Opis patentowy opublikowano: 30.11.1981 111102 Int.CI*. A22C 29/02 CZY i£L'NIA U -du Patentowego Twórcywynalazku: Ryszard Niezorawski, Andrzej Maria Jaeszke, Janusz Kryczkowski, Edward Proskura Uprawniony z patentu tymczasowego: Morski Instytut Rybacki, Gdynia (Polska) Urzadzenie do wstepnej obróbki drobnych zwierzat morskich, szczególnie kryli Dziedzina techniki. Wynalazek dotyczy urzadzenia do wstepnej obróbki drobnych zwierzat morskich, szczególnie Kryli, ao przerobu na koagulat bialkowy i na maczke.Stan techniki. Znany, nowoczesny sposób wstepnej obróbki kryli polega na ich przeplukiwaniu.Oupowiednio ao tego celu mozna i próbowano stosowac roznego rodzaju myjki.Znana myjka szczotkowa, sluzaca przede wjzystkim do mycia warzyw korzennych i owoców twardych, przeae wszystkim jaolek igruszeic, sklada sie z wanny, zespolu szczotek, przenosnika tasmowego i napedu z silnikiem eleKtrycznym. Woda czysta jest doprowadzana do myjki przewodem rurowym, w postaci natrysku.Woda zanieczyszczona jest odprowadzana ao Kanalu sciekowego przez przelew. Piasek i kamyki sa usuwane przez zawór co kilka godzin. Surowiec podaje sie do myjki recznie lub przenosnikiem tasmowym. Mycie nastepuje wskutek odmoczenia, wymuszajacego zmniejszenie adnezji zanieczyszczen na powierzchni surowca, oraz mechanicznego usuwania zanieczyszczen za pomoca ruchu obrotowego szczotek. Myjka ta jest przewozna. Nie nadaje sie ona jednaK do wstepnej obrooki droonycn zwierzat morskich, które sa bardzo delikatne i uleglyby w procesie mycia zniszczeniu.Inna znana myjka wodno-powietrzna z sortownikiem realizuje mieszanie wody z surowcem za pomoca powietrza. Tamyjka sluzy zasadniczo do mycia surowców miekKich, np. pomidorów, sliwek. Laczy ona zabieg mycia z sortowaniem surowca. Sklada sie ona z kwasoodpornej wanny i przenosnika — sortownika rolkowego.Wanna ma na dnie pochyle sito, a na wierzchu obrotowy walec lopatkowy do mieszania surowca na powierzchni wody. Myjka jest zasilana woda pod cisnieniem okolo 0,15 MPa, za pomoca rur z natryskami.Woda zanieczyszczona jest odprowadzana do sieci kanalizacyjnej przelewem. Rucn wody i surowca przeprowadza sie za pomoca powietrza sprezonego w sprezarce. Umyty surowiec odprowadza sie z wanny za pomoca przenosnika rolkowego, którego pozioma czesc stanowi sortownik. Ruch rolek dookola wlasnych osi powoduje obracanie owoców, co ulatwia sortowanie. Z boków sortownika roheowego znajduja sie rynienki, przez ktoie wrzuca sie odpady z sortowania na przenosnik tasmowy, odprowadzajacy je do pojemnika przewoznego.2 111102 Ta myjka dobrze nadaje sie do mycia owoców, jednak stosowanie jej do mycia drobnych zwierzat morskich nie jest mozliwe. Sa one zbyt delikatne imajac odnóza grupuja sie grupuja w rodzaj ziepów, a takze ulegaja pognicccniu.Jeszcze inna znana myjka hebnowo-natryskowa, majaca szerokie zastosowanie do mycia surowców twardych, a takze do schladzania warzyw po blanszowaniu, ma jako element roboczy beben, wykonany z siatki kwaioodpomej obracajacy sie w wannie. Wewnatrz bebna znajduje sie urzadzenie slimakowe przesuwajace myty suroWiec wzdluz bebna od wsypu do wylotu. Myjka ma konstrukcje stalowo-zeliwna. W ramie obraca sie beben napedzany silnikiem przez przekladnie zebate i przekladnie lancuchowa. Beben spoczywa na zespole kól tocznych. Surowiec jest dostarczany do bebne przez zasyp i odprowadzany zsypem. Regulacje wysokosci przeprowadza sie za pomoca srub. Woda zanieczyszczona jest odprowadzana do koryta splywowego, a stad króccem do kanalu sciekowego. Ta myjka jest urzadzeniem dobrym, lecz nadaje sie do obróbki jedynie materialów twardych, a wiec nie nadaje sie oczywiscie do obróoki wstepnej drobnych