kilka sprezyn tego rodzaju.Dzwigar, który z wewnetrznym pierscieniem i elastycznym czlonem posrednim, moze byc wy¬ konany jako jednoczesciowy, jest zaopatrzony w dalsze rowki i/albo zebra usytuowane na brzegu jego powierzchni zwróconej do obsady osiowej tu- 4 lejki, które przylegaja do powierzchni obsady osio¬ wej tulejki.Tu okazala sie mozliwosc spowodowania wykona¬ nia dodatkowego uszczelnienia dzwigara wzgledem 5 tej scianki przez to, ze kieszen osiowej tulejki jest przecieta, to jest posiada jedna gladka scianke wzgledem której jest zamocowany dzwigar wew¬ netrznego pierscienia. To zamocowanie w korzystny sposób moze zostac dokonane przez dodatkowa rame wprowadzona ze strony zewnetrznej na dzwigar, która razem z posrednio laczacym dzwigarem moze byc tu z zewnatrz przysrubowana do zewnetrznej scianki osiowej tulejki «• Korzystne jest przy tym zwlaszcza, ze dzwigar w zasadzie moze zostac wyciagniety na skutek spre¬ zystosci przy odpowiednim mocowaniu wewnatrz kieszeni osiowej tulejki albo ku powierzchni usz¬ czelniajacej na zewnatrz wewnetrznego pierscienia.Aby uszczelnienie lozyska tak wykonac, zeby przy róznych postaciach wykonania obsady osiowej tulejki i kieszeni zawsze przy najprostrzym mon¬ tazu zostalo zapewnione pewne uszczelnienie wzgle¬ dem obsady osiowej tulejki. Zgodnie z wynalazkiem jest nastepnie przewidziane, ze dzwigar w obszarze wewnetrznego pierscienia dwustronnie jest zaopa¬ trzony w przebiegajace elastyczne zebra uszczelnia¬ jace, które w stanie montazowym swoimi zewne¬ trznymi krawedziami przylegaja na calym ich ob¬ wodzie pod napieciem do obu wzajemnie przeciw¬ legle lezacych scianek kieszeni obsady osiowej tu¬ lejki.Przez taki uklad osiaga sie to, ze bez dodatkowe¬ go mocowania dzwigara albo uchwytu mocujacego jest spowodowane pewne uszczelnienie wewnatrz kieszeni obsady osiowej tulejki.Korzystne jest przy tym, kiedy dwustronnie usy¬ tuowane zebra uszczelniajace sa usytuowane mozli¬ wie blisko wewnetrznego pierscienia dzwigara, to jest kiedy one opasuja kolowo wewnetrzny piers¬ cien i leza w równym odstepie od niego.Korzystnie moze byc przewidzianych kilka takich zeber uszczelniajacych, zwlaszcza trzy koncentrycz¬ nie usytuowane zebra.Szczególnie korzystne jest, kiedy dodatkowe usz¬ czelnienie jest przewidziane w obszarze powierzchni uszczelniajacej walu, co1 zgodnie z wynalazkiem sprowadza sie do tego, ze przewidziane sa kolowe uszczelki wargowe, które przez stozkowe powierz¬ chnie zewnetrzne obok rowków sa wykonane do przyjecia sznura uszczelniajacego. Uklad ten mozna przy tym tak dopasowac, ze najpierw w poczatko¬ wym stanie roboczym srodki uszczelniajace, przyle¬ gaja do osi w celu uszczelnienia, lecz po ich zuzy¬ ciu, uszczelki wargowe na osi dochodza do takiego ukladu, ze przejmuja uszczelnienie. Dzieki temu czas trwania zgodnego z wynalazkiem uszczelnienia znacznie sie zwieksza. Z tego powodu srednica we¬ wnetrzna kolowych uszczelek wargowych musi byc mniejsza niz srednica osi w obszarze powierzchni uszczelniajacej.Aby uszczelnienie dzwigara w kieszeni obsady osiowej tulejki z jednej strony dalej ulepszyc, a z drugiej strony zabezpieczyc dokladne ustalenie po¬ lozenia, korzystne jest gdy dodatkowo przewidzia¬ ne sa do zeber oporowych otaczajace pierscien we- 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60111182 6 wnetrzny