Przedmiotem wynalazku jest srodek do sporza¬ dzania hydrofobowych roztworów ekstrahujacych jony metali niezelaznych z roztworów wodnych.Przedmiotem wynalazku jest takze sposób wytwa¬ rzania tego srodka.Znane sa preparaty do jonowymiennej ekstrakcji metali niezelaznych z roztworów wodnych. Sa to najczesciej mieszaniny wielu skladników, sposród których najwazniejszymi sa pochodne hydroksyo- ksymów. Wsród nich proponowane sa preparaty, które zawieraja jako czynnik aktywny pochodne oksymu ketonu o-hydroksyfenylowoalkilowego o ogólnym wzorze 1, w którym Rd oznacza grupe alkilowa prostolancuchowa lub rozgaleziona, na¬ sycona lub nienasycona zawierajaca od 7 do 16 atomów wegla. Preparaty tego typu stosuje sie do ekstrakcji jonów metali niezelaznych ze srodowis¬ ka wodnego. Ekstrakcje prowadzi sie w ten spo¬ sób, ze rozpuszcza sie je w nie mieszajacym sie z woda rozpuszczalniku organicznym i roztworem tym ekstrahuje sie wodne roztwory jonów metali niezelaznych. Po ekstrakcji uzyskuje sie w fazie organicznej roztwór skompleksowanych jonów metali.Nastepnie kompleksy te rozklada sie za pomoca wodnych roztworów kwasu, przy czym metale sa reekstrahowane do fazy wodnej, z której wydziela sie je w postaci metalicznej na drodze elektrolizy, lub tez wykrystalizowuje sie ich sole. Uwolniony 2 od metali roztwór oksymów zawraca sie do po¬ nownej ekstrakcji metali.Z brytyjskiego opisu patentowego 1 403 792 znany jest sposób ekstrakcji jonów metali niezelaznych 5 z roztworów wodnych, w którym w celu zwieksze¬ nia ilosci ekstrahowanych jonów do ekstrakcji stosuje sie tak dalece stezone roztwory ligandów w hydrofobowym rozpuszczalniku, ze powstajace zwiazki kompleksowe ulegaja natychmiastowemu io wytraceniu. W charakterze ligandów wymienione zostaly oksymy 2-hydroksybenzofenonu, oksymy 2-hydroksyfenyloketonów oraz oksymy aldehydu salicylowego, jak równiez pochodne tych oksymów.W opisie tym brak jest wzmianki o mozliwosci 15 przyspieszenia ekstrakcji przez dobieranie odpo¬ wiedniego skladu mieszaniny róznych ligandów.Preparaty zawierajace jako czynnik aktywny oksymy 2-hydroksyfenylowoalkilowe o wzorze ogól¬ nym 1, w którym Rt ma wyzej podane znaczenie, 20 charakteryzuja sie bardzo duza pojemnoscia ek¬ strakcyjna lecz slaba kinetyka procesu ekstrakcji i reekstrakcji, w zwiazku z czym calkowita ilosc metali niezelaznych przenoszona w cyklu ekstrak¬ cji i reekstrakcji jest niska. 25 Wedlug wynalazku okazalo sie nieoczekiwanie, ze mozna znacznie przyspieszyc ekstrakcje, a zwla¬ szcza reekstrakcje metali niezelaznych jezeli do sporzadzania hydrofobowych roztworów ekstrak¬ cyjnych stosuje sie srodki, które zawieraja 20—#5 30 czesci wagowych pochodnych oksymu ketonu o- 110 4903 110 490 4* -hydroksyfenylowoalkilowego o ogólnym wzorze 1, w którym R4 oznacza grupe alkilowa prostolancu- chowa lub rozgaleziona, nasycona lub nienasycona zawierajaca 7 do 16 atomów wegla, 35—70 czesci wagowych alkilowych pochodnych oksymji