Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie wenty¬ lujace otwory wydalajace z ciala ludzkiego pro¬ dukty przemiany materii, a zwlaszcza sztuczne ot¬ wory jelitowe, które to urzadzenie zapobiega u- cieczkom gazów, cieczy i substancji stalych z ot¬ woru operowanego pacjenta lub z odbytnicy, nie¬ dostatecznie kontrolowanej przez zamykajacy pierscien miesniowy. Zabiegi chirurgiczne takie jak wciecie do okreznicy, naciecie w jelicie lub w cewce moczowej obejmuja tworzenie otworów w sciankach jelita lub cewce moczowej dla utwo¬ rzenia kanalu odprowadzajacego odchody na ze¬ wnatrz przez cialo i skóre pacjenta. Otwór za¬ pewnia uklad polaczenia miedzy jelitem lub cew¬ ka moczowa, umozliwiajac wydalanie na zewnatrz odchodów, takich jak stolec lub mocz. W przy¬ padku gdy wydalanie nie moze byc kontrolowa¬ ne naturalnie, konieczne staje sie zastosowanie ja¬ kiegos urzadzenia uszczelniajacego, zawierajacego urzadzenie gromadzace. Obecnie, na ogól w tego rodzaju przypadkach stosowane sa torby otworowe lub worki otworo¬ we, uzywane przez pacjentów do konca zycia. Najbardziej rozpowszechniona forma zbiorników gromadzacych sa torby lub worki wykonane z przezroczystych polimerowych blon i folii, mo¬ cowane na brzuchu pacjenta przy pomocy ukla¬ du dwustronnie kleistego krazka, majacego otwór srodkowy zalozony na otwór wydalajacy. Otwór wydalajacy, moze lekko wystawac z brzucha i przechodzic przez otwór srodkowy krazka przy¬ lepnego. W innej wersji, do tylnej plaszczyzny worka przymocowany jest kolnierz, przykladowo przez zgrzewanie cieplne, wykonany z odpowiedniego sztywnego materialu, takiego jak polimer, zas mie¬ dzy kolnierzem i skóra pacjenta mocowana jest podkladka uszczelniajaca, przy której pomocy wo¬ rek utrzymywany jest na swoim miejscu, moco¬ wany tasma do'kolnierza. Substancje odchodowe gromadzone sa bardziej lub mniej systematycz¬ nie w worku i po pewnym czasie, zwykle po pew¬ nej ilosci godzin, worek jelst odrzucany i zastepo¬ wany nowym. Czasokres uzywania worka jest róz¬ ny i zalezy od natezenia wytwarzania gazów, przykladowo gazów trawiennych. * Szereg czynników, takich jak spozywane pozy¬ wienie, rodzaj mikroflory i warunki psychiczne, wplywaja na natezenie wytwarzania i sklad ga¬ zów trawiennych. W ciagu 12 godzin ilosc wy¬ tworzonych gazów moze wynosic 50 do 100 mili- litrów lub nawet wiecej. Ogólnie objetosc gazów trawiennych i innych przechodzacych przez prze¬ wód odbytowy wynosi od okolo 400 do okolo 1200 mililitrów na dzien. Powszechnie uwaza sie, ze na wystepowanie wzdec gazowych ma wplyw rodzaj pozywienia. Spozywanie pokarmów straczkowych moze spowo- 110 374110 374 3 dowac zwiekszenie sredniego natezenia wydala¬ nia gazów od 15 do 176 mililitrów na godzine. Na¬ tezenie to w krótkim okresie czasu moze ulegac zmianie. Zwiekszenie w duzym stopniu natezenia wyplywu gazów powoduje trudnosci w odwadnia- 5 niu i jest uciazliwe dla pacjenta. Wynika z tego, ze zmiany ilosciowe i jakosciowe gazów stwarza¬ ja powazne trudnosci. Sklad gazów trawiennych zalezy czesciowo od miejsca w przewodzie po¬ karmowym, w którym gazy te sa tworzone. Gaz 10 zoladkowy ma zwykle sklad odpowiednio podobny do powietrza atmosferycznego, przykladowo 78% N2, 17,6% 02 i 3% C02. Gaz jrawienny ogólnie zawiera mniej niz 2% tlenu a pozostala czesc gazu zawiera zmienne proporcje azotu, dwutlenku wegla, wodoru, meta¬ nu i skladników sladowych. Keizo Kodama i Yo- shiaki Miiira w J. Japan Soc. Food Nutrition 2, strony 52—149 (1949 r.) podaja nastepujace skla¬ dy: C02 13—34%, CK4 19—26%, H2 20—27%, N2 17—48%. Wonne gazy zawieraja indol, skatol, a- miny lotne, siarkowodór i reprezentuja normal¬ nie mniej niz 1% gazów trawiennych. Z gazów tych siarkowodór stanowi najwieksza czesc i jest najwiekszym problemem, poniewaz jest szybko wykrywany wechowo W' malej koncentracji wy¬ noszacej jedna czesc w 100 milionach. Gazy wchodza do worka otworowego i rozpre¬ zaja sie, powodujac praktyczne i psychiczne prób- 30 lemy u pacjentów. Praktykowane jest pouczanie pacjentów o sposobie wentylowania worka przez nakluwanie górnej czesci worka igla a nastepnie zaklejanie miejsca przeklutego przylepna tasma. Z uwagi na- to, ze gazy te sa nieprzyjemne a 35 takze z uwagi na czestotliwosc wentylacji worka, rozwiazanie to nie jest wystarczajace i powoduje klopotliwe sytuacje, dlatego stosowane sa róznego rodzaju filtry umozliwiajace wyplyw gazów. Innym sposobem 'uszczelniania otworu wydala- 40 jacego u pacjenta jest zamykanie go tak zwana pokrywka, która jest mocowana do ciala podob¬ nie jak torba wydzielinowa. Trzecim i bardzo waznym sposobem zamykania otworu wydalajacego jest zamykanie przy porno- 45 cy korka lub urzadzenia zatykajacego, wklada¬ nego do otworu wydalajacego i utrzymywanego we wlasciwym polozeniu przy pomocy kolnierza lub plytki przykrywajacej, której wewnetrzna po¬ wierzchnia styka sie ze skóra brzucha wokól ot- 50 woru wydalajacego. Korek taki moze byc utrzy¬ mywany we wlasciwym polozeniu przy pomocy sil magnetycznych, w tym celu male, trwale, mag¬ nezy wszywane sa w cialo pacjenta wokól otwo¬ ru wydalajacego zabiegiem chirurgicznym. W tym 55 przypadku nie stosuje sie torby otworowej, nato¬ miast substancje odchodowe usuwane sa od czasu do czasu przez przeplukiwanie, przykladowo co drugi dzien po usunieciu nakrywki i nastepnie ponowne jej zalozenie. Dla zapobiezenia zwieksza- £0 niu sie cisnienia z tylu korka lub z tylu nakryw¬ ki otworu wydalajacego próbowano zaopatrzyc korek w otwór wentylujacy nakryty kilkoma war-* stwami nie tkanej tkaniny zawierajacej wegiel aktywowany. W praktycznym stosowaniu gazy nie '65 traca nieprzyjemnego zapachu, przeplywajac przez kanal filtru, poniewaz droga przeplywu gazu przez filtr jest krótka, skutkiem tego urzadzenie to jest przyczyna zenujacych sytuacji. Jak wyzej wspomniano, znane sa trzy postacie urzadzen uszczelniajacych otwory wydalajace, wspóldzialajace z filtrem wkladanym w stosow¬ ne miejsce drogi przeplywu gazów. Znany jest i zalecany filtr wedlug patentu Stanów Zjednoczo¬ nych Ameryki nr 3759260, zawierajacy krazek wy¬ konany z materialu wlóknistego i aktywowany wegiel granulowany. - Jedna powierzchnia krazka zachodzi na wewnetrzny bok otworu wentylujace¬ go torby i obszar otaczajacy otwór: Na przeciwnej powierzchni krazka umieszczone jest nieprzepuszczalne nakrycie, tym samym gazy wentylowane przeplywaja przez krazek od obrze¬ za do otworu wentylujacego, umieszczonego srod¬ kowo