Wynalazek niniejszy dotyczy tak zwa¬ nej mlocarni osiowej, której plytki cepo¬ we, wzglednie dzwigajace je nosne ramio¬ na, osadzone srubowo na wale maszyny, wspóldzialaja z nieruchomemi listwami, przymocowanemi do oslony maszyny i wy- mlacaja zboze, przesuwane w kierunku podluznej osi maszyny. W znanych ma¬ szynach tego rodzaju listwy, umieszczone na oslonie maszyny, widziane w kierunku jej osi podluznej, przedstawiaja sie w po¬ staci pojedynczych waskich wystepów, po¬ miedzy któremi przebiegaja nosne ramio¬ na wraz z plytkami, przyczem dlugosc ra¬ mion jest stala, lub tez dlugich niedzielo- nych listw, przed któremi w bardzo ma¬ lym odstepie przesuwaja sie plytki cepo¬ we.Wynalazek niniejszy polega na tern, ze odstep pomiedzy plytkami cepowemi i li¬ stwami, przymocowanemi do oslony, po¬ siada w komorze omlotu maszyny szero¬ kosc taka, iz zostaje umozliwione w wiek¬ szym lub mniejszym stopniu rozluznianie wymlacanych snopów, przyczem wspo¬ mniany odstep zmniejsza sie w kierunku posuwania sie zboza, w koncu zas maszy¬ ny plytki cepowe siegaja w przestrzen, znajdujaca sie pomiedzy nieruchomemi li¬ stwami oslony w ten sposób, iz zmniejsza¬ nie sie odstepu, wzglednie wzrost zasiegu plytek cepowych, moze sie odbywac stop-niowo, badz tez skokami. Konstrukcje te stosuje sie równiez w takim razie, jezeli mlocarnia osiowa ma wykonywac jedno¬ czesnie czynnosci sieczkarni osiowej.Zastosowanie stosunkowo wielkiego odstepu pomiedzy plytkami cepowemi i nierachomemi listwami wspóldzialaj acemi we wlasciwej komorze omlotu posiada te zalete, ze umozliwienie obracania i roz¬ luzniania mlóconego zboza zapobiega pe¬ kaniu ziarna przy omlocie suchego zboza.Istnienie wolnej przestrzeni, w której od¬ bywa sie obracanie i rozluznianie zboza, wplywa równiez korzystnie na bieg pracy maszyny w ten sposób, ze zapobiega za¬ tkaniu sie maszyny w razie przerabiania zboza wilgotnego lub posiadajacego dlugie zdzbla.Równiez w komorach maszyny, znaj¬ dujacych sie za komora omlotu, osiaga sie nalezyte przesuwanie sie slomy i czysty omlot oraz unika sie uszkodzenia ziarna, dzieki odpowiedniemu uksztaltowaniu wspólpracujacych czesci maszyny, polega¬ jacemu na tern, ze w miare wyluskiwania sie ziarn w mlocarni, wzglednie rozrywa¬ nia slomy w dalszych komorach maszyny, przyczem sloma staje sie krótsza i miek- sza, odstep pomiedzy wspólpracujacemi czesciami maszyny zmniejsza sie, wzgled¬ nie plytki cepowe siegaja coraz glebiej pomiedzy nieruchome listwy oslony ma¬ szyny.Na rysunkach przedstawiono szereg przykladów wykonania mlocarni osiowej, polaczonej z sieczkarnia, wedlug niniej¬ szego wynalazku.Fig. 1 przedstawia przekrój podluzny maszyny; fig. 2 — przekrój poprzeczny wzdluz linji //—// fig. 1; fig. 3— 4 — w dwóch rzutach ramiona nosne i plytki ce¬ powe w powiekszonej podzialce; fig. 5 — rozmieszczenie wspólpracujacych czesci maszyny w perspektywie.Na kolach 1 umieszczone jest nadwo¬ zie o ksztalce pudla 2, posiadajace na przodzie szyny 3, podtrzymujace lozyska 4, w których obracaja sie czopy 5 wydra¬ zonego walu stalowego 6. Na wale tym sa osadzone ramiona nosne 7 wzdluz linji srubowej, której skok daje sie zmieniac.Ramiona nosne 7 wraz z plytkami cepo¬ wemi 37 wspóldzialaja z nieruchomemi li¬ stwami 8, których skierowane wewnatrz krawedzie sa jednakowo oddalone od wa¬ lu 6. Do umocowania listw 8 sluza wspor¬ niki 9, przymocowane lacznie z katownika¬ mi 10 do cylindrycznej oslony blaszanej 11. Pudlo 2 jest przedzielone w poziomej plaszczyznie srednicowej, przyczem czesc górna przymocowana jest do podstawy na zawiasach 12. Uchwyt 13 sluzy do pod¬ noszenia górnej czesci pudla i umozliwie¬ nia dostepu do wnetrza maszyny. Poza tern górna czesc pudla sklada sie z kilku odrebnych czesci, które mozna pojedyn¬ czo otwierac. Wal 6 otrzymuje naped od kola pasowego 15 zapomoca przekladni zebatej 14.Ramiona nosne 7 posiadaja rozmaita dlugosc, a na koncu walu, który znajduje sie pod otworem wlotowym, sa tak krót¬ kie, ze' odstep pomiedzy ramionami i wspólpracujacemi listwami 8 jest stosun¬ kowo wielki. Odstep ten maleje w kierun¬ ku wylotu maszyny.Dno pudla stanowia plaskie sita 17, podtrzymywane za posrednictwem listw 18. Sita te mozna pojedynczo wyjmowac zapomoca uchwytów 19.Pod sitem 17 znajduje sie sito 24, po¬ chylone w strone wylotu z maszyny i u- ruchomiane za posrednictwem dzwigni 21, osadzonej obrotowo w punkcie 20, która porusza mimosród, umocowany na wale 22 dmuchawy 23. Ziarno oczyszcza sie w ko¬ morze 25, skad mozna je zabierac zapo¬ moca czerpaka 26, celem dalszego oczy¬ szczania. Snopy zboza wprowadza sie przez lej 27, sloma zas wychodzi przez wylot 28. Urzadzenie oczyszczajace 25 po¬ siada ruchome dna 30, 31. — 2 —Jak widac z fig. 3 i 