zebra uszczelniajace, które sa usytuowane po obydwu stronach na powierzchni dzwigara i w obszarze krawedzi otaczaja dzwigar.Azeby dzialanie uszczelnienia zeber uszczelniaja¬ cych przez to nie zaklócic, te zebra oporowe korzys¬ tnie w przekroju poprzecznym sa nieco krótsze i w danym przypadku sztywniejsze niz otaczajace ze¬ bra uszczelniajace.Równiez tutaj mozna przewidziec kilka równole¬ glych lub koncentrycznych, przebiegajacych wzgle¬ dem siebie zeber oporowych, przy czym jest celo¬ wym, przyporzadkowac dwa lub trzy zebra oporo¬ we obok siebie.Dodatkowo moze byc usytuowane co najmniej w obszarze górnego koncowego obrzeza dzwigara dal¬ sze zebro uszczelniajace, którego szerokosc odpo¬ wiada szerokosci zeber uszczelniajacych wewne¬ trznego pierscienia. To zebro uszczelniajace ma na celu kieszen dociskac do góry, a zwlaszcza zapobie¬ gac dostawaniu sie kurzu i zanieczyszczen do kie¬ szeni. W tym celu mozna zaopatrzyc znajdujace sie w górze zebra uszczelniajace we wsporcze laczni¬ ki, które leza na froncie i szczelinie kieszeni, ogra¬ niczajacej zewnetrzna powierzchnie kieszeni.Obie prostopadle krawedzie dzwigara przystajace do poziomej górnej krawedzi mozna równiez zao¬ patrzyc w tego rodzaju zebro uszczelniajace, które co najmniej moze siegac az do obiegajacych zeber uszczelniajacych w obszarze wewnetrznego piers¬ cienia. Obok ich funkcji uszczelniajacych sluza te oba pionowe zebra uszczelniajace do utrzymywania dzwigara w kieszeni.Inna szczególnie korzystna postac wykonania do spowodowania elastycznego stopnia swobody we¬ wnetrznego pierscienia polega na tym, ze mieszko¬ we sfaldowanie obejmujace wewnetrzny pierscien jest usytuowane w plaszczyznie dzwigara tak, ze wewnetrzny pierscien ze swoja srodkowa plaszczy¬ zna równiez lezy w srodkowej plaszczyznie dzwiga¬ ra. Praktyczne wyniki badan wykazaly, ze tu wy¬ starcza jednorazowe sfaldowanie, w przypadku po¬ trzeby moze byc przewidzianych takze wiecej sfal- dowan.Dzwigar moze ponadto celowo miec ksztalt kie¬ szeni dostosowany do ksztaltu osiowej tulejki, to jest moze on w widoku wykazywac w szczególnosci prostokatny ksztalt tak, ze ponizej wewnetrznego pierscienia lub przebiegajacych zeber uszczelniaja¬ cych, które tam znajduja sie katy kieszeni sa wy¬ pelnione przez dzwigar i jego zebra podporowe. W ten sposób tworzenie sie scieków oleju w dolnym obszarze kieszeni jest niemozliwe.Przy tym zwlaszcza ksztalt dzwigara moze tak zostac uksztaltowany, ze jego dolna powierzchnia w zamontowanym stanie i przy ustawionej osi pod naprezeniem przylega do dna kieszeni.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony przykla¬ dowo na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia w perspektywicznym widoku osiowa tulejke, w której ma zastosowanie wynalazek, fig. 2 — przekrój II—II przez osiowa tulejke wedlug fig. 1 przy wstawio¬ nym pierscieniu uszczelniajacym, fig. 3 — pierscien uszczelniajacy w perspektywicznym widoku we^ dlug linii III—III na fig. 2, fig. 4 — przekrój IV— —IV wedlug fig. 3, fig. 5 — czesciowy przekrój we¬ dlug fig. 3, fig. 6 — wycinek z przedstawienia na fig. 2 w powiekszonej skali w innej postaci wyko¬ nania, fig .7 — zdjeta rame dla postaci wykonania wedlug fig. 6, fig. 8 — widok odmiennej postaci wy- 5 konania pierscienia uszczelniajacego z jego dzwi¬ garem w stanie wstawionym w kieszen