o-hy- droksyacetofenonu o ogólnym wzorze 2, w którym R2 oznacza grupe alkilowa prostolancuchowa lub rozgaleziona, nasycona lub nienasycona zawiera¬ jaca od 7 do 16 atomów wegla, przy czym w mie¬ szaninie zwiazków o wzorze 1, i 2 podstawniki RA oraz R2 sa takie same lub rózne, 0 do 15 czesci wagowych pochodnych oksymu ketonu hydroksy- fenyloalkilowego o ogólnym wzorze 3, w którym Rt ma uprzednio podane znaczenie, a R3 oznacza atom wodoru lub grupe alkilowa prostolancuchowa lub rozgaleziona, nasycona lub nienasycona zawieraja¬ ca 7 do 16 atomów wegla, oraz 0 do 15 czesci wa¬ gowych pochodnych oksymu hydroksyacetofenonu o ogólnym wzorze 4, w którym R4 oznacza atom wodoru lub grupe metylowa.Obecnosc w mieszaninie alkilowych pochodnych oksymów o-hydroksyacetofenonu o wzorze ogól¬ nym 2 wyraznie polepsza kinetyke ekstrakcji i re- ekstrakcji preparatu. Zwiazki o ogólnych wzorach - 3 i 4 powstaja w niewielkich ilosciach w trakcie syntezy podstawowych oksymów o wzorach ogól-^ nych 1 i 2. Ich obecnosc nie tylko, ze nie wplywa ujemnie na wlasnosci ekstrakcyjne preparatu, ale poprzez synergiczne wspóldzialanie z pozostalymi komponentami mieszaniny takze poprawia kine¬ tyke ekstrakcji i reekstrakcji.Szczególnie dobre wlasnosci ekstrakcyjne wyka¬ zuje srodek zawierajacy: 20—65 czesci wagowych oksymu ketonu (2-hydroksy-4-metylo)fenylowoal- kilowego, 35—70 czesci wagowych oksymu 2-hy- droksy-5-alkiloacetofenonu, 0—10 czesci wagowych oksymu ketonu (2-hydroksy-5-alkilo)fenylowoalki- lowego, 0—10 czesci wagowych oksymu 2-hydroksy- -5-metyloacetofenonu, 0—5 czesci wagowych oksy¬ mu ketonu 2-hydroksy- i 4-hydroksyfenylowoalki- lowego oraz 0—5 czesci wagowych oksymu 2-hy¬ droksy- i 4-hydroksyacetofenonu.Laczne wlasnosci ekstrakcyjne takich mieszanin sa znacznie korzystniejsze niz by to wynikalo z wlasnosci ekstrakcyjnych skladników stosowanych oddzielnie. Mieszaniny takie cechuja sie zarówno wysoka pojemnoscia ekstrakcyjna, jak i dobra ki¬ netyka ekstrakcji, a zwlaszcza duza szybkoscia reekstrakcji jonów metali niezelaznych. Dotychczas nie proponowano preparatów o powyzszym skla¬ dzie do ekstrakcji metali niezelaznych z roztwo¬ rów wodnych.Jest rzecza oczywista, ze preparaty o takim skla¬ dzie mozna zestawic przez zmieszanie poszczegól¬ nych skladników otrzymanych odrebnie. Okazalo •sie jednak, ze mozliwe jest równiez otrzymanie ¦synergicznej mieszaniny oksymów pochodnych hy¬ droksyacetofenonu i oksymów pochodnych ketonu fenylowoalkilowego w jednej wspólnej syntezie.I tak wedlug wynalazku, mieszanine estrów o wzorach ogólnych 5 i 6 w których Rt i R2 maja wyzej podane znaczenie, poddaje sie jednoczesnie przegrupowaniu Friesa pod wplywem chlorku gli¬ nu, w wyniku czego uzyskuje sie mieszanine ke¬ tonów o wzorach ogólnych 7, 8, 9 i 10, w których RA, R2, R3, i R4 maja uprzednio podane znaczenia, która nastepnie poddaje sie wspólnemu oksymo- waniu wedlug znanych metod. Zaproponowany tok syntezy pozwala nie tylko na szybkie otrzymanie 