w stosunku do filtru. Urzadzenie to nie funkcjonuje zadowalajaco, jak nalezy przypusz¬ czac z powodu krótkiej drogi przeplywu gazu, a byc moze, co jest najwazniejsze, z powodu ten¬ dencji do zlobkowania, które to zjawisko bedzie omówione pózniej. Filtr do wentylowania gazów pochodzacych z otworu wydalajacego opisany jest tez w patencie dunskim nr 130277, majacym pierw¬ szenstwo w stosunku do patentu Stanów Zjedno¬ czonych nr 290149 z 17 wrzesnia 1972 r. W zalecanej wersji posiada on krazek kwad¬ ratowy, wykonany z substancji wlóknistej i we¬ giel aktywowany w postaci granulowanej. Jedna powierzchnia pokryta jest materialem gazoszczel¬ nym wraz ze srodkowym otworem wentylujacym, natomiast druga powierzchnia krazka pokryta jest inna pokrywka z gazoszczelnego materialu, maja¬ ca pewna ilosc otworów, odpowiednio rozmieszczo¬ nych w stosunku do srodka, dzieki temu wydmu¬ chiwany gaz przeplywa przez filtr kanalem skos¬ nym, czesciowo promieniowym. Podobny filtr opi¬ sany jest w patencie dunskim nr 133080, majacym pierwszenstwo w stosunku do patentu . Stanów Zjednoczonych nr 401337 z wrzesnia 1973 r. W filtrze tym jedna z nieprzepuszczalnych przykry¬ wek ma srodkowy otwór wentylujacy a przeciw¬ na przykrywka posiada pewne ilosci otworów wentylujacych, jednostajnie rozmieszczonych nad obszarem krazka filtrujacego. Opisane, znane urzadzenia filtrujace podobne sa do siebie, poniewaz wszystkie posiadaja plaski kra¬ zek wykonany z materialu wlóknistego i akty¬ wowany wegiel granulowany. Krazek ten posiada dwie, przeciwnie skierowane przykrywki, wyko¬ nane z materialu nieprzepuszczajacego i majace otwory tak, ze wydmuchiwane gazy sa zmuszone do przechodzenia w ' mniej lub wiecej promienio¬ wym kierunku przez filtr, przykladowo droga dluz¬ sza od grubosci krazka. Celem tego jest zwiek¬ szenie efektywnosci uzytecznej pojemnosci wegla aktywowanego w procesie absorbowania smier¬ dzacych skladników gazowych zawartych w ga¬ zach trawiennych. Niemniej jednak w praktyce znane uklady filtrowe nie funkcjonuja zgodnie z przeznaczeniem a zywotnosc tych filtrów jest nie-110 374 zadowalajaca i mimo ze sa o.ne stosowane, to po¬ woduja zenujace sytuacje. Konieczne jest tez czeste usuwanie i wymie¬ nianie filtrów a wegiel aktywowany znajdujacy sie w filtrach nie jest w pelni wykorzystywany, co zwieksza dodatkowo koszty. Nalezy przypusz¬ czac, ze jednam z powodów niewlasciwego funk¬ cjonowania omówionych znanych filtrów jest to, ze podczas przeplywu gazu ma miejsce „zlobko¬ wanie". Krazek filtrujacy wykonany jest ze wzglednie sztywnego materialu. Przykrycia gazoszczelne wy¬ konane sa z cienkiej blony lub folii z tworzyw sztucznych i nie zapewniaja specjalnej stabilnosci w gazoszczelnym styku z powierzchniami krazka filtrujacego. W rezultacie, osiowa droga przez filtr i nastepnie przez kanal miedzy krazkiem fil¬ trujacym i przykrywka do otworu lub otworów wentylujacych (lub na odwrót, najpierw wzdluz kanalu pomiedzy krazkiem filtrujacym i przykry¬ ciem i nastepnie osiowo przez filtr) stawia duzo mniejszy opór -niz droga promieniowa lub okrezna przez krazek filtrujacy, która dlatego jest bar¬ dziej zalecana. Innego powodu niewlasciwego funkcjonowania znanych urzadzen nalezy doszu¬ kiwac sie w nieregularnosci wytwarzania róznego skladu wydalanych gazów trawiennych. Gdyby calkowita ilosc usuwanych cuchnacych substancji byla stala na godzine w ciagu dnia, wtedy sub¬ stancja filtrujaca, przykladowo wegiel aktywowa¬ ny, moglaby byc dobrana w ilosci odpowiadajacej natezeniu cuchnacych gazów a geometria umiesz¬ czania wegla aktywowanego bylaby odpowiednio mniej wazna. *Z innego amerykanskiego opisu patentowego nr 2544579 znany jest ochraniacz sztucznej odbyt¬ nicy. W opisie tym jest przedstawiona sztuczna odbytnica, wyposazona w urzadzenie do filtrowa¬ nia i usuwania odoru gazów odlotowych. Zasto¬ sowany w rozwiazaniu filtr stanowi na przyklad wlóknista bawelna, nasycona odwaniajacym srod¬ kiem chemicznym. Filtr ten jest umieszczony we wTglebieniu utworzonym przez srodkowa czesc czlo¬ nu w ksztalcie czaszy i przez krazek. Gazy wcho¬ dza do wglebienia z filtrem przez otwór wenty¬ lacyjny i wychodza z filtru przez ukosny kanal w gwintowanym kolku, który sluzy do przymo¬ cowania ochraniacza sztucznej odbytnicy do pasa. W rozwiazaniu tym nie ma mozliwosci uzyskania szczelnego styku pomiedzy filtrem z jednej stro¬ ny a srodkowa czescia czlonu w ksztalcie czaszy i krazkiem z drugiej strony. Z tego wzgledu nie mozna uchronic gazów przed przechodzeniem wzdluz srodkowej czesci lub wzdluz krazka po¬ miedzy tymi czesciami a filtrem, zamiast prze¬ chodzenia w calosci przez filtr. Filtr gazów odlotowych w urzadzeniach wenty¬ lujacych, zawierajacy scianki przegrodowe, zwiek¬ szajace wielokrotnie droge przeplywu gazu, jest znany z angielskiego opisu patentowego nr 1363644. W urzadzeniu tym wystepuje jednakze szkodliwe zjawisko zlobkowania (tworzenia sie kanalików) poniewaz substancje filtrujaca tworza warstwy porowatego materialu, nasyconego aktywnym weg- 40 60 lem drzewnym, ulozona na przemian z warstwami nienasyconego materialu porowatego, zbierajacego z warstw nasyconych okruszki wegla ^drzewnego, tworzace sie wskutek ruchu urzadzenia, tak ze adsorpcja jest kontynuowana bez ubytków wegla drzewnego, ale ma miejsce ubywanie wegla drzew¬ nego z jego polozenia poczatkowego, co prowadzi do zanikania efektu usuwania odoru w przestrze¬ ni wyznaczonej pierwotnie. Tego rodzaju migracja okruszków ^wegla drzewnego jest calkowicie nie kontrolowana, nawet przy wychwytywaniu ich przez warstwy nienasycone, zatem latwo moze miec miejsce szkodliwe zjawisko tworzenia sie ka¬ nalików, tym bardziej, ze taki kanalik stanowi droge o najmniejszej opornosci i podcisnieniu, sta¬ wianym przeplywowi gazu, "który tym samym be¬ dzie mial mozliwosc poszerzania kanalu poczat¬ kowego. Rozwiazanie znane z amerykanskiego opisu pa¬ tentowego nr 2679248 dotyczy sztucznej odbytnicy, która zasadniczo sklada sie z podkladki absorbu¬ jacej i rozmaitych elementów utrzymujacych -ja w miejscu. Podkladka ta sluzy do absorbowania materialu wyplywajacego ze sztucznej odbytnicy, zas odpowiedni ekran zabezpiecza ten material przed wyciekaniem. Ekran ten jest wyposazony w otwory dla wentylacji i przechodzenia wilgoci, ga¬ zów i tym podobnych. Otwory te nie sa wyposa¬ zone w elementy filtrujace, zatem tego rodzaju sztuczna odbytnica nie posiada zadnych srodków w celu usuwania odoru gazów