Przedmiotem wynalazku jest sposób przetwórstwa od¬ padów z wyrobów polichlorowinylowych na podlozu pa¬ pierowym i tkaninowym.Znane dotychczas rozwiazania technologiczne przero¬ bu odpadów z tworzyw termoplastycznych na podlozu papierowym lub tkaninowym zmierzaja w kierunku otrzy¬ mania z nich pelnowartosciowych wyrobów, w których rozdrobniony papier lub wlókna tkaninowe stanowia ko¬ rzystny wypelniacz o dostatecznej adhezji do tworzywa lub w kierunku odzyskania któregos ze skladników od¬ padów, np. tworzywa termoplastycznego, przydatnego do ponownego formowania wyrobów róznymi technikami przetwórczymi.Znany jest sposób przetwórstwa odpadów z tkanin powlekanych polichlorkiem winylu, polegajacy na tym, ze odpady zawierajace 40-80% wagowych PCW, pociete na skrawki nie wieksze niz 30 cm, miesza sie w ilosci 2 do 3 czesci wagowych z 1 czescia wagowa zuzytych wyrobów lub odpadów z czystego PCW, a nastepnie walcuje w temperaturze ok. 160°C z frykcja 1 : 1,5, do¬ dajac do uplastycznionego materialu stopniowo okolo 2 czesci wagowych mielonej kredy i 0,08 do 0,1 czesci wagowej zadanego barwnika mineralnego.Sposób ten, aczkolwiek bardzo prosty, z uwagi na zastosowanie jednego urzadzenia, to znaczy walcarki do rozdrabniania wlókien tkaniny przez rozcieranie, plasty¬ fikacji PCW i homogenizacji stopu, jest bardzo praco¬ chlonny i energochlonny. Wedlug tego sposobu mozna, otrzymac pólprodukt w. postaci folii lub plastyfikatu, który nadaje sie do przetwarzania na wyrób gotowy 10 15 20 25 30 metoda kalandrowania lub prasowania, lecz nie nada¬ je sie do wytlaczania i wtryskiwania.Znany jest sposób wstepnego przygotowania odpadów tkanin powlekanych tworzywem podany w opisie paten¬ towym RFN DOS 253 6409 polegajacy na napromie¬ niowaniu ich wiazka szybkich elektronów (Co — 60) w takiej dawce, która powoduje selektywne zniszczenie (degradacje) wlókien tkaniny, na przyklad bawelnianej lub mieszanej bawelna - wlókna polioctanowa, nato¬ miast tworzywo nie ulega rozkladowi. Dzieki temu skra¬ ca sie czas dalszych operacji przetwórczych to jest ugniatania i zelowania w mieszalniku Banbury i praso¬ wania, w stosunku do przetwarzania odpadów nie na¬ promieniowanych. Na bazie napromieniowanych odpa¬ dów tkanin powlekanych PCW sporzadza sie kompozy¬ cje z dodatkiem zmiekczaczy, stabilizatorów i wypelnia¬ czy, które moga byc stosowane jako dodatki do mie¬ szanek sluzacych do wytwarzania wyrobów gotowych.Wada tego sposobu jest koniecznosc zastosowania spe¬ cjalnej aparatury promieniotwórczej i zwiazanego z tym systemu ochrony przeciwpromiennej obslugi.Znany jest sposób formowania wyrobów z odpadów tworzyw sztucznych wedlug opisu patentowego RFN DOS 2 542 423. W tym rozwiazaniu odpady z tworzyw sztucznych w róznej postaci sa sortowane, ciete na skrawki o wielkosci do 15 mm, skladowane i mieszane z odpowiednimi dodatkami. Otrzymane mieszanki pod¬ dawane sa badaniom na barwe, twardosc, stabilnosc, a nastepnie plastyfikacji pod cisnieniem i granulowaniu.Granulat jest skladowany, suszony i ponownie plastyfi- 110 562110 562 kowany w operacjach przetwórczych formowania wyro¬ bów gotowych przez wytlaczanie, kalandrowanie, wtrysk lub wytlaczanie z rozdmuchem. W tym rozwiazaniu moz¬ na przetwarzac miedzy innymi odpady tkanin powleka¬ nych PCW o zawartosci wlókien do 30% wagowych.Znany jest takze z opisu patentowego USA 3 574 050 sposób dotyczacy utylizacji odpadów (zuzyte opakowa¬ nia) z papieru lakierowanego folia PE, PCW lub PCWD.Sposób polega na rozdrobnieniu zuzytych opakowan, mieszaniu ich z.woda, ogrzewaniu z wytworzeniem „pul¬ py" papierowej, a nastepnie rozdzieleniu na sitach „pulpy" od skrawków tworzywa, które wykorzystuje sie do ponownego przetwórstwa. Zastosowanie tej metody jest pracochlonne i energochlonne.W znanym z opisu patentowego USA 3 687 873 spo¬ sobie mieszanine odpadów tworzyw termoplastycznych miesza sie z chlorowana poliolefina w ilosci 15 do 35% wagowych. Dodatek do odpadów chlorowanej poliole- finy ma na celu wytworzenie mieszaniny wykazujacej dobre wlasnosci elastyczne. Nie upraszcza to procesu przetwórstwa a dodatkowa trudnoscia jest zastosowanie poliolefiny specjalnie modyfikowanej chlorem.Celem wynalazku jest sposób przetwórstwa odpadów z wyrobów polichlorowinylowych na podlozu papierowym i tkaninowym z wytworzeniem pólproduktu w postaci ziarnistej, nadajacego sie do dalszego przetwórstwa na wyroby znanymi sposobami jak: prasowanie, kalandro¬ wanie, wtryskiwanie, wytlaczanie, z pominieciem opera¬ cji uplastyczniania i granulowania.Nieoczekiwanie stwierdzono, ze przez prowadzenie procesu intensywnego mieszania, w okreslonycK tempe¬ raturach, uprzednio zmielonych odpadów z kompozycja srodków pomocniczych skladajaca sie z polimeru lub kopolimeru lub termopolimeru lub ich mieszaniny oraz ewentualnie zmiekczaczy, stabilizatorów termicznych i srodków smarujacych charakteryzujaca sie nizsza tem¬ peratura zelatywizacji anizeli polimer bedacy skladni¬ kiem odpadów, otrzymuje sie ziarnisty aglomerat.¦ Podczas mieszania zmielonych odpadów bez dodatku kompozycji srodków pomocniczych, zelatynizacja poli¬ meru zawartego w odpadach przebiega trudno, dopiero w temperaturze p'owyzej 150°C, ze wzgledu na duze roz¬ proszenie czastek polimerycznych zawieszonych w roz¬ drobnionym, wlóknistym nosniku. Poza tym zelatynizacja polimeru zawartego w odpadach nie wywoluje procesu aglomeryzacji.Cel wedlug wynalazku osiagnieta mieszajac w typo¬ wym urzadzeniu do przygotowywania mieszanek poli¬ chlorowinylowych, najkorzystniej z zastosowaniem mie¬ szalnika dwustopniowego szybkoobrotowego goraco- -zimnego, zmielone odpady, czysty polichlorek winylu i/lub kopolimer chlorek winylu — octan winylu i/lub ter- polimer chlorek winylu-etylen-octan winylu i/lub zmie¬ lone odpady folii ze zmiekczonego polichlorku winylu w ilosciach od 5 do 95 czesci wagowych i/lub srodki pomocnicze, stabilizatory termiczne w ilosci od 0 do 3 czesci wagowych ii smary w ilosci od 0 do 2,5 czesci wagowych do osiagniecia temperatury wsadu od 70 do 90°C W tej temperaturze dozuje sie ftalan dwuoktylowy w ilosci TO do 40 czesci wagowych i proces mieszania prowadzi sie do osiagniecia temperatury zelatynizacji polimerów wchodzacych w sklad mieszanki, która zalez¬ nie od rodzaju dodawanego polimeru i ilosci wprowa¬ dzonego- zmiekczacza wynosi od 115 do 150°C. 10 15 Podczas mieszania w temperaturze zelatynizacji sklad¬ niki polimeryczne mieszaniny ulegaja czesciowemu stop¬ nieniu w wyniku czego nastepuje zlepianie nadtopipnych czastek polimerycznych z rozdrobnionymi wlóknami nos- 5 nika z wytworzeniem ziaren aglomeratu, co zwiazane jest ze skokowym spadkiem poboru mocy mieszadla.Otrzymuje sie aglomerat w postaci nieregularnych ziaren o wielkosci od 1 do 10 mm i ciezarze nasypo¬ wym od 400 g/l do 500g/l.Aglomerat nadaje sie jako pólprodukt do otrzymywa¬ nia wyrobów gotowych np. plyty do siekania skór, wy¬ kladzin dla hodowli bezsciólkowej zwierzat, folii tech¬ nicznych itp. lub jako skladnik kompozycji do wytwa¬ rzania folii spodnich wykladzin podlogowych wielowar¬ stwowych.Przyklad I Przemial odpadów 70 czesci wagowych Polichlorek winylu 18 czesci wagowych 20 Ftalan dwuoktylowy 