5 Lynergicznej mieszaniny oksymów wykazujacej bardzo dobre wlasnosci ekstrakcyjne jonów metali r iezelaznych z roztworów wodnych, lecz takze po- z vala na zmniejszenie ilosci operacji i obnizenie k Isztów syntezy preparatów przez wyeliminowa¬ lo nie oddzielnego otrzymywania ketonów i ich ok- symowania. Uzyskana ta droga mieszanina oksy¬ mów w przeciwienstwie do znanych preparatów rozpuszcza sie bardzo dobrze w rozpuszczalnikach niepolarnych, dzieki czemu mozliwe jest otrzyma- 15 nie silnie stezonych roztworów ekstrakcyjnych o zawartosci oksymów do 75%:. Mimo tak wyso¬ kiego stezenia oksymów roztwór ten nie posiada duzej lepkosci i ekstrakcja oraz reekstrakcja za¬ chodza szybko. Nie obserwuje sie równiez pogor- 20 szenia szybkosci rozdzialu faz. Uzyskana mieszani¬ na oksymów nadaje sie wiec do ekstrakcji miedzi z roztworów silnie stezonych, przy czym ekstrak¬ cja mozliwa jest przy zmniejszonym stosunku fazy organicznej do fazy wodnej. W szczególnosci pre- 25 paraty te nadaja sie do ekstrakcji miedzi z roz¬ tworów amoniakalnych.Synergiczna mieszanine oksymów o wzorach ogólnych 1, 2, 3 i 4, w przypadku koniecznosci syn¬ tezy odpowiednich ketonów róznymi drogami, 30 mozna równiez otrzymac przez zmieszanie uzys¬ kanych ketonów i ich wspólne oksymowanie. Po¬ siada ona podobne wlasnosci ekstrakcyjne.Otrzymane powyzszymi sposobami mieszaniny pozwalaja na ekstrakcje ^onów metali niezelaznych 35 z roztworów wodnych w szerokim zakresie pH wynoszacym od 1,5 do 12,0, przy czym zdolnosc ekstrakcyjna jest wyzsza od zdolnosci ekstrak¬ cyjnej preparatów znajdujacych sie w handlu. Pro¬ wadzenie ekstrakcji sposobem wedlug wynalazku 40 pozwala nie tylko na uzyskanie wysokiej wydaj¬ nosci cyklu ekstrakcji i reekstrakcji ze srodowis¬ ka alkalicznego i kwasnego, lecz zapewnia takze dobra kinetyke ekstrakcji i reekstrakcji jonów metali niezelaznych.W ponizszych przykladach zilustrowano sposób wytwarzania preparatów j wskazano ich wlasno¬ sci ekstrakcyjne.Przyklad I. a. Otrzymywanie mieszaniny ok¬ symów 2-hydroksy-5-nonyloacetofenonu, 2-hydro- 50 ksy-4-metyloacetofenonu, 2-hydroksy- i 4-hydro¬ ksyacetofenonu, oksymów ketonów (2-hydroksy-4- -metylo)fenylowoheptylowego, (2-hydroksy-5-nony- lo)fenylowoheptylowego oraz 2-hydroksy- i 4-hy- droksyfenylowoheptylowego. 55 W kolbie okraglodennej o pojemnosci 1 dcm"3 umieszczono 131 g (0,5 mola) octanu p-nonylofenylu i 117 g (0,5 mola) kaprylanu m-krezylu w 200 cm0 chlorku etylenu. Nastepnie, przy ciaglym inten¬ sywnym mieszaniu, dodawano powoli 140 g (1,05 60 mola) bezwodnego chlorku glinu. W miare potrze¬ by mieszanine reakcyjna chlodzono, tak by w cza¬ sie tej operacji temperatura nie przekroczyla 50°C.Kontynuujac mieszanie, zawartosc kolby ogrzewa¬ no nastepnie na lazni powietrznej, oddestylowujac 65 jednoczesnie okolo 120 cm8 chlorku etylenu. Ogrze-110 490 Stezenie oksymów g/dm'3 50 - 250 500 750 Numer cyklu 1 1 2 1 v 2 3 1 2 Ilosc miedzi przenoszonej w cyklu mg 92,3 378,0 