4, ramiona nosne 7 wykonane sa ze sprezystych plaskowni¬ ków stalowych i umocowane w kierunku stycznym do walu na pierscieniach 34 za¬ pomoca srub 35. Pierscienie 34 zamocowa¬ ne sa za posrednictwem srub 33. Ramiona nosne 7 skrecone sa srubowo* celem prze¬ suwania mlóconego zboza bezposrednio, oraz zapomoca wytwarzanego ciagu po¬ wietrza. Do ramion 7 przymocowane sa zapomoca srub 36 wymienne plytki cepo¬ we 37. Zastosowanie srub 33 umozliwia u- stawianie ramion 7 w linji srubowej o do¬ wolnym skoku, a tern samem zmiane szyb¬ kosci przesuwania sie mlóconego zboza i przystosowanie szybkosci tej do rodzaju lub stanu zboza. Zmiane szybkosci prze¬ suwania zboza mozna równiez osiagnac zapomoca zastosowania wymiennych ra¬ mion nosnych, wykrepowanych w odpo¬ wiedni sposób.Fig. 5 przedstawia w perspektywie wspólpracujace czesci mlocarni, mianowi¬ cie: ramiona nosne 7 i listwy S1, umie¬ szczone ukosnie do walu pod takim katem, ze ulatwiaja przesuwanie sie mlóconego zboza i wplywaja korzystnie na prad po¬ wietrza, skierowany ku wylotowi ma¬ szyny.Dzialanie maszyny jest nastepujace: przeznaczone do omlotu zboze, wprowa¬ dzone przez lej 27, przedostaje sie przez otwór 16 do wlasciwej komory omlotu mlocarni w czesci 7. W komorze tej zboze podchwytuja krótkie ramiona 7 i wstrza¬ saja zbozem w szerokiej pierscieniowej przestrzeni, która siega az do listw 8, wzglednie S1. Przy jednoczesnem wstrza¬ saniu, uderzaniu i rozrywaniu slomy, wy¬ luskuje sie znaczna ilosc ziarn. Srubowe ustawienie skreconych ramion 7, coraz dluzszych ku wylotowi maszyny, oraz wspóldzialanie powstajacego pradu po¬ wietrza, wywoluja szybkie przesuwanie sie zmierzwionej slomy w kierunku po¬ dluznej osi maszyny do srodkowej komory 77, przyczem ziarno wypada z maszyny przez pierwsze sito 17.Srodkowa komora // maszyny tworzy przestrzen, w której uskutecznia sie wstepne rozrywanie slomy. O ile nie za¬ chodzi potrzeba wstepnego rozrywania slomy, to nie wprowadza sie slomy przez te komore do komory III, lecz usuwa sie z niej oraz z dolnej czesci komory III sita 17 tak, ze sloma przedostac sie moze bez¬ posrednio po wymlóceniu w komorze I po sicie 24 do wylotu 28.Jezeli sloma ma byc porozrywana1 wstawia sie sita 17 i poddaje slome dziala¬ niu wspólpracujacych czesci 7 i 8, odstep pomiedzy któremi jest mniejszy, wzgled¬ nie zasieg ramion nosnych 7 wiekszy, niz w komorze 7, wskutek czego, oprócz omlo¬ tu, uskutecznia sie równiez rozrywanie slomy zapomoca mierzwienia, szarpania i rwania.Celem dalszego rozdrobnienia slomy wstawia sie odpowiednie sita i przesuwa sie slome przez komore ostatecznego roz¬ rywania 777, w której uskutecznia sie o- statecznie jej rozdrobnienie, wskutek glebszego zasiegu ramion nosnych, wzgled¬ nie mniejszego skoku srubowej linji, two¬ rzonej przez plytki cepowe. Wymlócone ziarna oczyszczaja sie na sicie 24 i w ko¬ morze 25, z której nastepnie zabiera je podnosnik 26.W innej odmianie mlocarni wedlug wy¬ nalazku górna czesc pudla posiada roz¬ szerzenie, ciagnace sie mniej wiecej od wlotu az do komory ostatecznego rozry¬ wania. Rozszerzenie pudla sluzy jako ko¬ mora zapasowa w razie wprowadzenia na¬ raz zbyt wielkiej ilosci zboza do maszyny, przeznaczona do przechowania nadmiaru zboza az do chwili, w której zmniejszony doplyw zboza pozwoli maszynie przerobic ten nadmiar.Odmiana maszyny, zaopatrzonej we wzmiankowane rozszerzenie pudla, przed¬ stawiona jest schematycznie wraz z wpro- — 3 —wadzonemi innemi zmianami na fig. 6 — 1,0. Fig. 6 przedstawia przekrój pionowy wzdluz podluznej osi maszyny; fig. 7 — przekrój poziomy; fig. 8 i 9 — przekroje wzdluz linji y///—VIII i 1X~IX fig. 6; fig* 10 —* ruszt w czesciowym widoku.Komora zapasowa 29 ciagnie sie od o- tworu wlotowego 16 przez komore omlotu az do rozszerzonego konca komory 31, w której odbywa sie rozrywanie slomy. Scia¬ ny komory zapasowej nie sa zaopatrzone w nieruchome listwy 8, jednak mozna w niej umiescic jedna lub kilka listw 291, które kieruja wprowadzone zboze ku wy¬ lotowi maszyny. Komore zapasowa od¬ dziela od komory 31 blaszana zaslona o ksztalcie sierpa 292, która mozna wyjmo¬ wac. Przez wstawienie, wzglednie wyjecie tej zaslony mozna zatrzymywac zboze, wzglednie slome w komorze zapasowej przez dluzszy lub krótszy okres czasu przed przesunieciem slomy do komory 31.W razie wprowadzenia naraz zbyt wiel¬ kiej ilosci zboza, której maszyna nie mo¬ ze niezwlocznie przerobic, ramiona nosne wpychaja nadmiar zboza do komory zapa¬ sowej, przyczem zboze pozostaje w niej az do chwili, w której maszyna moze roz¬ poczac mlócenie tego nadmiaru.