Przedmiotem wynalazku jest sposób wykonywa¬ nia ekranów, zwlaszcza do urzadzen z tylna pro¬ jekcja obrazu, charakteryzujacych sie wysoka prze¬ puszczalnoscia i duzym brylowym kaitem rozpro¬ szenia.Produkowane dotychczas w kraju ekrany, prze¬ znaczone do tylnej projekcji obrazu, sa wykony¬ wane w postaci matówek szklanych obrabianych mechanicznie przy uzyciu proszków szlifierskich.Posiadaja one wyrazna kierunkowosc rozsylu swia¬ tla, uniemozliwiajaca obserwacje obrazu na ekranie przez kilku obserwatorów jednoczesnie i wystepu¬ jace w wysokim stopniu — zabarwienie powierzchni ekranu swiatlem dyspersyjnym o róznych dlugos¬ ciach fali („migotanie barwne"), wynikajace ze spe¬ cyficznej ziarnistej struktury powierzchni rozpra¬ szajacej. Utrudnia to obserwacje obrazu na ekra¬ nie, a przy dluzszej pracy, wplywa wyraznie na zmeczenie oczu. Ekrany do tylnej projekcji obrazu produkowane aktualnie za granica w krajach przo¬ dujacych przez nieliczne, wyspecjalizowane firmy, oparte sa na róznych modyfikacjach soczewki Fres- nela, ukladach dwu- lub kilkuplytowych sklejonych ze soba z warstwa rozpraszajaca w srodku i nakla¬ danych na podloze warstwach rozpraszajacych.Jako podloze stosowane sa plyty szklane lub z przezroczystego tworzywa.Znane sa równiez z patentu RFN nr 1946 680 * ekrany z warstwa rozpraszajaca nakladana na pod¬ loze. Przedstawione sa tu dwie wersje tych ekra- 10 15 25 30 nów. Pierwsza z nich posiada warstwe rozprasza¬ jaca zlozona ze srodka wiazacego — nosnika, w któ¬ rym znajduja sie zdyspergowane mikrokapsle, za¬ wierajace material o róznym wspólczynniku zala¬ mania w stosunku do nosnika, np.: polistyren, polichlorek winylu, polimetakrylan metylu lub mie¬ szanina polimerów etylowinylooctanów. Materialem nosnika moze byc: zelatyna, polialkohol winylowy, alginian sodowy lub pochodne celulozy.W drugiej wersji, posiadajacej wszystkie cechy wersji pierwszej, nosnik poza mikrokapslami, za¬ wiera dodatkowo drobne czasteczki zdyspergowa- nego materialu o róznym wspólczynniku zalamania w stosunku do nosnika, np.: dwutlenku krzemu, weglanu wapnia, siarczanu baru lub skrobi.Obydwie wersje wedlug danych wyzej wymienio¬ nego opisu patentowego sa bardzo pracochlonne technologicznie, lecz daja wyniki na najwyzszym poziomie swiatowym.Celem wynalazku jest opracowanie technologii wykonywania ekranów do urzadzen z tylna projek¬ cja obrazu, zapewniajaca uzyskanie duzego kata rozsyllu swiatla przy nieznaczym „migotaniu barw¬ nym".Cel ten osiagnieto wykonujac ekrany z warstwa rozpraszajaca nakladana na podloze przez natrysk za pomoca pistoletu lakierniczego. Materialem pod¬ loza moze byc plyta z przezroczystego tworzywa, np. z polimetakrylanu metylu lub plyta szklana.Warstwa rozpraszajaca sklada sie ze srodka wia- 110 537110 537 zacego — nosnika i zawieszonej w nim zdyspergo- wanej substancji rozpraszajacej. Materialem nos- nilEr-Tnttga^byc..poliestry metakrylowe, np. poli- merak^iahJbutjyUi Jatl kopolimery estrów metakry- lahowych, np. kopolimeru metakrylanu metylu i me- tafervlanir butylu. J^ko substancje rozpraszajace s^^W^ft^^.JSP-^w^dlain barowy, posiadajace rózny A*r"sTomirricir~efo- nosnika, wspólczynnik zalamania.Roztwór do nakladania warstwy rozpraszajacej za¬ wiera rozpuszczalnik nosnika, np. octan amylowy, octan butylowy lub ksylen, rozpuszczony w nim nosnik ii zdyspergowana substancje rozpraszajaca o wielkosci czasteczek ponizej 0,03 mm. Selekcje wielkosci czasteczek substancji rozpraszajacej