7 czesci wagowych Stabilizator termiczny do PCW 2,5 czesci wagowych Srodki smarujace 2,5 czesci wagowych 100 czesci wagowych 25 Sposób wykonania: Do mieszalnika fluidyzacyjnego goraco-zimnego wprowadza sie zmielone odpady poli- chlorowinylowe o ciezarze nasypowym ok. 160 g/l oraz surowce pomocnicze. Proces mieszania prowadzi sie do osiagniecia temperatury zelatynizacji mieszaniny od 30 140—150°C. W tej temperaturze nastepuje proces aglo¬ meracji. Zaglomerowane ziarno wprowadza sie do mie¬ szalnika zimnego i ochladza sie do temperatury od 30- 40°C. Uzyskany aglomerat posiada ciezar nasypowy 400- 500 g/l i mozna go stosowac do otrzymania wyrobów 85 metoda wtrysku, wytlaczania, kalandrowania, lub pra¬ sowania.Przyklad II Przemial odpadów 68 czesci wagowych 4e Kopolimer chlorek winylu — octan winylu 18 czesci wagowych Ftalan dwuoktylowy 10 czesci wagowych Stabilizator termiczny do PCW 2,5 czesci wagowych Srodki smarujace 1,5 czesci wagowych 45 100 czesci wagowych Sposób wykonania jak podano w przykladzie I, lecz proces mieszania prowadzi sie do osiagniecia tempera¬ tury zelatynizacji mieszaniny 115-125°C. Uzyskany aglo¬ merat posiada ciezar nasypowy powyzej 400 g/l. Zasto- 50 sowanie aglomeratu jak w przykladzie I. 68 czesci wagowych Przyklad III Przemial odpadów Kopolimer chlorek winylu - 55 octan winylu 22 czesci wagowych Ftalan dwuoktylowy 8 czesoi wagowych Stabilizator termiczny do PCW 1,5 czesci wagowych Srodki smarujace 0,5 czesci wagowych 100 czesci wagowych Sposób wykonania jak podano w przykladzie I, lecz proces mieszania prowadzi sie do osiagniecia tempe¬ ratury zelatynizacji mieszaniny 120-130°C. Uzyskany ag¬ lomerat posiada ciezar nasypowy powyzej 400 g/l. Za- 65 stosowanie aglomeratu jak w przykladzie I.110 562 Przyklad IV Przemial odpadów 68 czesci wagowych Terpolimer polichlorek winylu — etylen — octan winylu 20 czesci wagowych Ftalan dwuoktylowy 10 czesci wagowych Stabilizator termiczny do PCW 1,5 czesci wagowych Srodki smarujace 0,5 czesci wagowych 100 czesci wagowych Sposób wykonania jak podano w przykladzie I, lecz proces mieszania prowadzi sie do osiagniecia tempe¬ ratury zelatynizacji mieszaniny 130-140°C. Uzyskany ag¬ lomerat posiada ciezar nasypowy powyzej 400 g/l. Za¬ stosowanie aglomeratu jak w przykladzie I.Przyklad V Przemial odpadów 50 czesci wagowych Zmielone odpady ze zmiekczo¬ nego PCW 20 czesci wagowych Polichlorek winylu 20 czesci wagowych Ftalan dwuoktylowy 8 czesci wagowych Stabilizator termiczny do PCW 1,0 czesci wagowych Srodki smarujace 1,0 czesci wagowych 100 czesci wagowych Sposób wykonania jak podano w przykladzie I, proces mieszania prowadzi sie do osiagniecia temperatury ze¬ latynizacji mieszaniny 140-150°C. Uzyskany aglomerat posiada ciezar nasypowy 400—500 g/l. Zastosowanie 5 aglomeratu jak w przykladzie I.Zastrzezenie patentowe 10 Sposób przetwórstwa odpadów z wyrobów polichloro- winylowych na podlozu papierowym i tkaninowym pole¬ gajacy na zmieleniu odpadów, zmieszaniu ich z kom¬ pozycja srodków pomocniczych i otrzymaniu uziarnione- go pólproduktu, znamienny tym, ze proces mieszania 15 zmielonych odpadów z kompozycja srodków pomocni¬ czych skladajaca sie z polimeru lub kopolimeru lub ter- polimeru lub ich mieszaniny oraz ewentualnie zmiek- czaczy, stabilizatorów termicznych i srodków smaruja¬ cych - charakteryzujaca sie nizsza temperatura zelaty- 20 nizacji anizeli polimer bedacy skladnikiem odpadów prowadzi sie do osiagniecia temperatury zelatynizacji od 115°C do 150°C, w wyniku czego otrzymuje sie ziarna aglomeratu jako pólproduktu do wyrobów gotowych. \ PL