zwierzat morskich.Nowoczesna znana myjka lopatkowa jest stosowana do mycia warzyw okopowych zanieczyszczonych ziemia, a takze innymi zanieczyszczeniami. Surowiec poddany myciu w tej maszynie jest przesuwany wzdluz koryta myjki za pomoca spiralnie ulozonych lap. Surowiec ociera sie o scianki koryta, lapy oraz o siebie, co przyczynia sie do intensyfikacji procesu mycia. Myjka lapówa jest zbudowana w postaci koryta wykonanego z blachy, wewnatrz Którego znajduje sie sitowe dno. Wzdluz koryta obraca sie wal z zamocowanymi na nim lapami. Surowiec doprowadza sie przez lej wsypowy i odprowadza lejem wyladowczym. Wal jest napedzany silnikiem elektrycznym za pomoca przekladni lancuchowej. Silnik jest zamocowany na wsporniku. Piasek, kamienie i inne zanieczyszczenia ciezkie sa odprowadzane przez krócce spustowe zamykane zasuwa. Wydajnosc takiej myjni jest stosunkowo duza, wynosi bowiem 2-3 ton surowca na godzine. Lecz takze i ta myjka nie nadaje sie do mycia droonych zwierzat morskich, co oczywiscie wynika z technologii jej pracy.Znana myjka wibracyjna, sluzaca do mycia miekkich owoców, jest przykladem urzadzenia, w którym mozna próbowac myc drobne zwierzeta morskie, lecz zwierzeta nie posiadajace odnózy. Myjka wibracyjna jest to wanna kwasoodporna majaca od strony wsypu Stto odciekowe, tak zwany wygubiacz wody. Nad wanna sa zainstalowane urzadzenia natryskowe, skladajace sie z trzech rur z dyszami do rozpylania wody. Mechanizm korbowy wprawia wanne w ruch wibracyjny. Naped sklada sie z silnika elektrycznego, sprzegla tarczowego i przekladni paskowej. Podstawa myjni jest wykonana z rur stalowych i ma wysuwane wsporniki do pochylego ustawiania wanny.Wykorzystujac czesciowo koncepcje stosowania drgan znana metoda wstepnej obróbki kryli polega na tym, ze odlowiony surowiec przeplukuje sie poddajac gojednoczesnie wibracjom mechanicznym. W kapieli pluczacej wytwarza sie drgania podluzne o czestotliwosci od kilku do kilkunastu Hz i o amplitudzie rzedu 1 mm.Nastepnie usuwa sie nadmiar wody oraz zanieczyszczenia. Ponadto surowiec rozdrabnia sie, poddajac go wstrzasom wytworzonym impulsowo z czestotliwoscia kilkunastu do kilkudziesieciu na minute.-Wytwarza sie silne drgania podluzne o czestotliwosci narastajacej od 1 mm do 15 mm. Z kolei przeprowadza sie frakcjonowa¬ ny rozdzial, wyodrebniajac z cieczy chityne (C8H1305N) jako osobna odpadowa frakcje stala. Nie sa znane urzadzenia do wstepnej obróbki kryla pracujace wedlug tej metody.Istota wynalazku. Celem wynalazku bylo opracowanie takiej konstrukcji urzadzenia do wstepnej obróbki drobnych zwierzat morskich, zwlaszcza kryli, które pozwoliloby wykorzystac zalety nowoczesnej metody wibracyjnej do wstepnej obróbki Kryli.Odpowiednio istota wynalazku jest zaopatrzenie bocznych scianek wanny w szczeliny przelewowe na poziomie zadanym. Ta szczelina jest zamykana najkorzystniej sekwencyjnie klapami odcinajacymi. Otwory wylewowe sa usytuowane na poziomie wylewu. Przewidziano takze dalsze otwory wylewowe, umieszczone w pionie, jeden nad drugim, na calej wysokosci scianki, od nizszego zadanego poziomu do wspomnianego wyzszego zadanego poziomu. Jednoczesnie w sciankach wanny sa umieszczone generatory drgan podluznych.To urzadzenie, wedlug wynalazku, sklada sie z plaskiej wanny zaopatrzonej w ulozone w poblizu jej dna zestawy rur z dyszami cieplej wody pluczacej. Sa one polaczone poprzez laczniki, kolektor zbiorczy i urzadzenie redukcyjno-zasi lajace z wymiennikiem ciepla podgrzewaczem wody. Nad zespolem rur wody cieplej jest umieszczony przenosnik majacy tasme bez konca z elementami zabierajacymi uruchamiany przez silnik napedowy poprzez przekladnie redukcyjna i