361,6 614,9 569,0 563,9 700,6 700,4 % 12,7 53,9 51,6 87,5 81,0 80,2 99,6 99,6 Badano tez, jak w analogicznych warunkach przebiega ekstrakcja wykonywana przy uzyciu roz¬ tworów pojedynczych skladników wyzej wymie¬ nionej mieszaniny. W tym celu sporzadzono roz¬ twory poszczególnych oksymów w ksylenie.Wyniki zestawiono w tabeli.Z tabeli powyzszej wynika, ze oksymy 4-hydro- ksyacetofenonu oraz ketonu 4-hydroksyfenylowo- heptylowego pojedynczo nie wykazuja wlasciwosci kompleksotwórczych. W przypadku pozostalych ok- 10 15 wanie prowadzono dalej pod chlodnica zwrotna do zaprzestania wydzielania sie chlorowodoru.Nastepnie, po ochlodzeniu, zawartosc kolby wylano do mieszaniny okolo 400 g lodu i 400 g stezonego kwasu solnego. Produkty reakcji przejeto do 400 cm!3 eteru, który przemywano kolejno woda, 5%i-owym roztworem kwasnego weglanu sodu i powtórnie woda. Po osuszeniu wyciagu eterowego oddestylowano rozpuszczalnik i otrzymano 238 g oleju, który poddano oksymowaniu.Do kolby o pojemnosci 1 dcm'3 wprowadzono otrzymana uprzednio mieszanine ketonów, dodano 70 g (1,01 mola) chlorowodorku hydroksyloaminy i 85 g (1,08 mola) pirydyny w 300 cml3 alkoholu metylowego. Zawartosc kolby ogrzewano pod chlodnica zwrotna przez 4 godziny. Po" ochlodze- . niu, oddzielono dolna warstwe, a do górnej do¬ dano 300 cm3 eteru i 100 cm3 10% roztworu kwasu solnego i wytrzasano przez okolo 20 minut.Oddzielona warstwe organiczna przemyto kolejno 2& woda, 5% roztworem kwasnego weglanu sodu i powtórnie woda. Po osuszeniu roztworu eterowego i oddestylowaniu rozpuszczalnika otrzy- - mano 235 g brazowego oleju. b. Wlasnosci ekstrakcyjne otrzymanej mieszaniny 25 zbadano w nastepujacy sposób: 20 cm3 roztworu siarczanu miedzi o stezeniu 35,8 g Cu+2 (dcm13 i pH = 8, 35 poddano ekstrakcji 20 cm3 roztworu otrzymanego oleju oksymów w ksylenie o stezeniu kolejno: 50, 250, 500 i 750 g/dm3. Eks¬ trakcje prowadzono w okraglodennej kolbie o po¬ jemnosci 100 cms w temperaturze 20°C przy szyb¬ kosci obrotów mieszadla 1000 obrotów na minute.Czas ekstrakcji 30, minut. W analogicznych warun¬ kach prowadzono reekstrakcje stosujac jako czyn¬ nik reekstrahujacy kwas siarkowy o stezeniu 200 g H2S04/dm3.Wyniki badan zdolnosci ekstrakcyjnej mieszaniny o róznych stezeniach oksymów w ksylenie w ko¬ lejnych cyklach ilustruje ponizsza tabelka: 45 50 55 30 35 Oksym 1 2-hydroksy-5- -nonyloacetofe- nonu 2-hydroksy-4- -metyloaceto- fenonu 2-hydroksyace- tofenonu ketonu (2-hy- droksy-4-mety- lo)fenylowohep- tylowego ketonu (2-hy- droksy-5-nony- lo)fenylowohep- tylowego ketonu 2-hy- droksyfenylo- woheptylowego • 4-hydroksyace- tofenonu ketonu 4-hydro- ksyfenylowo- heptylowego ° £ CD ~~~- •2 W) £ Stez( symi 2 5.0 250 50 500 50 250 50 500 50 500 50 250 50 50 Nr cyklu 3 1 2 1 2 1 2 1 2 1 2 1 2 1 2 1 2 1 2 1 2 1 2 1 | 2 1 1 Ilosc miedzi prze¬ noszonej mg 4 110,1 28,6 445,2 178,2 185,4 59,4 715,8 324,6 207,2 70,8 715,3 350,2 120,1 30,2 715,9 325,4 85,3 21,4 592,3 223,7 