obsady osio¬ wej tulejki, a fig. 9 — przekrój IX—IX wedlug fig. 8.Na figurze 1 jest przedstawiona obsada osiowe- 10 go lozyska tak zwana osiowa tulejka 1, w której jest usytuowana obrotowo wyjmowalna panewka lozyska 2, która sluzy do przyjecia sil kól przeno- szonych przez czesc osiowa 3. W obszarze wejscio¬ wym czesci osiowej 3 w tulejce osiowej 1 jest usy- 15 tuowana kieszen 4 otwarta w góre, w która jest wstawiony pierscien uszczelniajacy 5 (patrz fig. 2).Osiowa tulejka 1 jest napelniona srodkiem smaru¬ jacym, a pierscien uszczelniajacy ma na celu prze¬ szkadzac wyjsciu srodka smarujacego do osi lub 20 kola w kierunku na prawo na fig. 1.Figura 2 przedstawia przekrój II—II wedlug fig.I i pozwala ona rozpoznac uklad czesci osiowej 3 i panewki osiowej 2 wewnatrz obsady 1. W kieszen 4 obsady 1 jest wstawiony pierscien uszczelniajacy 25 5, który jest zaopatrzony w otwór przelotowy 6 do przyjecia odcinka 3a osi 3b.Figura 3 przedstawia pierscien uszczelniajacy 5 w perspektywicznym przedstawieniu szczególowo, a mianowicie w widoku III—III na fig. 2. 30 Jak wynika z fig. 3 pierscien uszczelniajacy 5 ma wewnetrzny pierscien 7, który jest osadzony elasty¬ cznie i przesuwnie wewnatrz zewnetrznego dzwiga¬ ra 8. Do przesuwnego ulozyskowania wewnetrzne¬ go pierscienia 7 wzgledem zewnetrznego dzwigara 8 35 jest przewidziany elastyczny czlon posredni 9, któ¬ ry w przedstawionym przykladzie wykonania jest wykonany jako kolpak (patrz fig. 4), który moze byc wykonany jako mieszek falisty aby powiekszyc gietkosc. Wewnetrzny pierscien 7, elastyczny czlon 40 posredni 9 i dzwigar w przedstawionym przykla¬ dzie wykonania sa jednoczesciowe i sa wykonane z elastycznego materialu, na przyklad z odpornego na olej tworzywa sztucznego albo sztucznej gumy.Jak wynika z fig. 3, w przedstawionym przykla- « dzie wykonania wewnetrzny pierscien 7 jest zaopa¬ trzony w dwa rowki 10 przebiegajace, skierowane w kierunku osi, w których umieszczone sa sznury II z welny albo bawelny. Sznury uszczelniajace 11 sa zamocowane na powierzchniach dennych rowków 50 przez zaszycie. Aby sznury uszczelniajace 11 pod napieciem mogly przylegac do osi, w przedstawio¬ nym przykladzie wykonania wewnetrzny pierscien 7 jest zaopatrzony na swojej zewnetrznej stronie w dalsze rowki 12, w których osadzone sa sprezyny 55 13 z drutu stalowego. Sprezyny 13 znajduja sie pod naprezeniem i sciagaja przez to wewnetrzny piers¬ cien 7.Dzwigar 8 przy krawedzi swojej powierzchni 8a skierowanej w kierunku osiowej tulejki jest zaopa- *o trzony w przebiegajace rowki albo zebra 14, które przy wstawionym pierscieniu uszczelniajacym w kieszen 4 (patrz fig. 2) przylegaja do powierzchni scianki 15 (patrz fig. 2) kieszeni 4, osiowej tulejki, W koncu dzwigar 8 jest zaopatrzony w lapy 16 skie- 65 rowane w kierunku osiowej tulejki, które sluza do111182 7 ustalania polazenia wewnatrz kieszeni 4 osiowej tulejki, i dociskaja zebra albo* rowki 14 do scianki 15 kieszeni tulejki osiowej.Figura 4 jest przekrojem IV—IV wedlug fig. 3 i pozwala rozeznac szczególnie polozenie i uklad rowków 10 do przyjecia sznura uszczelniajacego 11 jak równiez polozenie i uklad 12 do przyjecia spre¬ zyn 13 ze stalowego drutu. Jak wynika z fig. 3 i 4, sznury uszczelniajace 11 w rowkach 10 pierscienia wewnetrznego 7 opasuja otwory przelotowe 17 we¬ wnetrznego pierscienia 