odlotowych, two¬ rzacych podczas ich ucieczki sytuacje zenujace dla pacjenta. Ze szwajcarskiego opisu patentowego nr 512911 znane jest urzadzenie odwaniajace, przeznaczone na przyklad do worków przy sztucznej odbytni¬ cy. Urzadzenie to sklada sie z saszetki zawieraja¬ cej gabczasty material, nasycony srodkiem usu¬ wajacym odór, plaska strona tego materialu jest pokryta klejem dla mozliwosci przyklejenia jej do worka, zas strona wypukla materialu gabcza¬ stego nie jest przyklejona do wewnetrznej strony saszetki, przez co moze wystepowac w tym roz¬ wiazaniu szkodliwe zjawisko tworzenia sie kanali¬ ków uplywowych gazu. Gazy przechodza bezpo¬ srednio przez gabczasty material od plaskiej po¬ wierzchni dolnej do wypuklej powierzchni górnej, z której ulatuja przez otwory w saszetce. Tym samym rozwiazanie to nie zapewnia przebywania przez gazy dlugiej drogi poprzez odwaniajacy ma¬ terial filtrujacy.' v Celem wynalazku jest przezwyciezenie niedo¬ godnosci dotyczacych skutków zlobkowania maja¬ cych miejsce w znanych filtrach urzadzen wenty¬ lujacyci, sluzacych do uszczelniania otworów wy¬ dalajacych, takich jak torby, nakrywki-otworowe i korki otworowe, zapewniajacych ze gazy nie- oczyszczone nie przeplywaja przez czesci nieab- sorbowane urzadzenia wentylujacego. Celem wynalazku jest szczególnie filtr w po¬ staci zapewniajacej optymalne wykorzystanie ak¬ tywnej substancji filtrujacej, znajdujacej sie w filtrze, przykladowo substancji usuwajacej sub¬ stancje cuchnace, którego konstrukcja geometrycz-110 374 na bedzie zapewniala, ze ilosc substancji filtruja¬ cej, nie wieksza od dotychczas stosowanej, bedzie zdolna usunac cuchnace gazy z gazów trawien¬ nych, nawet w czasie maksymalnego wytwarza¬ nia gazów z maksymalna zawartoscia cuchnacych skladników. Celem wynalazku jest tez filtr lub urzadzenie wentylujace, które mogloby byc jed¬ nakowo stosowane z torbami lub workami otwo¬ rowymi, nakrywkami i korkami otworowymi lub zatyczkami i które mogloby byc wytwarzane jako odlaczalny czlon, który moze byc uzywany przez dluzszy okres czasu i przekladany z jednego wor¬ ka, nakrywki lub korka do innych. Istotnym celem wynalazku jest równiez urza¬ dzenie wentylujace zawierajace filtr, który be¬ dzie tani i prosty w wytwarzaniu z materialów latwo dostepnych. Dalszym waznym celem wynalazku jest zapew¬ nienie urzadzenia filtrujacego i wentylujacego, latwego w obsludze, solidnego i umozliwiajacego uchodzenie niecuchnacych gazów z otworu wy¬ dalajacego lub zle funkcjonujacej odbytnicy i po¬ wodujacego, ze przewentylowame gazy sa wolne od cuchnacych skladników. Dalszym celem wynalazku jest zapewnienie u- rzadzenia filtrujacego i wentylujacego w którym nie nastepuje skraplanie pary wodnej w srodku filtra, przez co jego zywotnosc przedluza sie. Urzadzenie wentylujace otwory wydalajace z ciala ludzkiego produkty przemiany materii, za¬ wierajace krazek wykonany z substancji filtru¬ jacej, usuwajacej odór i znajdujacej sie pomie¬ dzy gazoszczelnymi przykryciami, przy czym wlot gazów jelitowych odbywa sie poprzez jedna kra¬ wedz krazka, a wylot poprzez druga, wedlug wy¬ nalazku charakteryzuje sie tym, ze gazoszczelne przykrycia sa sklejone ze soba dla uzyskania ga¬ zoszczelnego stytku, zas droga przeplywu gazu przez substancje filtrujaca jest co najmniej pieciokrot¬ nie dluzsza od najmniejszego wymiaru tej sub¬ stancji. Usuwajaca odór substancja filtrujaca korzystnie ma ksztalt krazka o srodkowo usytuowanym otwo¬ rze, posiadajacego po obu stronach gazoszczelne przykrycia, przyklejone do wlotu gazów jelitowych przez krawedz otworu i wylotu gazów bez odoru poprzez zewnetrzna krawedz substancji filtrujacej. Urzadzenie korzystnie jest wyposazone w elemen¬ ty zapobiegajace bezposredniej ucieczce gazów przez srodkowy otwór do otaczajacego powietrza. Krazek i srodkowy otwór maja korzystnie ksztalt okragly. Nieprzepuszczajaice przykrycie na jednej stronie krazka substancji filtrujacej siega ponad srodko¬ wym otworem krazka i zamyka go hermetycz¬ nie. Jedno z przykryc jest przyklejone do torby, zbie¬ rajacej odchody z otworu w ciele, zas otwór w substancji filtrujacej i otwór w przykryciu sa usytuowane w jednej linii z otworem wlotowym do torby, przy czym drugie przykrycie jest powler czone substancja klejaca po stronie nie zlepionej z substancja filtrujaca. Przykrycie nie zachodzace ponad srodkowy ot- 40 50 65 wór substancji filtrujacej jest przyklejone do tor¬ by zbierajacej odchody z otworu w ciele, przy czym otwór tego przykrycia i otwór w substancji filtrujacej sa usytuowane w jednej linii z otworem wylotowym w torbie, zas torba jest wyposazona w pewnej odleglosci od otworu wylotowego w otwór wlotowy odchodów oraz elementy do mo¬ cowania czesci torby, otaczajacych ten otwór wlo¬ towy, ze skóra sasiadujaca z otworem w ciele. Krawedz otworu w substancji filtrujacej jest przykryta hydrofobowa substancja przepuszczaja¬ ca gaz. Kazde z przykryc jest lepkie po stronie nie sty¬ kajacej sie z substancja filtrujaca. Absorbujaca odór substancja filtrujaca jest u- tworzona z otwartokomórkowego, elastycznego tworzywa porowatego, nasyconego zawiesina weg¬ la aktywowanego w spoiwie. Styk gazoszczelny miedzy przykryciami a sub¬ stancja filtrujaca zapobiega tworzeniu sie niepo¬ zadanych kanalów, co moze byc osiagniete przez formowanie brylowe substancji filtrujacej, przyk¬ ladowo z substancji piankowej lub papieropodob- nej, zasyconej substancja usuwajaca odór, taka jak wegiel aktywowany lub inny srodek chemicz¬ ny i przez stosowanie substancji porowatej, dzia¬ lajacej jako substancja usuwajaca odór. Geometria urzadzenia to jest zabezpieczenie, ze droga dla przeplywu gazów wynosi co najmniej piec dlugosci jego najmniejszego wymiaru, powo¬ duje wymuszony kontakt gazów z duza iloscia sypkiej substancji filtrujacej usuwajacej odór, co powoduje po pierwsze efektywne wykorzystanie tej substancji i po drugie zapewnia, ze nagly wzrost ilosci gazów- lub zwiekszona ilosc cuchna¬ cych skladników nie spowoduja , wyplywu odoru do otoczenia i w ten sposób nie spowoduja za¬ zenowania. Urzadzenie wentylujace moze zawierac plaski krazek substancji filtrujacej usuwajacej odór, na¬ kryty z jednej strony gazoszczelnym materialem pokrywajacym w gazoszczelnym styku z nim i z drugiej strony nakryty pierscieniowego ksztaltu gazoszczelna warstwa materialu pokrywajacego w gazoszczelnym styku z nim. Krazek jest przysto¬ sowany do umieszczania go w zamknieciu lub w korku