¦ Do nalezytego oddzielenia wymlócone- go ziarna od slomy jest niezbedne, aby rozdzial ten odbywal sie juz w komorze omlotu. Mozna to osiagnac zapomoca ni- nijejszego wynalazku, jezeli scianom ko¬ mory omlotu nadac ksztalt falisty (jak to pokazano na fig. 6 i 7). Powstaja w ten sposób rowki, biegnace ukosnie wzgledem walu maszyny, wzdluz których ziarna mo¬ ga sie staczac na sita 17. Faliste uksztalto¬ wanie nadaje sie tylko jednej ze scian dol¬ nej czesci 1P- pudla, znajdujacej sie po¬ miedzy sitami 11 i górna czescia pudla, li¬ czac w kierunku, wskazanym zapomoca strzalki na fig. 8 i 9, poniewaz na tej scia¬ nie dolnej czesci pudla 1P nie umieszcza sie nieruchomych listw ze wzgledu na gromadzenie sie wiekszych ilosci slomy.Mozna, oczywiscie, uksztaltowac falisto odpowiednia sciane dolnej czesci pudla równiez i po stronie przeciwleglej f o ile wymagaja tego warunki pracy maszyny.Oddzielanie ziarna od slomy na obydwóch scianach pudla nie jest tak niezbedne, jak w czesci 1P, w której ziarna i sloma ude¬ rzaja o falista sciane.Wspomniana poprzednio komora osta¬ tecznego rozrywaniat slomy 31, znajduja^ ca sie w koncu maszyny, przeznaczona jest do rozrywania slomy na drobne ka¬ walki i sklada sie, jak to widac z fig. 6, 7 i 9, z kilku oddzielnych komór 3P-9 utwo¬ rzonych zapomoca skierowanych prosto¬ padle do walu przegród 3P. Komory te zaopatrzone sa w zaostrzone listwy nieru¬ chome, które wspólpracuja z odpowiednie- mi ramionami, osadzonemi na wale ma¬ szyny. Komory 3P polaczone sa pomie¬ dzy soba za posrednictwem przelotów 3P, utworzonych w przegrodach 312.Ze wzgledu na wieksza szybkosc ob¬ wodowa plytek cepowych, zaleca sie umie¬ szczenie komór 3P- w czesci pudla, posia¬ dajacej wieksza srednice. O ile maszyna zaopatrzona jest w komore zapasowa 29, nalezy wymiary komór maszyny dobrac w ten sposób, aby górna czesc oslony komo¬ ry zapasowej stanowila przedluzenie od¬ powiedniej czesci oslony komór 3/1. W pewnych okolicznosciach mozna, oczywi¬ scie, umiescic zaslone, odgradzajaca ko¬ more zapasowa, o wiele blizej lub tez da¬ lej, przed komorami 3/1, lub tez wcale jej nie odgraniczac.W dolnej czesci pudla komory 3/1 sa polaczone i zaopatrzone w zespól rusztów 314 o stosunkowo malych otworach, przez które prócz ziarn, wypadajacych ze slo¬ my, przedostaja sie równiez czastki slomy, dostatecznie juz porozrywanej. Zespól ru¬ sztów, dajacy sie wymieniac, mozna rów¬ niez zastosowac jako czynne narzedzie, rozrywajace slome. W tym celu krawe- — 4 —dzie rusztu nacina sie, nadajac mu ksztalt pily na stronie, zwróconej do ramion no¬ snych, jak to wskazano tytulem przykladu na fig. 9. Zespól rusztów tworzy sie z wy¬ miennych pasm o ksztalcie pily tasmowej, uwidocznionych na fig. 10.Dlugosc obwodowa zespolu rusztów jest dowolna i moze nawet byc równa dlugosci obwodu oslony maszyny. Poszcze¬ gólne rusztowiny moga byc dzielone, przy- czem wielkosc otworów przelotowych mo¬ ze byc zmienna w pewnych granicach. Ze¬ spól rusztów ustawia sie odpowiednio w kierunku odwrotnym do kierunku ruchu slomy tak, aby stawial nadchodzacej slo¬ mie pewien opór, przyczem umieszczenie zespolu uskutecznia sie w ten sposób, aby wieksza lub mniejsza zmiana polozenia zespolu ustalala szerokosc otworu wylo¬ towego maszyny.Ze wzgledu na koniecznosc utrzymy¬ wania sit w czystosci oraz ulatwienia prze¬ siewania sie ziarn, sita umieszcza sie we¬ wnatrz oslony w ten sposób, aby porwane zapomoca ramion nosnych peki slomy sta¬ le sita te oczyszczaly. Na fig. 11 — 14 przedstawiona jest schematycznie maszy¬ na, czyniaca zadosc powyzszemu warun¬ kowi. Fig. 11 i 13 przedstawiaja przekro¬ je podluzne, a fig. 12 oraz 14 — przekroje poprzeczne wzdluz linji 12—12 oraz 14r— 14 fig. 11 i 13.Na fig. 11 pudlo maszyny posiada ksztalt walca, a przymocowane do oslony nieru¬ chome listwy 8 posiadaja jednakowa dlu¬ gosc. Dolna czesc pudla, zaopatrzona w sita 17, podzielona jest na trzy stopnie, przyczem sita sa przysuniete blisko do kól, zataczanych przez ramiona nosne 7, których dlugosc wzrasta skokami. Ramio¬ na nosne, obracajace sie bezposrednio pod otworem wlotowym 16, moga byc nie¬ co krótsze od ramion nosnych, obracaja¬ cych sie nad pierwszym stopniem sit, ce¬ lem utworzenia w komorze omlotu wolnej przestrzeni o dostatecznej wielkosci. O ile dlugosc ramion nosnych 7 wzrasta stopnio¬ wo od wlotu ku wylotowi, sita tworza po¬ chylnie.Na fig. 13 ramiona nosne 7 posiadaja jednakowa dlugosc, a czesc pudla, zaopa¬ trzona w sita, miesci sie w niezmiennej od¬ leglosci od walu 6, boczne zas sciany // tworza stopnie. Tenze wynik osiaga sie równiez zapomoca zmniejszenia odstepu pomiedzy ramionami 7 i listwami 8, wzglednie zwiekszenia zasiegu ramion nosnych 7, wobec czego oslonie nadaje sie ksztalt stozka. W obu przytoczonych przy¬ kladach wykonania wynalazku sita sa nie¬ co wygiete i osadzone mimosrodowo wzgledem walu maszyny.Celem