7, przy czym srednica otworu przelotowego 17 jest przez sprezyne 13 w ten spo¬ sób troche zmniejszana, ze sznury uszczelniajace 11 pod naprezeniem przylegaja do odcinka odsadzenia 3a (patrz fig. 2).Jak wynika z fig. 3 i 4, zewnetrzne albo wewne¬ trzne jarzma lOa miedzy rowkami 10 albo ograni¬ czajace te rowki moga byc wykonane jako uszczel¬ ki wargowe, które przylegaja do osi 3a i przyczy¬ niaja sie zatem do uszczelnienia.Fig. 5 jest czesciowym przekrojem V—V na fig. 3 i przedstawia odcinek wewnetrznego pierscienia 7 z zewnatrz, przy czym z fig. 5 wynika szczególnie po¬ lozenie i uklad sprezyn 13 w zewnetrznych rowkach 12 wewnetrznego pierscienia 7.Figura 6 jest wycinkiem z przedstawienia na fig. 2 w powiekszonej skali, w odmiennej postaci wyko¬ nania. W tym ukladzie obsada 1 osiowej tulejki nie jest zaopatrzona w kieszen, lecz konczy sie konco¬ wa powierzchnia 18, która odpowiada odnosnie jej polozenia wewnetrznej powierzchni 15 kieszeni 4 nk fig. 2. Przez to jest mozliwe na stale zamocowac pierscien uszczelniajacy za pomoca srub 19 do po¬ wierzchni 18. To zamocowanie na stale moze byc dokonane przy pomocy ramy 20, która z zewnatrz uchwyca dzwigar 8 i która zaopatrzona jest w otwór przelotowy 21 dó przejscia kolpaka 9 pierscienia uszczelniajacego 5.Rama 20 moze ponadto, zostac zaopatrzona w za¬ gieta oslone 22 za pomoca której ona obejmuje kol¬ pak 9 pierscienia uszczelniajacego 5, przez co kol¬ pak ten jest osloniety. Oslona 22 jest ponadto zao^ patrzona w otwór przelotowy 23 dla przejscia przy¬ naleznego odcinka odsadzenia 3a.Figura 7 przedstawia w perspektywicznym przedstawieniu postac wykonania ramy 20, przy czym na fig. "7 sa wskazane celowe uklady do- srub 19.Rama 20 zgodnie z fig. 6 moze ponadto byc zao^ patrzona w obiegajacy kolnierz 24, który takze oslania zewnetrzny obwód pierscienia uszczelnia¬ jacego 5, aby przeszkadzal w uszkodzeniu albo wdzieraniu sie brudu. Jak jest przedstawione na fig. 6, kolnierz 24 konczy sie w pewnym odstepie od powierzchni 18, przez co zebra 14 moga przylegac do powierzchni 18 pod naprezeniem.W przykladzie wykonania przedstawionym na fig. 8, dzwigar 25 pierscienia uszczelniajacego 5 w obszarze wewnetrznego pierscienia 26 jest zaopa¬ trzony w przebiegajace elastyczne zebra uszczelnia¬ jace 27, które w montazowym stanie swoimi zewne¬ trznymi krawedziami 27a (patrz fig. 9) przez ich caly obwód przylegaja pod naprezeniem do obu na¬ wzajem przeciwleglych scianek kieszeni 4 obsady 1 osiowej tulejki. 8 Jak przedstawiono, w tym przykladzie wykonania sa przewidziane trzy zebra uszczelniajace 27, które sa usytuowane kolowo i koncentrycznie wzgledem wewnetrznego pierscienia 26. 5 Dodatkowo do zeber uszczelniajacych 27 na obu stronach dzwigara 25 sa przewidziane oporowe zebra 28, które jak wynika z fig. 9 w przekroju poprzecz¬ nym sa nieco krótsze i w danym przypadku sa tak¬ ze sztywniejsze niz zebra uszczelniajace 27. Opo- io rowe zebra 28 sa usytuowane w obszarze krawedzi dzwigara 25 i sa równolegle do tych krawedzi.W przedstawionym przykladzie wykonania, w górnym obszarze sa przewidziane dwa zebra1 oporo¬ we 28, w dolnym obszarze sa natomiast przewidzia- 15 ne trzy zebra oporowe 28. Zebra oporowe 28 znaj¬ duja sie w tych obszarach, w których zebra usz¬ czelniajace 27 osiagaja krawedz dzwigara 25, przez co daja sie one zastapic, to jest