wkladanym' do otworu ciala w taki spo¬ sób, ze pierscieniowego ksztaltu warstwa pokry¬ wajaca skierowana jest do ciala pacjenta a otwór srodkowy pierscienia znajduje sie w jednej osi z otworem ciala, tak by gaz mógl doplywac przez otwór do krazka filtrujacego, usuwajacego odór i wyplywac przez krawedz substancji usuwajacej odór. Zazwyczaj korek wkladany do otworu ciala posiada oczywiscie kanal umozliwiajacy doplyw gazów do otworu pierscienioiwego ksztaltu przy¬ krywki, znajdujacej sie na substancji filtrujacej. Gazoszczelne materialy przykryc moga byc przy¬ klejone do korpusu lub utrzymywane przez dzia¬ lanie sil magnetycznych lub podatnych. W innej wersji, urzadzenie wentylujace stanowi plaski kra¬ zek substancji filtrujacej usuwajacej odór, który jest z obu .stron w gazoszczelnym kontakcie z ga¬ zoszczelnymi przykryciami. Otwór wlotowy dla ga-uo i 9 zów trawiennych do filtra znajduje sie na jednej v krawedzi a otwór wylotowy gazu na drugiej kra¬ wedzi, przy czym odleglosc od otworu wlotowego do wylotowego wynosi co najmniej piec grubosci krazka. h 5 Zewnetrzny ksztalt urzadzenia nie jest" istotny, a niezbedna dlugosc drogi dla przeplywu gazu moze byc zapewniona, na przyklad przez zakry¬ cie czesci krawedzi materialem gazoszczelnym. Jed¬ nakze, substancja filtrujaca usuwajaca odór ko¬ rzystnie ma ksztalt pierscieniowego krazka (w dal¬ szym ciagu uzywany tez bedzie termin pierscien), przez co gaz doplywa do substancji filtrujacej przy krawedzi otworu srodkowego, a oczyszczony gaz wyplywa przy krawedzi zewnetrznego obrzeza pierscienia, oraz wystepuje element zapobiegaja¬ cy przed bezposrednim wyplywem gazu przez ot¬ wór srodkowy do otaczajacego powietrza. Plaskie powierzchnie pierscienia sa w gazoszczel- 20 nym styku z nieprzepuszczajacymi przykryciami. Szerokosc promieniowa pierscienia powinna wy¬ nosic co najmniej piec jego grubosci. Pierscien taki moze byc róznie umieszczony. Bardzo wygod¬ ne jest to, ze otwór srodkowy pierscienia ma 25 srednice nieco wieksza od srednicy otworu wyda¬ lajacego. Urzadzenie wentylujace moze byc u- mieszczone wokól otworu wydalajacego i polaczo¬ ne z urzadzeniem uszczelniajacym, najkorzystniej z torba otworowa lub korkiem otworowym. W 30 przypadku stosowania urzadzenia wentylacyjnego z torba otworowa, wewnetrzne (to jest najblizsze skóry pacjenta) przykrycie lub scianka znajdujaca sie na substancji filtrujacej moze byc kleista, co zapobiega wyciekom miedzy skóra i filtrem, w 35 czasie kiedy urzadzenie jest przyklejone do ciala wokól otworu wydalajacego. Zewnetrzna scianka lub przykrycie jest podobnie przyklejone do torby otworowej lub stanowi z nia calosc. Otwór wejs¬ ciowy torby usytuowany jest w jednej osi' z ot- 40 worem srodkowym pierscienia. Gazy, jak rów¬ niez substancje stale i ciekle moga przechodzic bezposrednio z otworu wydalajacego i przez otwór srodkowy pierscienia. Cisnienie gazów nie moze sie zwjekszac, ponie- 45 waz gazy te moga ulatniac sie przez substancje filtrujaca, gdyz jej zewnetrzna swobodna krawedz znajduje sie miedzy skóra i torba. Substancja fil¬ trujaca usuwa substancje cuchnace i umozliwia przechodzenie bezwonnych gazów. W przypadku 50 stosowania urzadzenia wentylujacego w polacze¬ niu z torba, urzadzenie to moze byc przekladane z jednej torby do innej, az do zuzycia substancji filtrujacej, co wplywa na koszty. Równiez kon¬ strukcja w tej wersji urzadzenia jest prosta i wy- 55 konana z wzglednie niedrogich materialów. Po¬ woduje to taniosc urzadzenia, co jest bardzo waz¬ na zaleta, gdyz tego rodzaju pacjenci musza zaw¬ sze nosic jakiegos rodzaju urzadzenie uszczelnia¬ jace. Urzadzenie wentylujace moze tez oczywis- 60 cie byc umieszczone z drugiej strony torby otwo¬ rowej, to jest nie bezposrednio przy ciele pacjen¬ ta i w takim przypadku otwór srodkowy filtra moze miec jakis pozadany wymiar i moze byc czesto mniejszy od otworu wydzielajacego. Wersja 65 ta jest szczególnie uzyteczna w polaczeniu z kor¬ kami otworowymi, utrzymywanymi w miejscu magnetycznie i w przypadku gdy otwór wydala¬ jacy zamkniety jest korkiem, szczególnie dobrze rozwiazano problemy zwiazane z cisnieniem ist¬ niejacym w przewodzie pokarmowym i otworze wydalajacym. Poprzednio, w urzadzeniach wentylujacych pra- . cujacych w takich korkach nie bylo mozliwe sto¬ sowanie odpowiedniego filtru i dlatego konieczne bylo, w pewnym stopniu, wentylowanie nie oczysz¬ czonych gazów trawiennych. Obecnie, „pierscie¬ niowa wersja" wynalazku umozliwia bardzo dobre ciagle wentylowanie oczyszczonych, pozbawionych odoru gazów trawiennych, nawet w przypadku .naglego ilosciowego zwiekszenia gazów, spowodo¬ wanego przykladowo posilkiem. Szczególnie uzy¬ teczny korek posiada czesc wkladana do otworu* wydalajacego i integralny lub polaczony z nia kol¬ nierz, którego wewnetrzna plaszczyzna dotyka skóry wokól otworu wydalajacego i zapewnia her¬ metyczne uszczelnienie. Wedlug wynalazku, pierscien tworzacy urzadze¬ nie wentylujace ma srodkowy otwór, w który wchodzi korek z odpowiednim luzem, co umozliwia przechodzenie gazów wzdluz korka w otworze wy¬ dalajacym, doplywanie do filtra przez krawedz otworu i opuszczanie filtra przy jego krawedzi obwodowej. Wewnetrzna plaszczyzna filtru (naj¬ blizsza ciala) znajduje sie w gazoszczelnym styku z gazoszczelna przykrywka przez przyleganie- lub przykrywka ta moze miec kolista plaszczyzne, skierowana do filtru i takze kleista plaszczyzne skierowana do skóry/wokól otworu wydalajacego. Zewnetrzna plaszczyzna filtru znajduje sie bez¬ posrednio lub posrednio w gazoszczelnym styku z wewnetrzna plaszczyzna kolnierza korka. W ten sposób zapewnione jest, ze gazy nie moga ulat¬ niac sie bez przechodzenia przez substancje filtru¬ jaca usuwajaca odór. Mozliwe jest tez umozliwie¬ nie funkcjonowania skóry ciala jako jednej przy¬ krywki pierscienia filtrujacego. Otwór pierscienia moze byc niewspólsrodkowy zapewniajac — ze najkrótsza mozliwa odleglosc przeplywu gazów wynosi jeszcze piec grubosci., substancji filtrujacej. Nie jest niezbedne, ale zwykle zalecane, by cala krawedz otworu prze¬ puszczala gaz lub cala zewnetrzna krawedz umoz¬ liwiala wyplyw gazów. Czesc krawedzi moze byc zakryta materialem nie przepuszczajacym gazu. Grubosc substancji filtrujacej moze zmieniac siew szerokim zakresie. Zwykle szerokosc ta wynosi 1,5 do 3,0 milimetrów. Najlepiej gdy pierscien jest cal¬ kowicie kolowy z kolowym otworem srodkowym. Zewnetrzna srednica moze korzystnie wynosic 3 do 10 