129,2 43,2 i 514,7 201,2 0 0 1 w cyklu ¦ % 1 5 1 15,4 4,1 62,3 j 24,9 25,9 1 8,3 99,9 45,3 28,9 9,9' 99,9 48,9 1 16,8 4,2 99,9 45,4 | 11,9 3,0 82,7 31,1 | 18,1 6,1 71,9 28,1 | 0 1 0 1 65 symów ilosc miedzi przenoszonej w drugim cyklu jest o wiele mniejsza niz w pierwszym. Wynika to stad, ze w przypadku roztworów pojedynczych ok¬ symów predkosc reekstrakcji miedzi za pomoca wodnego roztworu kwasu siarkowego przebiega bardzo wolno, a stad juz poczawszy od drugiego cyklu zdolnosc przenoszenia miedzi przez takie roztwory jest niska. Wady tej nie wykazuje srodek wedlug wynalazku bedacy mieszanina kilku oksy¬ mów, które lacznie pozwalaja na szybka reek¬ strakcje.Przyklad II. a. Otrzymywanie ketonu (2-hy- droksy-4-metylo)fenylowoundecylowego.W kolbie trójszyjnej o pojemnosci 1 dm3 zaopa¬ trzonej w mieszadlo mechaniczne, chlodnice zwrot¬ na i urzadzenie do absorpcji chlorowodoru umiesz¬ czono 134 (0,46 mola) laurynianu m-krezylu. Kolbe ogrzewano na lazni olejowej w temperaturze 180— 190°C. Do kolby dodawano porcjami 82 g (0,61 mo¬ la) bezwodnego chlorku glinu i kontynuowano o- grzewanie przez kolejne 4 godziny. Nastepnie do ostudzonej mieszaniny poreakcyjnej dodano toluen, po czym porcjami vdodawano kwas solny. Oddzie¬ lono warstwe organiczna, która przemywano roz--110 490 8 cienczonym , kwasem solnym, a nastepnie woda.Toluen oddestylowano na wyparce prózniowej, a pozostalosc poddano destylacji pod zmniejszonym cisnieniem zbierajac frakcje wrzaca w temperatu¬ rze 195—198°C przy cisnieniu 3 mm Hg. Otrzymano 87 g substncji o temperaturze topnienia 36—37°C. b. Otrzymywanie mieszaniny ketonów: 2-hydro- ksy-5-nonyloacetofenonu i 2-hydroksy- i 4-hydro- ksyacetofenonu.W kolbie trójszyjnej o pojemnosci 1 dm3 zao¬ patrzonej w mieszadlo mechaniczne, wkraplacz i termometr umieszczono 220,3 g (1,65 mola) chlorku glinu w 150 cm3 chlorku etylenu. Dodano 132 g (U,6 mola) nonylofenolu w 50 cm3 chlorku etylenu.Schlodzono nieco kolbe reakcyjna i kontynuujac mieszanie, dodawano wciagu 1,5 godziny 71,4 g (0,7 mola) bezwodnika kwasu octowego. Wkrapla- • nie bezwodnika prowadzono z taka szybkoscia, by reakcja nie przebiegala zbyt gwaltownie, a tem¬ peratura mieszaniny- reakcyjnej utrzymywala sie w zakresie 14—19°C. Nastepnie wymieniono wkra¬ placz na chlodnice zwrotna i powoli ogrzano za¬ wartosc kolby do temperatury 80—85°C utrzymu¬ jac ja przez kolejna godzine. Po schlodzeniu, za¬ wartosc kolby wylano na mieszanine 150 cm3 ste¬ zonego kwasu solnego i 150 g lodu. Oddzielono warstwe organiczna, a wodna ekstrahowano eterem etylowym. Polaczone wyciagi organiczne przemy¬ wano kolejno woda, 5%-owym roztworem kwas¬ nego weglanu sodu i powtórnie woda. Po osusze¬ niu roztworu i oddestylowaniu rozpuszczalników otrzymano 113 g brazowego oleju, który zawieral: 78% wagowych 2-hydroksy-5-nonyioacetofenonu, 4% wagowe 2-hydroksyacetofenonu, i 3% wagowe 4-hydroksyacetofenonu. c. Oksymowanie mieszaniny ketonu (2-hydroksy- -4-metylo)fenylowoundecylowego, 