zapobiezenia wypadaniu ziarn z komory omlotu stosowano juz dawniej tarcze okragle, osadzone na wale maszyny.Wedlug niniejszego wynalazku tarcza ta¬ ka, przedstawiona na fig. 15 i 15 a, sklada sie z wycinków kola i umieszczona jest po¬ za falista czescia li1 oslony.Poszczególne czesci tarczy 32 sa wy- krepowane w ksztalcie smigi, dzieki cze¬ mu wplywaja bezposrednio oraz zapomo¬ ca wytwarzanego pradu powietrza na szybkie przesuwanie sie slomy ku wyloto¬ wi. Ziarna, które uderzaja podczas omlo¬ tu o tarcze 32, odbijaja sie od niej i wpa¬ daja zpowrotem do komory omlotu, z któ¬ rej nastepnie przedostaja sie na sita 17.Tarcza wiatrakowa moze posiadac o- twory, umieszczone w pewnej odleglosci od walu tak, aby prad powietrza, plynacy od wylotu maszyny wspólsrodkowo wzgle¬ dem walu, przedostawal sie do komory omlotu. Tarcze 32 mozna umiescic równiez i w innem miejscu, przyczem dlugosc jej promienia ustosunkowana zostaje zalez¬ nie od dlugosci ramion nosnych 7, które znajduja sie bezposrednio przed lub poza nia.Wynalazek niniejszy ulatwia równiez regulacje czasu omlotu zboza. Regulacja polega na zmianie skretu ramion nosnych, — 5 —wzglednie na odpowiedniem zamocowaniu na wale ramion, umieszczonych w obsa¬ dach stycznie do walu mlocarni. Obsady ramion nosnych wykonane sa z dwóch cze¬ sci, przyczem czesc, do której przymoco¬ wuje sie ramiona, daje sie nastawiac pod stosunkowo malym katem wzgledem cze¬ sci podstawowej, osadzonej na wale.Na fig, 16 — 19 przedstawiono sche¬ matycznie dwa przyklady wykonania ob¬ sad. Fig. 16 i 18 przedstawiaja widoki zboku w czesciowym przekroju. Fig. 17— przekrój poprzeczny fig. 16 wzdluz linji 17^17, fig. 19 —¦ przekrój fig. 18 wzdluz linji 19—19, fig. 20 — klin w perspekty¬ wie.Obsada 34 sklada sie z dwóch czesci, mianowicie z piasty 341, zaklinowanej na wale mlocarni, oraz z przymocowanego do niej rozlaczalnie wienca 342. Obie cze¬ sci lacza sie ze soba zapomoca srub 343.Sruby 343, przesuniete przez podluzne o- twory 344 w piascie, mieszcza sie w wy¬ cieciach 345, rozmieszczonych w wiekszej ilosci na wewnetrznej krawedzi wienca 342. Rozmieszczenie tych wyciec wykona¬ ne jest w ten sposób, ze ramiona nosne, przymocowane do wienców, tworza linje srubowa o dowolnej ilosci zwojów i kroku.Wedlug przykladu wykonania, uwi¬ docznionego na fig. 16 i 17, piasta i wie¬ niec dzwigajacy ramiona nosne wykona¬ ne sa stozkowo. Do zewnetrznego obwodu wienca przymocowane sa jedno lub kilka ramion nosnych 7, wykonanych z plaskich, nieskreconych sztab metalowych. Wskutek stozkowego ksztaltu piasty oraz wienca ramiona nosne i plytki cepowe umieszczo¬ ne sa ukosnie wzgledem walu mlocarni, dzieki czemu dzialaja równiez jako lopat¬ ki dmuchawy.Wedlug sposobu wykonania, przedsta¬ wionego na fig. 18, 19 i 20, stosuje sie jed¬ no lub kilka wpuszczonych w obsade pla¬ skich ramion nosnych, ustawionych pro¬ stopadle do osi walu i zaopatrzonych na koncach w plytki cepowe. Ramiona nosne tworza wskutek tego cieciwy wienca 346, 342, wspólsrodkowego z walem 6. W tej odmianie czesci obsady 341 i 342 lacza sie ze soba naksztalt sprzegla klowego, przy- czem rozmieszczenie klów powinno odpo¬ wiadac rozmieszczeniu promieniowych wyciec 345. Wpuszczone w obsade ramio¬ na nosne przymocowuje sie do wienca 342 zapomoca srub 347, posiadajacych sworz¬ nie, wykrepowane w ksztalcie widelek; przyczem ramiona nosne zaciska sie po¬ miedzy ramionami widelek zapomoca kli¬ nów 348, jak to przedstawiono na fig. 20.Klin obejmuje ramiona widelek, zagiete zas wystepy klina mieszcza sie w wycie¬ ciach widelek, celem zapobiezenia obluz- nianiu sie klina i sruby. Celem wymiany ramion nosnych 7 nalezy zwolnic srube 347 i wyciagnac ja przez otwór 349 piasty.Nastepnie, wysuwa sie ramie 7, przez o- twór 3410 wienca 346, wprowadza sie przez ten otwór nowe ramie 7 i zabezpiecza sie je zapomoca sruby 341.Liczba otworów 349 równa jest liczbie wyciec promieniowych 345. Celem prze¬ stawienia wienca 342 wzgledem piasty 34x obluznia sie sruby 34s, przesuwa sie je w kierunku promieniowym, obraca sie wieniec 342 o zadany kat, poczem przesu¬ wa sie sruby zpowrotem, umieszcza w wy¬ cieciach 34° i dokreca sie.Wykonanie obsady wedlug fig. 18—20 posiada te zalete, ze najbardziej narazo¬ ne konce ramion nosnych nie sa oslabio¬ ne. Wykonanie to mozna zastosowac rów¬ niez do stozkowych obsad.Szybkosc przesuwania sie mlóconego zboza, a zatem i wydajnosc maszyny zwiek¬ sza sie stosujac w koncu maszyny wieksza ilosc zwojów linji srubowej, niz przy wlo¬ cie do komory omlotu. Jezeli przy wlocie znajduja sie np. dwa zwoje, wówczas w dalszej czesci maszyny wstawia sie pomie¬ dzy nie dodatkowe zwoje. Ze wzgledu na wyrównanie mas oraz na ujednostajnienie — 6 —rozdzialu