centymetrów, a bardzo wygodny wymiar wynosi 6 do 7 centymetrów. Srednica otworu we¬ wnetrznego korzystnie wynosi 0,5 do 2,0 centy¬ metra, a bardzo wygodny wymiar wynosi 1,0 do 1,5 centymetra. Korzystna szerokosc pierscienia (srednica ze¬ wnetrzna minus wewnetrzna) wynosi 2 do 3 cen¬ tymetrów, szczególnie okolo 2,5 centymetra. W przypadku gdy w wersji stosowany jest kanal, to110 374 ll 12 wygodna jego srednica wynosi 2,0 do 5,0 milimet¬ ra, a szczególnie 3 do 4 milimetrów. W przy¬ padku gdy urzadzenie wentylujace posiada wyzej • opisana konstrukcje z substancja filtrujaca ksztal¬ tu pierscieniowego, wtedy substancja ta powinna byc raczej lita, poniewaz w przypadku mniej lub wiecej luznych czasteczek trudno byloby zapobiec wypadaniu ich na zewnatrz. Taka postac substan¬ cji filtrujacej mozna oczywiscie uzyskac przy po¬ mocy odpowiedniego materialu porowatego, ale zwieksza to koszt i daje nieszczególne korzysci, natomiast w przeciwstawieniu mozna stwierdzic, ze w glównej wersji najpierw omówionej, koszty nie Wzrosna wyraznie gdy konce kanalu beda na¬ kryte takim materialem porowatym. Moze oka¬ zac sie dogodne stosowanie dwóch lub wiecej substancji filtrujacych umieszczonych koncentrycz¬ nie ale zwykle to nie jest niezbedne. Jednym bar¬ dzo uzytecznym skladnikiem usuwajacym odór substancji filtrujacej jest wegiel aktywowany. W obu glównych postaciach urzadzenia, wegiel aktywowany moze byc stosowany w postaci gra¬ nulek w materiale wlóknistym, którym korzyst¬ nie jest material wlóknisty celulozowy w postaci tkanej lub nie tkanej tkaniny lub bawelny lub welny. Niemniej jednak jeszcze lepsza postacia substancji filtrujacej usuwajacej odór jest wklad filtrujacy, skladajacy sie z elastycznego otwarto komórkowego tworzywa porowatego nasyconego • zawiesina wegla aktywowanego z lepiszczem. Ela¬ stycznosc utrzymuje szczelnosc róznych powierzch¬ ni stykowych i minimalizuje ryzyko przecieków nie oczyszczonego gazu. Lepiszcze zapewnia, ze we¬ wnatrz wkladu filtrowego nie beda formowalv sie kanaly pozbawione wegla aktywowanego. Wklad jest latwy w obsludze i latwo mozna mu nadac kazdy ksztalt. Tak nasycona pianka elastyczna jest niezwykle stosowna dla wszystkich omówionych wersji, a szczególnie odpowiednia dla opisanych pierscieni filtrujacych. Lepiszczem moze byc etylen winylowy, octan lateksowy lub zawiesina lateks butadienowy-sty- renowy lub lateks akrylowy. Lepiszczem moga byc tez roztwory odpowiednich polimerów. Wegiel ak¬ tywowany moze tez byc rozprowadzany w tworzy¬ wie polimerowym. Elastyczna otwarto komórkowa pianka lub matrix, zamiast byc nasycane weglem aktywowanym, moga byc wykonane z polimeru zawierajacego duza ilosc grup aminowych lub byc nasycone aminami. Takie aminy, przykladowo w postaci uretanów sa skutecznymi substancjami u- suwajaeymi odór. W pierscieniowej wersji urzadzenia, przykryw¬ ka lub scianka znajdujaca sie na pierscieniu, nie' majaca kontaktu z cialem, moze zachodzic na ot¬ wór srodkowy pierscienia i hermetycznie go za¬ mykac. Urzadzenie tej wersji moze byc umiesz¬ czone bezposrednio na zewnetrznej sciance torby otworowej lub stanowic górna czesc i kolnierz korka otworowego. Styk gazoszczelny pomiedzy substancja filtru¬ jaca usuwajaca odór i gazoszczelnymi przykryw¬ kami lub sciankami moze byc uzyskiwany przez przyleganie. Bardzo wygodne jest gdy oba gazo- .szczelne przykrycia po obu stronach sa lepiace i dzieki temu moga sluzyc jako wiazanie miedzy cialem, wkladem filtrujacym, torba otworowa lub kolnierzem korka otworowego. W pierscieniowej wersji urzadzenia, przykrycie gazoszczelne znajdujace sie na wewnetrznej po¬ wierzchni (skierowanej do ciala) moze miec wiek¬ szy otwór srodkowy od otworu krazka filtrujace- go i otworu przykrycia gazoszczelnego, wtedy o- czywiscie, najwiekszy pierscien musi byc co naj¬ mniej piec razy szerszy od grubosci filtru. W wersji tej jest duzy obszar wlotowy dla gazów i dlatego jest szczególnie uzyteczny w przypad¬ kach kiedy spodziewane sa duze objetosci gazów. Styk gazoszczelny miedzy wkladem filtrujacym i kolnierzem, w przypadku gdy urzadzenie jest sto¬ sowane w korku otworowym, moze z korzyscia byc zapewniony przez magnesy, co jest lepiej wy¬ jasnione z powolaniem sie na rysunek. Styk ga¬ zoszczelny miedzy roznymi czloniami moze tez byc zapewniony przez elastyczne sily, co juz wyjas¬ niono. Urzadzenie wedlug wynalazku uwidocznione jest w przykladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przeikrój poprzeczny przez cialo . pacjenta noszacego worek otworowy wyposazony w jedna z wersji urzadzenia wentylujacego we¬ dlug wynalazku, fig. 2 — czesc przekroju przez ciplo pacjenta z torba otworowa, wyposazona w inna wersje urzadzenia wentylujacego wedlug wy¬ nalazku, fig. 3 — czesc przekroju przez trzecia wersje urzadzenia wentylujacego wedlug wyna- • lazku, fig. 4 — przekrój przez cialo pacjenta i jego otwór wydalajacy, w który wsadzony jest korek wyposazony w urzadzenie wentylujace we¬ dlug wynalazku, fig. 5 — - czesc z fig. 4 w po¬ wiekszeniu, fig. 6 — przekrój poprzeczny przez czesc wersji urzadzeinia wentylujacego wedlug 40 wynalazku, a fig. 7 — przekrój poprzeczny przez czesc jeszcze innej wersji urzadzenia wentyluja¬ cego wedlug wynalazku. Jak pokazuje fig. 1 torba otworowa lub worek G przymocowany jest do tulowia pacjenta majacego 45 otwór Wydalajacy 2 wykonany przykladowo w wyniku operacji chirurgicznej. trrzadzenie wen¬ tylujace wedlug wynalazku umieszczone jest mie¬ dzy skóra pacjenta i torba 6. Urzadzenie wenty¬ lujace zawiera krazek gazoszczelny 3 w ksztal- 50 cie pierscienia, wykonany z mieszaniny polimeru kleistego. Krazek ten posiada otwór srodkowy ota¬ czajacy wiecej lub mniej .ciasno otwór wydalaja¬ cy z jego zewnetrznej strony. Jedna strona kraz¬ ka 3 przylega przylepnie do skóry pacjenta i w 55 ten sposób dziala jako uklad lub czesc ukladu utrzymujacego worek otworowy. Druga strona krazka 3 przylega przylepnie do wkladu filtruja¬ cego 4 w ksztalcie pierscienia, zawierajacego sub¬ stancje usuwajaca odór. Wklad filtrujacy 4 ma 60 szerokosc radialna wynoszaca co najmniej piec jego grubosci (w wersji pokazanej na rysunku wy¬ nosi okolo dwudziestu grubosci) i moze przykla¬ dowo zawierac bibule techniczna filtrujaca, im¬ pregnowana weglem aktywowanym. 