uzys¬ kuje sie przez jej rozdrobnienie w mlynie kulowym i przesianie na mechanicznym sicie. Zdyspergowanie natomiast uzyskuje sie przez mieszanie mechanicz¬ ne skladników roztworu po rozpuszczeniu nosnika.Do roztworu moze byc dodany barwnik, np. Nigro- zyna tluszczowa I, Sudanblau II i Brunat tluszczo¬ wy GG.Dodatkowym ulepszeniem ekranów eliminujacym odblaski pochodzace od zewnetrznych zródel swia¬ tla, jest warstwa przeciwodblaskowa nakladana na podloze od strony obserwatora, po przeciwnej stro¬ nie niz warstwa rozpraszajaca.Sposób nakladania jest taki sam jak przy warst¬ wie rozpraszajacej. Roztwór do natrysku sklada sie y. rozpuszczonego w ksylenie polistyrenu.Obydwie warstwy posiadaja wystarczajaca w wa¬ runkach pracy ekranów odpornosc chemiczna, me¬ chaniczna, termiczna i na dzialanie swiatla.Grubosc warstwy rozpraszajacej wynosi okolo 0,1—0,15 mm, natomiast przeciwodblaskowej okolo 0,015 mm.Otrzymane opisanym sposobem ekrany odpowia¬ daja wymaganiom fizjologii widzenia, a pod wzgle¬ dem wartosci parametrów uzytkowych, wykazujac polówkowa wartosc luminancji dla kata co najmniej 15° i zdolnosc rozdzielcza rzedu 13 linii/mm — sa w pelni porównywalne z ekranami renomowanych firm zagranicznych (porównanie wedlug danych opisu patentowego RFN nr 1 946 680, strona 8).Ekrany bedace przedmiotem wynalazku umozli¬ wiaja obserwacje obrazu w warunkach oswietlenia dziennego przez kilku obserwatorów i bez zmecze¬ nia oczu.Ekrany tego typu znajduja szerokie zastosowanie w róznych urzadzeniach audiowizualnych i mikro¬ skopach projekcyjnych.Przyklady wykonania: Ekran 1.Skladniki roztworu do nakladania warstwy rozpra¬ szajacej: 10 1. osolan K — roztwór kopolimeru metakrylanu metylu i metakrylanu butylu w toluenie — 300 g, 2. weglan barowy — 150 g. 5 Skladniki roztworu do nakladania warstwy prze¬ ciwodblaskowej: 3. polistyren — 5 g 4. ksylen 100 ml Ekran 2.Jak ekran 1, ale bez warstwy przeciwodblaskowej.Ekran 3.Skladniki roztworu do nakladania warstwy rozpra¬ szajacej: 1. polimetakrylan butylu — 50 g 2. octan amylowy — 150 ml 3. weglan barowy — 75 g Skladniki roztworu do nakladania warstwy prze¬ ciwodblaskowej — jak w ekranie 1.Ekran 4.Jak ekran 3, ale bez warstwy przeciwodblaskowej.Ekran 5.Skladniki roztworu do nakladania warstwy rozpra¬ szajacej: 1. polimetakrylan bultylu — 100 g 2. octan amylowy do rozpuszczenia polimetakry¬ lanu butylu 1000 ml 3. polistyren wysokoudairowy modyfikowany kau¬ czukiem polibutadienowym (6%) — 100 g 4. octan amylowy do rozpuszczenia polistyrenu wysokoudarowego — 1000 ml Skladniki roztworu do nakladania warstwy przA* oiwodblaskowej — jak w ekranie 1.Ekran 6.Jak ekran 5, ale bez warstwy przeciwodblaskowe* 40 Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wykonywania ekranów, zwlaszcza do urzadzen z tylna projekcja obrazu, przez naniesie¬ nie na podloze warstwy rozpraszajacej, znamienny 45 tym, ze na podloze z tworzywa lub szkla naklada sie za pomoca pistoletu lakierniczego warstwe roz¬ praszajaca swiatlo, zlozona z nosnika, korzystnie polimetakrylanu butylu lub kopolimeru metakry¬ lanu metylu i metakrylanu butylu oraz z zawie- 50 szonych w nosniku substancji rozpraszajacej, ko¬ rzystnie weglanu barowego i subsitancji zabarwia¬ jacej, a po stronie przeciwnej naklada sie warstwe przeciwodblaskowa. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze 55 warstwe przeciwodblaskowa stanowi polistyren. 30 35 LDA — Zaklad 2 — zam. 316/81 — 110 egfc.Cena 45 zl PL