przerabianego zboza, zaleca sie, aby ilosc dodatkowych zwojów stanowila wielokrotna ilosci zwojów, znajdujacych sie przy wlocie. Do osiagniecia pozadanych wyników wystarcza podwojenie ilosci zwo¬ jów srubowych, przyczem w komorze omlo- tu umieszcza sie na kazdej obsadzie po dwa ramiona nosne, a w dalszych komo¬ rach maszyny po cztery, jak to pokazano na fig. 16 i 18.Zwiekszenie ilosci zwojów linji srubo¬ wej powoduje szybkie usuwanie zboza z komory omlotu, czyli zwiekszenie wydaj¬ nosci maszyny. Przy wiekszej liczbie zwo¬ jów wypada na kazdy zwój cienka war¬ stwa mlóconego zboza, która daje sie z la¬ twoscia przerobic i przesunac bez prze¬ szkód do wylotu maszyny. Wplywa to ko¬ rzystnie na zuzycie energji oraz zapobie¬ ga nagromadzaniu sie zboza w poszczegól¬ nych komorach maszyny. Powiekszenie liczby zwojów, które jest, zreszta, zupel¬ nie dowolne, mozna równiez uskutecznic w innej czesci maszyny, niz wskazano po¬ przednio.Wedlug fig. 16—19 piasty, do których przymocowane sa obracajace sie narzady 7 lub wience 342, posiadaja srednice przynaj¬ mniej dwukrotnie wieksza od srednicy wa¬ lu 6. Tego rodzaju wykonanie umozliwia umocowanie narzadów 7 w duzej odleglo¬ sci od osi walu bez koniecznosci stosowa¬ nia walu grubszego, anizeli tego wymagaja wzgledy wytrzymalosci. Przeniesienie miej¬ sca umocowania narzadów 7 na wieksza odleglosc od osi walu ulatwia zeslizgiwa¬ nie sie materjalu mlóconego i zwieksza dzialanie odrzutowe narzadów wzmianko¬ wanych powyzej. Inna zaleta tego wyko¬ nania polega na tern, ze w nienormalnych warunkach pracy, wywolanych np. wsku¬ tek przedostania sie przedmiotów obcych do maszyny, zewnetrzne konce zawsze e- lastycznych (praktycznie biorac) obracaja¬ cych sie narzadów 7 przy przejsciu kolo napotkanej przeszkody przesuwaja sie równoczesnie nieco wzgledem walu 6, co ulatwia ominiecie przeszkody.W mysl wynalazku, ramiona nosne za¬ chodza haczykowato zagietemi koncami w wyciecia piasty i przymocowane sa do niej.Czas przerabiania mlóconego zboza równiez zmienia sie w zaleznosci od za¬ opatrzenia wylotu maszyny w jedno lub w kilka urzadzen dlawiacych. Jezeli wla¬ czy sie urzadzenie dlawiace, to przy wlo¬ cie dzialanie pradu powietrza jest slabe i obrabianie zboza trwa odpowiednio dluzej.Wylaczenie zas tego urzadzenia powoduje zasysanie doprowadzonego zboza, które wskutek tego szybko przesuwa sie przez maszyne. Na fig. 21 i 22, przedstawiaja¬ cych widoki konca maszyny zboku oraz ztylu, wspomniane urzadzenie dlawiace utworzone jest z trzech czesci sciany kon¬ cowej 38, 39, 40, posiadajacych ksztalty klap, z których pierwsza zakrywa górna polowe otworu wylotowego. Klapy 39 oraz 40 w dolnej polowie otworu tworza pier¬ scienie pólkoliste, zawieszone wahadlowo, podobnie jak i klapa 38, przyczem zasto¬ sowane sa urzadzenia do ograniczania ich ruchu przy opadaniu. Urzadzenia te skla¬ daja sie z dzwigni nastawczych 381, 391 i 401, polaczonych w odpowiedni sposób z przynaleznemi klapami, oraz z luków 38*, 392 i 402, na których ustala sie zapomoca zapadki lub sworznia dzwignie nastawcze.Nastawianie klap powinno odbywac sie w ten sposób, aby klapy mogly odchylac sie nazewnatrz bez przeszkód, przy opadaniu zas nie zamykaly sie calkowicie, lecz za¬ trzymywaly w pewnem, okreslonem polo¬ zeniu.Klapy przymyka sie mniej lub wiecej, w zaleznosci od zamierzonego opóznienia przesuwania sie mlóconego zboza, które odchyla klapy. Zamiast klap mozna rów¬ niez zastosowac np. zasuwy, zamykajace sie pod dzialaniem nastawialnych sprezyn 383 lub ciezarów 403. W odmianie wyko- — 7 —nania wynalazku, przedstawionej na fig, 23 i 24 ramiona nosne, nieruchome listwy, lub ramiona nosne i nieruchome listwy sa polaczone zapomoca katowników, lub od¬ powiednio wykrepowanych pasm blasza¬ nych, które sluza do posuwania mlócone¬ go zboza w kierunku podluznej osi maszy¬ ny ku wylotowi. Polaczenie ramion no¬ snych lub nieruchomych listw zastosowuje sie w takim razie, jezeli chodzi o szybki rozdzial slomy, nadchodzacej w grubych warstwach, pomiedzy wieksza ilosc ramion nosnych, wzglednie nieruchomych listw, celem wydatnego podniesienia wydajno¬ sci maszyny zapomoca odciazenia poszcze¬ gólnych czesci pracujacych. Pod tym wzgledefm wazne sa glównie przejscia z komory omlotu do komory wstepnego roz¬ rywania, wzglednie z tej ostatniej do ko¬ mory ostatecznego rozrywania slomy.Na fig. 23 i 24 uwidoczniono przykla¬ dy polaczenia ramion, wzglednie listw wedlug wynalazku. Fig. 23 przedstawia roz¬ winiecie wewnetrznej powierzchni pudla wraz z polaczonemi pomiedzy soba nieru- chomemi listwami, a fig. 24 — w perspek¬ tywie widok czesciowy polaczonych ra¬ mion nosnych. Zlacza 41, 42, 43, 44 oraz 45 znajduja sie przy wewnetrznej po¬ wierzchni pudla i