65 W zalecanej wersji, uklad filtrujacy 4 w ksztal-110 374 13 14 V cie pierscienia wykonany jest z otwarto komór¬ kowej elastycznej porowatej pianki polimerowej, impregnowanej lub zawierajacej wegiel aktywo¬ wany. Po drugiej stronie plaskiej powierzchni wkladu filtrujacego 4 znajduje sie inny krazek gazoszczelny 5 pierscieniowego ksztaltu, wykona¬ ny z mieszaniny polimeru kleistego. Krazek 5 ze¬ spala wklad filtrujacy 4 z torba otworowa 6, któ¬ rej otwór wlotowy kiedy znajduje sie w polozeniu roboczym, usytuowany jest w jednej osi z otwo¬ rami srodkowymi krazków lepkich 3 i 5 i wkladu filtrujacego 4 a takze z otworem wydalajacym 2. W uzyciu, wycieki i substancje stale wydalane z otworu wydalajacego dostaja sie do torby 6 po¬ przez otwory elementów pierscieniowych 3, 4 i 5. Gazy trawienne lub gazy zwiazane z wycieka¬ mi i substancjami stalymi, moga ulatniac sie po¬ przez urzadzenie wentylujace. Gazy te dostaja sie do wkladu filtrujacego 4 pierscieniowego ksztaltu, przez obrzeze wewnetrzne, nastepnie przeplywaja promieniowo przez wklad filtrujacy 4 i ulatniaja sie przez obrzeze zewnetrzne. W warunkach gdy krazki w ksztalcie pierscieni 3 i 5 sa przyklejone, zapewniony jest gazoszczelny styk pomiedzy nimi i wkladem filtrujacym 4, jak równiez gazoszczel¬ ny styk ze skóra pacjenta 1 i torba 6. Stosownie do tego, gazy moga ulatniac sie tylko poprzez wl:lad filtrujacy 4, a w przypadku gdy wklad ten zawiera substancje filtrujaca usuwajaca odór i gdy jego wymiary zapewniaja dluga czesc przechodze¬ nia gazów przez substancje filtrujaca, wtedy za¬ pewnione jest skuteczne usuwanie skladników cuchnacych gazów i tym samym tylko pozbawio¬ ne odoru gazy opuszczaja urzadzenie. Na fig. 1 wklad filtrujacy 4 umieszczony jest pomiedzy torba 6 i skóra pacjenta 1, ale moze tez byc umieszczony po zewnetrznej stronie torby 6, z dala od ciala pacjenta, tym samym torba przy pomocy odpowiedniego ukladu moze byc przy¬ czepiona bezposrednio do ciala pacjenta z jej ot¬ worem wlotowym, usytuowanym w jednej linii z otworem wydalajacym. Po przeciwnej stronie tor¬ by moze znajdowac sie otwór usytuowany w jed¬ nej linii z otworem srodkowym ukladu filtruja¬ cego 4, który zamocowany jest do torby 6. Ze¬ wnetrzna plaszczyzna ukladu filtrujacego 4 po¬ winna pozostawac w styku gazoszczelnym z ca¬ lym krazkiem wykonanym z materialu gazoszczel¬ nego, na przyklad z gazoszczelnej' folii plastyko¬ wej pokrywajacej wklad filtrujacy 4 w ksztalcie pierscienia i jego otwór srodkowy. Usytuowanie pokazane na fig. 1 jest najkorzyst¬ niejsze, poniewaz latwo zauwazyc, ze aczkolwiek gazy trawienne nasycone sa para wodna, to mimo^ tego nie ma skroplin pary wodnej wewnatrz ukla¬ du filtrujacego 4. Skroplin takich trudno jest u- niknac w przypadku gdy uklad filtrujacy umiesz¬ czony jest po zewnetrznej stronie chlodzonej po¬ wierzchni torby otworowej 6 i gdy skropliny te powstana, moga w powaznym stopniu zaklócic ¦• dzialanie wkladu filtrujacego 4. Mimo ze nie sto¬ sowane sa specjalne uklady zapobiegajace dosta¬ waniu sie cieczy gromadzonej w torbie otworo¬ wej do wkladu filtrujacego, to jednak wklad ten 40 45 50 ,55 65 pozostaje zadziwiajaco dlugo suchy i czynny. Nie¬ mniej jednak, jezeli substancja gromadzona w tor¬ bie zawiera duza ilosc wody lub zaistnieja inne szczególne warunki, wtedy moze okazac sie ko¬ rzystne stosowanie wersji pokazanej na fig. 2, na której tak samo liczba 1 oznaczone jest cialo pacjenta z otworem wydalajacym 2 i równiez tak samo wewnetrzny, w ksztalcie pierscienia, krazek kleisty 3, wklad filtrujacy 4 w ksztalcie pierscie¬ nia i zewnetrzny, w ksztalcie pierscienia, krazek kleisty 5, tworza polaczenie pomiedzy cialem 1 i torba 6. Polaczenie to jest gazoszczelne, z wy¬ jatkiem mozliwosci uchodzenia gazów przez prze¬ strzen od krawedzi wewnetrznej do krawedzi ze¬ wnetrznej substancji filtrujacej usuwajacej odór. Niemniej jednak w tej wersji, wewnetrzna kra¬ wedz wkladu filtrujacego 4 pokryta jest blona 7, wykonana z materialu wodoodpornego, przepusz¬ czajacego gaz, przykladowo materialu sprzedawa¬ nego przez firme B. I. du Pont de Namoure and Company pod chronionym znakiem towarowym „Tyvec". „Tyvec" 7 zamocowany jest przez przy¬ klejenie lub zgrzewanie do wewnetrznych czesci pierscieni przylepnych 3 i 5. Torba otworowa 6. pokazana na fig. 2, przystosowana jest do zamoco¬ wania jej do zespolu filtrujacego 3, 4, 5 i 7 po¬ przez kolnierz 14. Kolnierz taki moze byc stoso¬ wany dla zapewnienia bardziej swobodnych ru¬ chów torby otworowej 6. Kolnierz ten mdze byc t£z stosowany w przypadku kiedy torba otworo¬ wa 6 jest przymocowana do ciala przy pomocy tasmy. Wersja urzadzenia wentylujacego pokazana na fig. 2 moze byc stosowana bez kolnierza 14. Lat¬ wo zrozumiec, ze w czasie stosowania nie ma wolnych przestrzeni pomiedzy cialem 1 i pierscie¬ niem 3, miedzy pierscieniami .3 i 4 i miedzy pierscieniami 4 i 5 lub miedzy pierscieniem 5 i torba 6 (fig. 1) lub kolnierzem 14 (fig. 2). Podob¬ ne spostrzezenie dotyczy innych figur. Fig 3. poka¬ zuje przekrój poprzeczny innej wersji filtru, sto¬ sowanego w warunkach gdy w torbie znajduje sie duzo wody lub w innych szczególnych warun¬ kach. r Oznaczenia cyfrowe 3, 4 i 5 sa takie same jak na fig. 1 i fig. 2 a cyfra 8 oznaczony jest piers¬ cien wewnetrzny, wykonany z materialu prze¬ puszczajacego gazy i wodoodpornego, takiego jak „Tyvec" lub otwarto komorowego wodoodporne¬ go tworzywa piankowego. Fig. 4 pokazuje prze¬ krój poprzeczny ciala 1 pacjenta z otworem wy¬ dalajacym 2, zamknietym tak zwanym korkiem magnetycznym 11. W wyniku zabiegu chirurgicz¬ nego wokól otworu wydalajacego 2 umieszczany jest magnes trwaly 12 w ksztalcie pierscienia, po-^ wleczony odpowiednia folia plastykowa. Piers¬ cien ten przyciaga i przytrzymuje korek 11,' który równiez posiada magnes lub zestaw magnesów, nie pokazanych na figurze. W wyniku sily przyciagania istniejacej miedzy magnesem lub magnesami elementów 12 i 11 plyt¬ ka pokrywajaca 10 stanowiaca czesc korka 11 przyciska uszczelke 9 zapobiegajaca wyciekom z otworu wydalajacego, W tym rodzaju zamykania110 374 16 otworu wydalajacego, szczególnie waznym proble¬ mom jest narastajace cisnienie gazów trawiennych zbierajacych sie w otworze wydalajacym. Gazy te unosza korek 11 odsuwajac go od uszczelki 9, •nawet wtedy gdy uszczelka jest przyklejona i w 5 . rezultacie wystepuja wycieki. Dla takiego rodzaju zamkniec otworu wydalajacego wynalazek ten jest szczególnie uzyteczny. Fig. 5 pokazuje szczegól po¬ lowy przekroju poprzecznego uszczelnienia 9, za¬ wierajacego filtr powodujacy, ze gazy trawienne 10 opuszczaja otwór wydalajacy bez wydzielania ga¬ zów