koncza sie one w tym odcinku przed obiegajacymi zebrami uszczel- 20 niajacymi.W obszarze krawedzi zamykajacych dzwigara 25 jest usytuowane dalsze zebro uszczelniajace 29, któ¬ rego szerokosc odpowiada szerokosci pierscienia uszczelniajacego 27 wewnetrznego pierscienia 26. To 25 zebro uszczelniajace powinno zamykac kieszen 4 w góre i do tego celu zaopatrzone jest na obu swoich koncach w danym przypadku w wysiegajacy lacz¬ nik 29a, który lezy na frontowej i ograniczajacej szczeline wejsciowa 4a kieszeni 4, zewnetrznej po- 30 wierzchni kieszeni 4, lub przylega do odpowiedniej wewnetrznej scianki kieszeni i uszczelnia ja.Nastepnie pionowe krawedzie dzwigara 25 przy¬ laczone do poziomej górnej krawedzi dzwigara 25 mozna równiez zaopatrzyc w pionowe zebro uszczel- 35 niajace 30, które w przedstawionym przykladzie wykonania siega az do zeber uszczelniajacych 27 wewnetrznego pierscienia 26. Ponizej zeber uszczel¬ niajacych 27, zebro uszczelniajace 30 jest uzupelnio¬ ne przez dalsze zebra oporowe 28. 40 Aby wewnetrzny pierscien usztywniac ruchomym, w przykladzie wykonania wedlug fig. 8 mieszkowate obiegajace sfaldowanie 31, ujmujace wewnetrzny pierscien 26 jest usytuowane w plaszczyznie dzwi¬ gara 25 tak, ze wewnetrzny pierscien 26 — jak po- 45 kazuje fig. 9 — lezy swoja srodkowa plaszczyzna równiez na srodkowej plaszczyznie dzwigara 25.Jak nastepnie wynika z fig. 8, dzwigar 25 w swo¬ im ksztalcie jest dopasowany do kieszeni 4 tulejki osiowej i ma w szczególnosci prostokatny ksztalt. 50 Przez to sa takze wypelnione katy kieszeni przez katy 25a dzwigara 25, przy czym dolna powierzchnia 25b (patrz fig. 9) w zmontowanym stanie i przy us- stawionej pod naprezeniem osi 3 przylega do dna 32 kieszeni. Oznacznikiem 33 sa na fig. 8 oznaczone 55 lapy usytuowane na górnej stronie dzwigara 25, które sluza do recznej manipulacji dzwigara przy jego wsadzaniu w kieszen i jego wyjmowaniu.Figura 9 jest przekrojem IX—IX wedlug fig. 8 i pozwala rozeznac, ze wewnetrzny pierscien 26 jest 60 zaopatrzony w rowek 34 otwarty na zewnatrz, w którym wsadzona jest spiralna sprezyna 35 wyko^ nana ze stalowego drutu. Na wewnetrznej stronie wewnetrznego pierscienia 26 jest wstawiony sznur uszczelniajacy 37, który przy wstawionym pod na- 65 pieciem wale 3 przylega do powierzchni uszczelnia-111182 9 10 jacej osi. Po pewnym zuzyciu sznura uszczelniaja¬ cego 37 dochodzi do ukladu warg uszczelniajacych na powierzchni osi, które sa utworzone przez we¬ wnetrzne ograniczajace krawedzie stozkowych zew¬ netrznych powierzchni wewnetrznego pierscienia 26, usytuowanych w obszarze rowków 36. Te wargowe uszczelki 38 po poczatkowym starciu (zuzyciu) sznura uszczelniajacego 37 przylegaja wspólnie z nim do po¬ wierzchni uszczelniajacej osi 3 tak, ze jest zapew¬ nione pelne calkowite uszczelnienie. Ponadto we¬ wnetrzna srednica wargowych uszczelek 38 jest mniejsza od srednicy osi w obszarze powierzchni uszczelniajacej.Z figury 9 wynika nastepnie udoskonalenie obie¬ gajacego sfaldowania 31 jak równiez udoskonalenie zeber uszczelniajacych 27 i 29 dluzszych w przekro¬ ju poprzecznym w stosunku do zeber oporowych 28.Zewnetrzne krawedzie 27a zeber uszczelniajacych 27 lub 29b zeber uszczelniajacych 29, przylegaja — jak przedstawiono pod napieciem do wzajemnie le¬ zacej przeciwleglej scianki 4b kieszeni 4. PL PL PL PL PL PL PL