mozna je w razie po¬ trzeby przestawiac lub wymieniac. Kat na¬ chylenia zlaczy zalezy od szybkosci, z ja¬ ka zboze przerabia sie w maszynie. Sto¬ sownie do tego, mozna ustawic zlacza nie¬ ruchomych listw albo w linje srubowa, która odpowiada mniej lub wiecej linji srubowej, utworzonej zapomoca plytek ce¬ powych, badz tez utworzyc z nich nieza¬ lezny, odrebny uklad.Zlacze 41, umieszczone na sicie 17 prawie równolegle do nieruchomych listw 82, kieruje czesc mlóconego zboza ze stre¬ fy wlotowej w strefe nieruchomych listw 83. Zlacze 42 siega od szeregu listw 83 do pierwszych szeregów listw 84. Zlacze 42 wraz ze zlaczem 43, laczacem trzy szere¬ gi listw nieruchomych, kieruje omlócona slome z komory omlotu do komory wstep¬ nego rozrywania, z której zlacze 44 oraz zlacze 45 kieruja je nastepnie do komo¬ ry ostatecznego rozrywania 31, umieszczo¬ nej w koncu maszyny. Umieszczenie zla¬ czy 41—44 równiez ponad sitami 17 po¬ siada te zalete, ze zlacza powyzsze zapo¬ biegaja wydmuchiwaniu ziarn za posred¬ nictwem panujacego w maszynie ciagu po¬ wietrza.Zlacza ramion nosnych 7 skladaja sie z waskich pasm blaszanych 46, przymo¬ cowanych do plytek cepowych i obraca¬ jacych sie w malym odstepie od nieru¬ chomych listw. Górne krawedzie zlaczy sa zagiete i sciete w kierunku podluznej osi maszyny ku wylotowi; utworzone w ten sposób lopatki zgarniaja i posuwaja slome, wystajaca pomiedzy nieruchomemi listwami. Przy zastosowaniu wymiennych lub sprezystych ramion nosnych zlacza wy¬ konywa sie wielo- lub dwudzielnie, przy- czem kazda czesc zlacza jest przymocowa¬ na do odpowiedniego ramienia, konce zas obu czesci zlacza, zwrócone ku sobie, za¬ chodza na siebie. Zlacza umieszcza sie w komorze wstepnego rozrywania w dowol¬ nej ilosci zwojów. Mozna równiez zmie¬ niac dzialanie tych zlaczy zapomoca u- stawienia ich w kierunku równoleglym do promienia linji srubowej i wskazanym na rysunku zapomoca strzalki. Jezeli do ra¬ mion nosnych przymocowane sa wymien¬ ne plytki cepowe to zlacza przymocowuje sie do plytek cepowych i razem z plytka¬ mi przestawia.Za posrednictwem zlaczy mozna pola¬ czyc wszystkie plytki cepowe, wzglednie ramiona nosne tak, aby powstala nie¬ przerwana linja srubowa o jednym lub kil¬ ku zwojach.Dzialanie ukosnie przymocowanych do pudla nieruchomych listw mozna udosko¬ nalic, nadajac listwom ksztalty wedlug fig. 25, mianowicie: nasad 82, 83, zaopa- — 8 —trzonych na krawedzi, zwróconej ku plyt¬ kom cepowym w kierunku wylotu maszy¬ ny, w waskie stosunkowo obrzeza 820, 830.Krawedz 821, 831, widziana w kierunku podluznej osi maszyny, nie posiada wygie¬ cia, poniewaz jest ostro scieta w tym celu, aby mlócone zboze, nadchodzace w kierun¬ ku strzalki, nie napotykalo na opór. Przy nasadach 83, umieszczonych w tylnej cze¬ sci komory omlotu, przesuwanie zboza u- latwione jest w ten sposób, ze krawedzie listw skierowane sa w kierunku wylotu maszyny, listwy zas rozszerzaja sie stop¬ niowo od sciany ku przodowi. Listwy zwezaja sie ponownie ku krawedzi wylo¬ tu, celem umozliwienia latwego zeslizgi¬ wania sie slomy. Kierunek obrotu plytek cepowych wskazuje strzalka. Niskie o- brzeza wplywaja niezmiernie korzystnie na wyluskiwanie ziarn, poniewaz klosy u- derzaja o nie, a wypadajace ziarna za¬ trzymuja sie na obrzezach i spadaja ku scianie pudla 11.Udoskonalenie dzialania listw wplywa równiez korzystnie na przesuwanie mló¬ conego zboza oraz na przeplyw powie¬ trza. Listwy daja sie wymieniac badz przestawiac odpowiednio do rodzaju i ja¬ kosci mlóconego zboza. Ustawia sie je wzdluz linij, zblizonych do srubowych Celem zapewnienia nalezytego przymoco¬ wania listw do niezbyt grubej scianki pu¬ dla, listwy przymocowane sa do uwidocz¬ nionych na fig. 26 plaskich tasm metalo¬ wych li2 o dowolnym przekroju, biegna¬ cych srubowo po zewnetrznej stronie pu¬ dla i zaopatrzonych w nieuwidocznione na rysunku otwory, sluzace do umocowa¬ nia listw. Nieco szersze tasmy metalowe sluza równiez do przymocowania listw 84 w komorze wstepnego rozrywania II.Zastosowanie wykrepowanych ramion nosnych posiada pewne wady, zwlaszcza w tych strefach maszyny, w których ra¬ miona nosne siegaja pomiedzy nierucho¬ me listwy. W razie nadmiernego obciaze¬ nia maszyny, ramiona nosne odchylaja sie wbok, co naraza plytki cepowe na zlama¬ nie, wskutek zderzenia sie ich z nieruchem memi listwami. Wedlug niniejszego wyna¬ lazku niebezpieczenstwo to usuwa sie w ten sposób, ze ramiona nosne wykonywa sie w ksztalcie prostych pretów, np. z pla¬ skich listw metalowych, które w razie za¬ stosowania sprezystego tworzywa moga wy¬ ginac sie wprzód i wtyl, lecz tylko w pla¬ szczyznie, prostopadlej do walu maszyny.Wymagany zas skret nadaje sie tylko plyt¬ kom cepowym, przymocowanym do