cuchnacych do otoczenia. Krazek wewnetrzny 3 w ksztalcie pierscienia, wykonany z materialu nie przepuszczajacego gazów, przystosowany jest do utrzymywania sie w styku 15 gazoszczelnym ze skóra, pod wplywem dzialania sil magnetycznych. Pierscien 3 pozostaje w sty¬ ku gazoszczelnym z krazkiem filtrujacym 4 w ksztalcie pierscienia, podobnym konstrukcyjnie do krazków filtrujacych, pokazanych na fig. 1 i 2, 20 i w ten sposób znów zachowany jest styk gazo¬ szczelny z zewnetrznym krazkiem 13 nie przepusz¬ czajacym gazów, który wykonany jest z substancji kleistej lub wyposazony w lepiszcze po obu jego stronach. Szerokosc promieniowa uszczelnienia 9 wynosi co najmniej piec grubosci pierscienia filt¬ rujacego 4. Krazek 13 nie jest absolutnie koniecz¬ ny w przypadku gdy pokrywka 10 sama dziala jako przykrycie nie przepuszczajace gazów. Niemniej jednak korzystne jest stosowanie kraz¬ ka kleistego 13, który utrzymuje w polozeniu kra¬ zek filtrujacy kiedy korek jest wyjmowany i.wkla¬ dany dla usuniecia odchodów stolcowych. Krazek 3 moze stanowic miekkie, elastyczne uszczelnie- oc Jo nie i jesli trzeba moze takze byc kleisty d-la u- zyskania maksymalnego zabezpieczenia przed wy¬ ciekami. Fig. 6 pokazuje przekrój poprzeczny in- • nego uszczelnienia, stosowanego wraz z korkiem magnetycznym 10 i 11. Oznaczenia numerowe 3, 4 i 13 sa takie same jak na fig. 5. Cyfra 7 oznaczony jest pierscien, wykonany z materialu ,,Tyvec", który zachodzi na wewnetrzna krawedz krazka filtrujacego 4. Krazek 7 wykonany z materialu „Tyvec" lub 43 innego wodoodpornego przepuszczajacego gazy ma¬ terialu, muisi miec srednice zewnetrzna mniejsza od krazka filtrujacego, a odleglosc radialna od jego wewnetrznego obrzeza do zewnetrznego ob¬ rzeza musi wynosic co najmniej piec grubosci 50 krazków filtrujacych. Nie trzeba wspominac, ze w przypadku braku pierscienia 7 wykonanego z ma¬ terialu „Tyvec" miedzy krazkiem filtrujacym 4 i pierscieniem 3 musi byc styk gazoszczelny. Fig. 7 pokazuje przekrój poprzeczny innego zespolu filt- 55 rujacego stosowanego z korkiem magnetycznym i torba otworowa. W tym przypadku jedno z przy¬ kryc gazonieprzepuiszczalnych, a mianowicie 3 po¬ siada wiekszy otwór srodkowy od otworu wkladu filtrujacego 4, co zwieksza efektywny, obszar przez 60 który gazy moga dostawac sie do srodka wkladu filtrujacego. W tym przypadku takze trzy piers¬ cienie musza pozostawac we wzajemnym styku gazoszczelnym i takze szerokosc radialna pierscie¬ nia pokrywajacego 3 majacego wiekszy otwór 65 srodkowy musi wynosic co najmniej piec grubosci pierscienia filtrujacego. W przypadku potrzeby wklad filtrujacy 4 moze byc czesciowo lub calko¬ wicie impregnowany skladnikami wodoodpornymi, takimi jak fluoropolimer lub silikon. Jest tez zro¬ zumiale, ze w przypadku potrzeby, filtr nie musi byc swoim ksztaltem dostosowany do wymiarów lub innych wlasciwosci miejsca wpkól otworu wy¬ dalajacego, ale moze przykladowo zapewniac ga¬ zoszczelnosc wokól obrzeza otworu wydalajacego. Przyklad I. Torba otworowa* wykonana z chlorku poliwinylowego majaca kolnierz na ze¬ wnetrznej stronie, .stosowana byla z wkladem fil¬ trujacym, którego ogólna konstrukcje pokazano na fig. 2. Aktywowany wklad filtrujacy wykonany^byl z otwarto komorowej pianki poliuretanowej o ge¬ stosci wynoszacej 17 kg/cm3 i grubosci 3 milimet¬ rów, impregnowanej zawiesina proszkowa wegla aktywowanego w lepiszczu skladajacym sie z za¬ wiesiny polimerowej etylenu winylooctanowego. Nasycona pianka poliuretanowa miala gestosc wy¬ noszaca 48 kg/m3 i zawierala 37% wegla aktywo¬ wanego. Krazki gazoszczelne pierscieniowego ksztaltu 3 i 5, wykonane byly ze skladnika polimerowego, dwustronnie samoprzylepnego i dobrze przylegaly do wkladu filtrujacego, zapobiegajac tworzeniu sie niekontrolowanych kanalów. Badana torba otwo¬ rowa uzywana byla przez pacjenta plci meskiej, majacego szereg problemów z duza objetoscia ga¬ zów trawiennych. Torba uzywana byla przez 28 godzin i w tym czasie gazy trawienne, wydalane w sposób ciagly, pozbawione byly calkowicie odo¬ ru. W przypadku stosowania torby otworowej z urzadzeniem filtrujacym wedlug patentu Stanów Zjednoczonych nr 3759260, pacjent uskarzal sie, ze urzadzenie wentylujace nie bylo w stanie o- czyszczac gazów trawiennych tak szybko jak sie one wydzielaly i dlatego zmienil to urzadzenie na urzadzenie wedlug wynalazku. Przyklad II. Pacjent majacy otwór ' wydala¬ jacy zamkniety korkiem magnetycznym, pokaza¬ nym na fig. 4, uskarzal sie na przecieki wokól korka. Próbowano róznych srodków uszczelniaja¬ cych i znanych konstrukcji uszczelnien, ale szczel¬ nosc uzyskiwano tylko na krótki okres czasu, po którym substancje odchodowe znów wyciekaly na zewnatrz. Nastepnie zastosowano korek magne¬ tyczny z urzadzeniem filtrujacym pokazanym na fig. 7. Wklad filtrujacy wykonany byl z elastycz¬ nej, otwarto komórkowej pianki poliuretanowej, impregnowanej weglem aktywowanym. Gestosc jej wynosila 60 kg/m3 a filtr zawieral 29% wegla. Zewnetrzny krazek gazoszczelny 13 wykonany byl z dwustronnie kleistego skladnika polimerowe¬ go a wewnetrzny krazek gazoszczelny wykonany byl z materialu uszczelniajacego, zawierajacego okolo 50% hydrofilowego prorszku filtrujacego, za¬ wierajacego zelatyne sodowa karboksymetylocelu- lozowa i sproszkowane ¦ pektyny. Zewnetrzna srednica urzadzenia filtrujacego wynosila 60 mi¬ limetrów, a srednica otworu srodkowego pierscie¬ nia 4 i przylepnego krazka 13 wynosila 10 mili¬ metrów, Srednica otworu srodkowego przykrycia17 , . wewnetrznego 3 wynosila 14 milimetrów. Korek z tym urzadzeniem filtrujacym pozostawal szczel¬ ny przez 82 godziny. Gazy trawienne byly calkowicie pozbawione odoru i wentylowane tak szybko jak przebiegal proces ich wytwarzania i jednoczesnie nie bylo wycieków substancji wydalanych. Korek byl ot¬ wierany trzy razy podczas tego okresu a sub¬ stancje odchodowe usuwane byly przez przepluki¬ wanie. Po ponownym wlozeniu korka, szczelnosc byla nadal zachowywana. Przyklad III. W czasie badan przeprowadzo¬ nych przez Klinike Uniwersytecka w Erlangen, RFN, dziewieciu pacjentom, którzy mieli podobne problemy z przeciekami nieprzyjemnych substancji odchodowych wokól ich magnetycznych korków otworowych, w czasie gdy stosowali znane uszczel¬ nienia, dano urzadzenie wentylujace wedlug wy¬ nalazku. Stosujac urzadzenie pokazane na fig. 7, osmiu, z wymienionych dziewieciu pacjentów nie mialo wymienionych problemów, to jest gazy tra¬ wienne byly usuwane w