2-hydroksy-5-no- nyloecetofenonu, 2-hydroksy- i 4-hydroksyaceto¬ fenonu.Zmieszano 15 g otrzymanego w punkcie a. keto¬ nu (2-hydroksy-4-metylo) fenylowoundecylowego z 20 g oleju otrzymanego w punkcie b., zawierajacego 2-hydroksy-5-nonyloacetofenon, 2-hydroksy- i 4- -hydroksyacetofenon. Sporzadzona w ten sposób mieszanina zawierala: 43% wagowe ketonu (2-hy- droksy-4-metylo) fenylowoundecylowego, 45% wa¬ gowych 2-hydroksy-5-nonyloacetofenonu oraz 4% wagowe 2-hydroksy- i 4-hydroksyacetofenonu. Mie¬ szanine te poddano oksymowaniu z uzyciem nad¬ miaru chlorowodorku hydroksyloaminy w obecno-, sci bezwodnego octanu sodu, w srodowisku bez¬ wodnego alkoholu etylowego, ogrzewajac roztwór przez 6 godzin na wrzacej lazni wodnej. Po odpa¬ rowaniu alkoholu do pozostalosci dodano wody i ekstrahowano ja eterem etylowym. Polaczone wyciagi eterowe przemyto woda i po osuszeniu oddestylowano eter. Otrzymano, 34 g produktu o barwie bursztynowej, który zawieral: 41% wago¬ wych oksymu ketonu (2-hydroksy-4-metylo) feny¬ lowoundecylowego, 43% wagowe oksymu 2-hydro- ksy-5-nonyloacetofenonu, 4% oksymów 2-hydroksy- i 4-hydroksyacetofenonu. d. Wlasnosci ekstrakcyjne otrzymanej mieszaniny oksymów badano w identyczny sposób jak w przy- 15 20 25 30 40 50 55 kladzie I. Wyniki badan zdolnosci ekstrakcyjnej w kolejnych cyklach ilustruje ponizsza tabelka: Stezenie oksymów g/dm3 50 250 500 750 Numer cyklu 1 1 1 2 3 1 2 Ilosc miedzi prze¬ noszonej w cyklu mg 91,4 369,2 603,8 568,2 561,3 687,9 685,6 , % 12,6 52,7 86,0 80,9 79,9 97,8 97,5 Przyklad III. W analogiczny sposób jak w przykladzie Ib okreslono wlasciwosci ekstrakcyjne w stosunku do jonów niklu z roztworu siarczanu niklu o stezeniu 35,6 Ni+2/dcm3. W tym przypadku jako czynnik reekstranujacy stosowano wodny roz¬ twór kwasu siarkowego o stezeniu 30 g H2S04/dcm3.Uzyskane wyniki ilustruje ponizsza tabela.Stezenie oksymów 50 250 500 750 Nr cyklu 1 1 2 1 2 1 2 Ilosc niklu przeno¬ szonej w cyklu mg 85 347 339 524 511 640 624 % 11,7 49,5 47,9 74,6 72,7 91,1 88,8 Przyklad IV. W analogiczny sposób jak w przykladzie Ib poddano ekstrakcji wodny roztwór siarczanu kobaltowego o stezeniu 35 g Co+2/dcm3.Wyniki ekstrakcji zestawiono w ponizszej tabeli.Stezenie oksymu 50 250 500 | 75tf Ilosc wyekstrahowanego kobaltu mg 83 v 339, 513 615^ % ¦ 11,9 48,4 . 73,3 87,9 65 Przyklad V. Syneteze mieszaniny ketonów prowadzono analogicznie jak w. przykladzie la.Uzyskana mieszanine przed oksymowaniem pod¬ dano destylacji prózniowej przy cisnieniu 2 mm slupa rteci, przy czym zbierano frakcje wrzaca w zakresie 150—180°C. Otrzymano 176 g oleistej mieszaniny, która poddano oksymowaniu analo¬ gicznie jak to opisano w przykladzie la. Po oksy¬ mowaniu uzyskano 174 g produktu, zawie¬ rajacego 48% wagowych oksymu ketonu 2-hy- droksy-4-metylofenylowo heptylowego i 51% wa¬ gowych oksymu 2-hydroksy-5-nonyloacetofenonu oraz 1% wagowych innych zwiazków. Wlasciwosci ekstrakcyjne tej mieszaniny badano analogicznie