ramion.W komorze omlotu plytki cepowe wykonane sa w ksztalcie lopatek i ustawione ukosnie tak, aby pedzily powietrze i, jednoczesnie, ulatwialy doprowadzanie i przesuwanie mlóconego zboza. W komorach wstepne¬ go, wzglednie ostatecznego rozrywania slomy plytki cepowe ksztaltuje sie od¬ miennie, w zaleznosci od warunków pra¬ cy. Plytki cepowe umocowane sa przesta- wialnie wzgledem ramion tak, ze zapomo- ca odpowiedniego nastawienia mozna w kazdej chwili otrzymac na wale maszyny dowolna linje srubowa, wzglednie wymie¬ nic dowolne plytki. Plytki cepowe, umie¬ szczone w komorach maszyny, nastepuja¬ cych po sobie w kierunku wylotu, posia¬ daja coraz mniejszy skret, przyczem mo¬ ga sluzyc równiez do podtrzymywania pasm blaszanych, tworzacych zlacza, la¬ czace dwie lub kilka plytek cepowych.Fig. 27 — 38 przedstawiaja kilka przy¬ kladów umocowania plytek cepowych.Fig. 27 przedstawia pare ramion nosnych wraz z plytami cepowemi, obracajaca sie w kierunku strzalki, w której ramie nosne, zaopatrzone w plytke cepowa 37, sklada sie z plaskiego nieskreconego preta meta¬ lowego 71. Pret ten moze odchylac sie tyl¬ ko w plaszczyznie, prostopadlej do walu 6. Prety 71 sa umocowane stycznie do pod¬ trzymujacej je obsady i uksztaltowane tak, ze mozna je nastawiac pod stosunko¬ wo niewielkim katem. Jezeli przy nasta- — 9 —wianiu zespolu ramienia i plytki okaze sie niezbedne jego skrecenie, to umocowuje sie skosnie tylko plytke cepowa, nadajac jej wedlug fig. 28 ksztalt ukosnie ustawio¬ nej plytki 3711, sztywno polaczonej z pre¬ tem 71.Fig. 29 — 31 przedstawiaja inne od¬ miany przestawialnych plytek cepowych 372, wykonane w postaci czerpaków, które pedza powietrze do maszyny, wzglednie tlocza powietrze przez nia. Wykonane w ten sposób plytki stosuje sie przewaznie w komorze omlotu oraz w komorze wstepne¬ go rozrywania slomy. W tej ostatniej za¬ leca sie zastosowanie czerpaków o krawe¬ dziach, zazebionych w ksztalcie pily, jak to wskazano na fig. 32 i 33.Urzadzenie do nastawiania plytek ce¬ powych sklada sie z siodelka T1, przymo¬ cowanego do konca ramienia nosnego. Do siodelka przylega przestawialny lacznik 73, do którego przymocowana jest plytka cepowa 372. Do rozlaczalnego polaczenia siodelka 72 z lacznikiem 73 sluzy sruba hakowa 74, której koniec 740 nastawia sie pomiedzy umieszczone wspólsrodkowo wzgledem sworznia sruby zeby 730 laczni¬ ka 73 w otwór 720 siodelka 72. Strzalka wskazuje kat, o który odchylic mozna plytke cepowa z polozenia, wskazanego na fig. 30, w którem plytka umieszczona jest równolegle do ramienia 71.Fig. 34 i 35 przedstawiaja zastosowa¬ nie w miejsce plytek cepowych zebów 373, umieszczanych w komorze wstepnego rozrywania slomy.Na fig. 36 i 37 narzedzia, rozrywajace slome, posiadaja ksztalt czerpaków z u- zebionemi krawedziami, przyczem sciany boczne 3740 i 3741, równolegle do osi ra¬ mienia nosnego, posiadaja rózne wysoko- sci, celem ulatwienia przesuwania sie przerabianej slomy.Fig. 38 przedstawia widelkowe narze¬ dzia 375 o zebach, nacietych w ksztalcie pily, które stosuje sie w komorze osta¬ tecznego rozrywania slomy. Z narzedzia¬ mi, wykonanemi wedlug fig. 34 — 38, wspóldzialaja odpowiednio uksztaltowane nieruchome listwy pudla, nieprzedstawio- ne na rysunku.Jednostajne zuzycie energji, a zatem i jednostajne obciazenie maszyny, pracuja¬ cej bez wstrzasnien, uzyskuje sie wtedy, jezeli nieruchome listwy rozmiesci sie na obwodzie pudla w stosunku do obracaja¬ cych sie plytek cepowych w ten sposób, aby nigdy nie wspóldzialaly jednoczesnie dwie plytki cepowe z listwami nierucho- memi, lecz aby wspóldzialanie ich naste¬ powalo kolejno.Taki uklad czesci wspólpracujacych jest równiez pozadany w komorze omlo¬ tu, w której wspólpraca ramion nosnych z listwami nieruchomemi, moze, w razie nadmiernego obciazenia maszyny, spowo¬ dowac dosc mocne uderzenie.Przyklad rozmieszczenia nieruchomych listw na obwodzie pudla uwidoczniony jest np. na fig. 23. Przystosowanie plytek ce¬ powych, polegajace na wyborze odpo¬ wiedniego kroku linji srubowej, mozna u- skutecznic zapomoca urzadzenia, przed¬ stawionego na fig. 16 — 19.Rozrywanie slomy, stanowiace rów¬ niez jedno z zadan maszyny, osiaga sie w mysl wynalazku poza wspólpraca plytek cepowych i nieruchomych listw w ten spo¬ sób, ze we wnetrzu maszyny umieszcza sie walce, które, toczac sie, rozgniataja wy- mlócona slome. Rozgniatanie zapomoca walców powoduje pekanie kolanek zdzie- bel slomy, czego osiagnac nie mozna za¬ pomoca wzmiankowanej wspólpracy plytek cepowych z nieruchomemi listwami. Roz¬ gniatanie wplywa równiez korzystnie na slome, która, wskutek tego, staje sie zu¬ pelnie miekka.Przyklad tego rodzaju wykonania przedstawiono schematycznie na rysunku.Fig. 39 przedstawia