przekladnie wielostopniowa regulacji predkosci. Nad dnem wanny jest umieszczone mieszadlo napedzane ruchem o regulowanej predkosci obrotowej, a w sciankach bocznych wanny jest wykonana szczelina przelewowa na poziomie górnego przelewu zamykana sekwencyjnie klapami odcinajacymi oraz otwory wylewowe na poziomie wylewu sredniego odrebne otwory wylewowe umieszczone w pionie jeden nad drugim na calej wysokosci scianki wanny od poziomu dolnego do poziomu w poblizu górnego przelewu. Ponadto w sciankach wanny sa umieszczone trzy rodzaje generatorów drgan podluznych.111102 3 Urzadzenie pozwala na odizolowywank w procesie ciaglym odspojonych zanieczyszczen, usuwanie nadmia¬ ru wody przez jej odlanie do poziomu dolnego przelewu mieszanie mechaniczne surowca w nastepryej operacn rozdrabniania drganiami o zmiennym natezeniu, amplitudzie i czestotliwosci oraz na frakcjonowanie rak otrzymanej plynnej masy w sposób ciagly przez usuwanie przenosnikiem oczyszczonych z tresci przewodu pokarmowegoi chityny czesci ciala raczka Kryl.Urzadzenie zawiera równiez zespól otworów wylewowych do usuwania uplynnionej tresci przewodu pokarmowego jako drugiej frakcji w sposób ciagly przeznaczonej do przerobu na maczke oraz trzeciej odpadowej frakcji chityny Urzadzenie dzieki zastosowaniu w nim prostych latwo dostepnych elementów,jest szczególnie niezawodne w dzialaniu i maloenergochlonne w eksploatacji. Jest to szczególnie korzystna cecha w przypadku zainstalowa¬ nia go na statku.Przyklau wykonania wynalazku. Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, który przedstawia schemat konstrukcyjny urzadzenia. Urzadzenie do obróbki wstepnej drobnych zwierzat morskich szczególnie raczka — kryl, sklada sie zasadniczo z prostokatnej plaskiej o zaokraglonych brzegach i narozach wanny 1, osadzonej na podstawie 2 i zaopatrzonej w ulozone w poblizu jej dna 3 zestawy rur 4 majacych dysze 5 wody pluczacej W. Rury te sa polaczone za posrednictwem laczników 6 2 kolektorem zasilajacym 7. Jest on zasilany poprzez urzadzenie redukcyjno-zasilajace (odcinajace) 8 z wymiennika ciepla 9 majacego przylacza 30 medium grzejnego M. Nad zespolem rur 4 jest umieszczony przenosnik 10 wsparty na zestawie rolek 11, 12 13, 14 i 15 i majacy tasme bez konca z elementami zabierajacymi 41 na jej powierzchni rozmieszczonymi. Przenosnik 10 jest uruchomiony poprzez przekladnie napedzajaca 16, wspólpracujaca z przekladnia wielostopniowa 17, o regulowanej predkosci ruchu przenosnika 10 z silnika opedzajacego przenosnika 18. W wannie 1 w poblizu jej dna 3 jest umieszczone zasadnicze mieszadlo 21 na&oizyss^ slimakowe, które poprzez wal 22 i sprzeglo 23 oraz wal posredni 24 i jego sprzeglo 25,jest napcozme ruchem o regulowana predkosci obrotowej z przekladni 26 zasilanej z silnika napedowego mieszadla 27. W sciankach pionowych bocznych 28 wanny 1 jest wykonana szczelina przelewowa 29 na poziomie A zamykana sekwencyjnie klapami odcinajacymi 31. W sciankach tych sa wykonane ponadto otwory wylewowe 33 na poziorme wylewu B oraz otwory wylewowe 33, umieszczone w pionie jeden nad drugim na calej wysokosci scianki 28 od roziossu C do poziomu w poblizu A. W sciankach wanny 1 sa umieszczone generatory drgan podluznych 34 oraz generatory drgan podluznych 35 i 36 uruchamiane poprzez membrane 37 z przekazników 38, poprzez urzadzenie przetwarzajace przetwornik 39 zasilany z zasilacza 40.Urzauzenie nadaje sie vdo zastosowania w gospodarce narodowej w przemyslowych procesach wstepnego przygotowywania raczków morskich kryla do przetwórstwa na koagulat bialka spozywczego i na maczxe róna. szczególnie w zastosowaniu do linii zmechanizowanego przetwórstwa na statkach-bazach. PL