jak w przykladzie Ib.Uzyskane wyniki ilustruje ponizsza tabela.110 490 9 Stezenie oksymów g/dm3 50 250 500 750 Numer cyklu 1 1 2 1 2 3 1 2 Ilosc miedzi przeno- 1 szonej % 84,5 373 372,3 585,7 584,3 583,5 700,8 700,5 w cyklu mg | 11,8 52,1 52,0 81,8 81,6 81,5 • 99,6 99,6 | Zastrzezenia patentowe 1. Srodek do sporzadzania hydrofobowych roz¬ tworów ekstrahujacych jony metali niezelaznych z roztworów wodnych, w sklad którego wchodza pochodne oksymów 2-hydroksyfenyloketonów, zna¬ mienny tym, ze zawiera 20—65 czesci wagowych pochodnych oksynu ketonu O-hydroksyfenylowoal- kilowego o ogólnym wzorze 1, w którym Ri ozna¬ cza grupe alkilowa prostolancuchowa lub rozga¬ leziona, nasycona lub nienasycona zawierajaca 7 do 16 atomów wegla, 35—70 czesci wagowych alki¬ lowych pochodnych oksymu o-hydroksyacetofenonu o ogólnym wzorze 2, w którym R2 oznacza grupe alkilowa prostolancuchowa lub rozgaleziona, na¬ sycona lub nienasycona zawierajaca od 7 do 16 atomów wegla, przy czym w mieszaninie zwiaz¬ ków o wzorze 1 i 2 podstawniki B^ oraz R2 sa ta¬ kie same lub rózne, 0 do 15 czesci wagowych po¬ chodnych oksymu ketonu hydroksyfenylowoalkilo- wego o ogólnym wzorze 3, w którym R4 ma uprze¬ dnio podane znaczenie, a R3 oznacza atom wodoru 10 lub grupe alkilowa prostolancuchowa lub rozgale¬ ziona, nasycona albo nienasycona zawierajaca 7 do 16 atomów wegla, oraz 0 do 15 czesci wagowych pochodnych oksymu hydroksyacetofenonu o ogól- 5 nym wzorze 4, w którym R4 oznacza atom wodoru lub grupe metylowa. 2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze mieszanina zawiera 20—65% wagowych oksymu ke¬ tonu (2-hydroksy-4-metylo)fenylowoalkilowego, 35 io —7qo/0 wagowych oksymu 2-hydroksy-5-alkiloace- tcfenonu, 0—10% wagowych oksymu ketonu (2- hydroksy-5-alkilo)fenylowoalkilowego, 0—10% wa¬ gowych oksymu 2-hydroksy-4-metyloacetofenonu, 0—5% wagowych oksymu ketonu 2-hydroksy- i 5 4-hydroksyfenylowoalkilowego oraz 0-5% wago¬ wych oksymu 2-hydroksy i 4-hydroksyacetofenonu. 3. Sposób wytwarzania srodka do sporzadzania hydrofobowych roztworów ekstrahujacych jony me- 0 tali niezelaznych z roztworów wodnych bedacego mieszanina pochodnych oksymu ketonu o-hydro- ksyfenylowoalkilowego o ogólnym wzorze 1, w którym R4 ma podane wyzej znaczenie; alkilowych pochodnych oksymu o-hydroksyacetofenonu o 5 wzorze ogólnym 2, gdzie R2 ma uprzednio podane znaczenie; pochodnych oksymu ketonu hydroksyfe- nylowoalkilowego o ogólnym wzorze 3, w którym R{ i R3 maja podane wyzej znaczenie oraz pochod¬ nych oksymów hydroksyacetofenonu o wzorze 0 ogólnym 4, w którym R4 ma wyzej podane zna¬ czenie, znamienny tym, ze mieszanine te otrzymu¬ je sie w jednej reakcji poprzez przegrupowania Friesa mieszaniny estrów o wzorach ogólnych 5 i 6, w których R4 i R2 maja wyzej podane znacze- ¦ nie, a uzyskana mieszanine ketonów poddaje sie oksymowaniu w znany sposób.110 490 ^CH3 WJ20Y 3 C-R-, klzotS D - c—CHz OH usar: NCH5 wiov 10 Druk WZKart. Zam. H-5047 Cena 45 zl. PL