widok zprzodu; fig- 40 — widok zboku w czesciowym prze- — 10 —kroju Wzdluz linji 40 -~ 40 fig* 36; fig, 41 — przekrój wzdluz linji 41 — 41 fig, 39, Na wale \6 maszyny osadzona jest piasta 47, do której przymocowana jest tarcza 48 z czterema ramionami. Celem prze¬ stawiania piasta posiada otwory podluz¬ ne 471, którym odpowiadaja wyciecia pro¬ mieniowe 4S1 tarcz, Obie czesci polaczo¬ ne sa ze soba zapomoca srub 49, które mieszcza sie w otworach podluznych 47^ i wycieciach promieniowych 481.W rozwidlonych koncach czterech., stycznie do piasty skierowanych ramion 482 przesuwaja sie w kierunku promienio¬ wym siodelka 48s, oparte na sprezynach 484, przyczem w otworach siodelek, zwró¬ conych ku scianie pudla 1\1, mieszcza sie stozkowe walce 50, wykonane z odpo¬ wiedniego lekkiego tworzywa. Walce to¬ cza sie wewnatrz pudla 11 po torze Z/1, uksztaltowanym stozkowo. Zwezone kon¬ ce walców 50 zwrócone sa ku wylotowi maszyny, a osie ich ustawione sa w linji srubowej ukosnie wzgledem walu 6, ce¬ lem przyspieszenia przesuwania sie slo¬ my, W tym samym celu umieszcza sie równiez ztylu kazdego ramienia zgarniacz 51. Nadchodzace ramiona 482 zrzucaja slome, posuwajaca sie w kierunku strzal¬ ki, na tor 11^ walców 50, które go miazdza pod dzialaniem nacisku sprezyny, wzgled¬ nie sily odsrodkowej. Przesuwanie prze¬ rabianej slomy w kierunku osi maszyny, prócz wskazanego juz poprzednio sposo¬ bu, ulatwia sie równiez w ten sposób, ze walce sa zaopatrzone na obwodzie w sru¬ bowo skierowane rowki.Walce miazdzace umieszcza sie w do- wolnem miejscu wewnatrz maszyny. Zale¬ ca sie wykonac je w postaci wydrazonych walców z lekkiego metalu tak, aby mozna je bylo napelnic smarem. Rowki, powodu¬ jace przesuwanie slomy, mozna otrzymac np, zapomoca srubowego nawiniecia tasmy ze skóry lub metalu w dwóch warstwach o róznej grubosci.Wielkosc cisnienia miazdzacego mozna zmieniac zapomoca regulowania nacisku sprezyny 48*, wzglednie, przy zastosowa¬ niu walca ciezkiego, cisnacego pod dziala¬ niem sily odsrodkowej, zapomoca zaloze¬ nia sprezyny, rozciaganej za posrednic¬ twem walca. Maszyna jest zaopatrzona nadto w urzadzenie do oddzielania ziarn, pozostajacych w zmierzwionej slomie po przejsciu przez komory ostatecznego roz¬ rywania slomy.Fig, 42 i 43 przedstawiaja schematycz¬ nie przyklad wykonania takiego urzadze¬ nia; fig, 42 —¦ pionowy przekrój podluzny tego urzadzenia oraz glowice umieszczo¬ na na koncu maszyny; fig, 43 — przekrój wzdluz linji 43—43 fig, 42.Przy koncu pudla maszyny jest umie¬ szczony ukosnie beben 52, którego dolna czesc 521 jest wykonana w postaci sita.Ponizej tego sita znajduje sie rynna 522, sluzaca do zbierania ziarn, przechodza¬ cych przez sito, i do kierowania ich na glówne sito 53 urzadzenia do oddzielania ziarn, pozostajacych w zmierzwionej slo¬ mie, W bebnie jest umieszczona obrotowo os 54, na której sa osadzone lopatki 541, tworzac przenosnik slimakowy. Do nape¬ du osi 54 mozna zastosowac walki 542, na¬ pedzane zapomoca walu glównego i po¬ laczone zapomoca sprzegiel przegubo¬ wych, | Przed wlotem do bebna umieszczona jest pochylnia 523, na której gromadzi sie omlócona sloma, opuszczajaca maszyne; pochylnia ta siega pod ruszt 31 i jest wy¬ konana równiez w postaci sita, celem bez¬ posredniego oddzielenia ziarn, spadaja¬ cych na nia wraz ze sloma.Powtórna obróbka jest umozliwiona przez to, ze tyl oslony 55 jest otwarty ku dolowi, przyczem w czesci jej jest osadzo¬ na mniej wiecej wspólsrodkowo rura 56, obejmujaca wal 6. Rura 56 umozliwia to, ze powietrze zewnetrzne, plynac wzdluz walu od tylu, przedostaje sie do maszyny, — U —* W której czesci obracajace sie skierowu¬ ja je na sciany oslony. Nastepnie powie¬ trze wraz ze sloma krótka przedostaje sie do tylu oslony i na powierzchnie skiero¬ wujaca, wzglednie sito 52*, znajdujace sie ponizej komory 31 ostatecznego rozrywa¬ nia slomy. Sito 314, stanowiace dolna czesc sciany komory tej, przepuszcza czesc mie¬ szaniny krótkiej slomy i powietrza, prze¬ chodzacej wzdluz maszyny, poczem po¬ wietrze i sieczka napotykaja powierzchnie 522, znajdujaca sie pod rusztem 314.Z pochylni 523 krótka sloma przedosta¬ je sie do przenosnika, przesuwajacego ja az do wylotu 524, przez który sloma wy¬ pada na podstawiony wóz lub temu podob¬ ne urzadzenie. Ziarna, oddzielajace sie od slomy wskutek ruchu lopatek 541, spada¬ ja przez sito 52^ do rynny 522. Krótka slome, domieszana do ziarn, przewiewa sie zapomoca pradu powietrza, plynacego w kierunku wylotu 524.Aby wylot przenosnika dostosowac do wysokosci wozu, zaleca sie osadzic prze¬ nosnik wahliwie. Prad powietrza, wytwo¬ rzony przez pracujace czesci maszyny, mozna zuzytkowac do przenoszenia krót¬ kiej slomy lub ziarn na pozadane miejsce. PL