kontrolowany sposób przez filtr i nie bylo problemów z przeciekami lub odorem. Podobne badania, przeprowadzone przez dr II. Feustel w Klinice Uniwersyteckiej w Giessen, RFN, wykazaly, ze osmiu pacjentów na dziesieciu badanych, nie* mialo problemów z ich otworami wydalajacymi. Przyklad IV. Magnetyczny korek otworowy stosowany byl wraz z urzadzeniem wentylujacym o konstrukcji pokazanej na fig. 6. Wklad filtrujacy 4 wykonany byl z bibuly fil¬ trujacej nasyconej weglem aktywowanym. Ze¬ wnetrzny krazek 13 nie przepuszczajacy gazu, wy¬ konany byl z kauczuku styreno-izoprenowego. Krazek wewnetrzny 3 wykonany byl z materialu uszczelniajacego, zawierajacego lepki poliizobuty¬ len z filtrem hydrofilowym, zawierajacym mie¬ szanke skrobi, zelatyny i pektyn. Kontakt .gazo¬ szczelny miedzy krazkiem 13 i wkladem filtruja¬ cym 4 uzyskiwany byl przy pomocy sil magne¬ tycznych, utrzymujacych korek w miejiscu, w otwo¬ rze wydalajacym. * Korek badany byl u pacjenta, który zawsze mial problemy z przeciekami i odorem, pochodzacym z jego otworu wydalajacego. Przy uzyciu nowego urzadzenia wentylujacego, pacjent ten przestal miec problemy z przeciekami a gazy trawienne opuszczajace wklad filtrujacy pozbawione byly calkowicie odoru. Po 29 godzinach korek zostal usuniety. Wklad filtrujacy byl jeszcze aktywny, ale krazek wewnetrzny 3 nie przepuszczajacy ga¬ zów byl tak specznialy od plynów zoladkowych, ze przejscie miedzy wewnetrznym obrzezem krazka i korkiem, oznaczonym liczba 11, na fig. 4 bylo zablokowane. Funkcjonowanie urzadzenia wentylu- / jacego moze byc dalej poprawione przez zwiek¬ szenie srednicy otworu srodkowego krazka 3, jak pokazuje fig. 7. Stosunek miedzy gruboscia wkladu filtrujacego i szerokoscia promieniowa drogi od otworu srodkowego do zewnetrznego obrzeza wy¬ nosil w tym przypadku 1 : 40. Przyklad V. W celu zbadania oddzialywa- 1S nia fizycznych wymiarów na osiagi aktywowanego wkladu filtrujacego, przeprowadzono nastepujace doswiadczenie: elastyczna, otwarto komórkowo pianke poliuretanowa pocieto ha arkusze grubosci 3 milimetrów. Arkusze te zostaly nasycone weglem aktywowanym . w lepiszczu zawierajacym kopoli¬ mer winylowy w zawiesinie. Suche arkusze za¬ wieraly 28% wegla i mialy gestosc wynoszaca 55 kg/m3. Z arkuszy wyciete zostaly prostokatne kraz- io ki. Obszar tych krazków wynosil, we wszystkich przypadkach 4,5 cm2, a dlugosc i szerokosc ich wynosila jak podano w tablicy 1. Kraz/ki te byly nakryte od góxy lepiaca tasma nie przepuszczaja¬ ca gazów, natomiast pozostale -dwa boki uszczei- !5 nione byly malymi rurkami z tworzyw sztucznych, umozliwiajacymi przeplyw gaizu przez rurke wlo¬ towa do krazka wzdluz jego dlugosci i nastepnie na zewnatrz przez rurke wylotowa. Rurka wlotowa byla polaczona ze zbiornikiem gazu, wypelnionym badanym gazem pod cisnie¬ niem atmosferycznym. Rurka wylotowa polaczona byla z rurka detektorowa, zawierajaca sól olowio¬ wa %i kalibrowana dla pokazywania ilosci H2S w gazie przechodzacym przez rurke. Drugi koniec rurki detektorowej polacizony byl z kalibrowana pompa ssaca, która pompowala precyzyjnie znana objetosc badanego gazu ze zbiornika przez wklad filtrujacy i rurke detektorowa. Badany gaz zawie¬ ral mieszanine skladajaca sie z 80% azotu i okolo 20% metanu z dodatkiem 25, czesci H2S na milion. W czasie badania pewna ilosc H2S nie absorbowa¬ na przez wklad filtrujacy, mogla reagowac z sola olowiowa w rurce detektorowej, z której -ilosc te¬ go vgazu byla bezposrednio odczytywana. Ze wzgledu na' to, ze pacjenci posiadajacy otwo¬ ry wydalajace maja najwiecej problemów wtedy, gdy duze objetosciowo ilosci gazu trawiennego sa nagle wyzwalane, przeto natezenie gazu bylo zmie¬ niane dla ustalenia najbardziej efektywnych wy- 40 miarów filtra przy wysokim natezeniu gazów-. Wyniki tych badan przedstawione sa w tablicy 2. Mozna zauwazyc, ze filtr nr 1, w którym gaz przeplywa prostopadle do plaszczyzny wkladu fil¬ trujacego jest mniej efektywny. Nawet w przy- Tablica 1 Wymiary wkladu filtrujacego r Nr filtru 1 2 3 4 Dlugosc mm 3 45 S/zero- /kosc mm 22,5 Gru¬ bosc mm - 22,4 9 3 3 3 Dlugosc .szerokosci 0,1 1,1 ' ' .'19 iió3?4 ió Tablica 2 Sprawnosc wkladów filtrujacych w odniesieniu do natezenia przeplywu Natezenie przeplywu gaizu ml/min. Nr filtru 1 2 3 4 Objetosc calkowita w ml 100 200 300 400 500 100 300 500 100 '200 300 400 500 100 200 300 400 500 100 * 200 300 400 500 1 Spraw¬ nosc % 98 97 95 99 99 98 100 100 100 100 ^00 100 100 100 100 100. , 100 100 100 100 100 Spraw¬ nosc % 90 84 69 94 92 85 100 1 100 98 98 96 100 100 100 100 99 100 100 100 100 99 Spraw¬ nosc % 77 66 55 91 78 70 % 92 84 79 78 100 100 93 90 89 100 100 98 90 90 Spraw¬ nosc % 60 47 44 80 59 55 89 80 70 67 67 96 96 83 77 72 100 91 83 77 72 Spraw¬ nosc % 27 32 58 42 40 60 55 50 45 / 44 80 70 60 56 52 86 70 65 55 55 padku najnizszego natezenia przeplywu gazu, ni¬ gdy nie uzyskano 100% sprawnosci, a w miare wzrostu natezenia przeplywu, sprawnosc gwaltow¬ nie maleje. (Sprawnosc oznacza procentowa wiel¬ kosc absorbowanego przez filtr H2S). Filtry nr 3, 4 i 5 wszystkie wykazuja wysoka sprawnosc przy niskim natezeniu przeplywu i na¬ wet po przejsciu przez wklady filtrujace calkowi¬ tej ilosci badanego gazu wynoszacej 500 ml. W warunkach wysokich natezen przeplywów, sprawnosc filtrów zmniejszala sie, ale przy nate¬ zeniu wynoszacym 100 ml/min. filtry nr 4 i 5 mia¬ ly sprawnosc wynoszaca 83% po przejsciu pierw¬ szych 300 ml badanego gazu i 72% po przejsciu 500 inl badanego gazu. Filtr nr 2 choc jest wyraznie lepszy od filtru nr 1, to jednak nigdy nie uzyskal sprawnosci wy¬ noszacej 100% i jest ponadto bardziej wrazliwy na natezenie przeplywu i objetosci gazów od fil¬ trów nr 3, 4 i 5. Wynika z tego, ze azeby polaczyc sprawnosc w warunkach wysokiego natezenia 50 55 60 65 przeplywu z duza calkowita pojemnoscia, urzadze¬ nie wentylujace powinno byc tak zaprojektowane by droga przeplywu gazu przez wklad filtruja¬ cy byla znacznie dluzsza (co najmniej piec razy od najmniejszego wymiaru wkladu filtrujacego). Przyklad VI. Badany gaz, zawierajacy azot, metan, wodór, dwutlenek wegla i 25 czesci na mi¬ lion H2S, doplywal do komercjalnej nakrywki o- tworcwej, wytwarzanej przez „Hollister Incorpo- rated" i szczególowo opisanej w patencie dunskim nr 133 080. Gazy opuszczajace otwór wylotowy u- rzadzenia wentylujacego, przechodzily przez rurke detektorowa tak, ze calkowita ilosc H2S przecho¬ dzaca przez urzadzenie wentylujace byla mierzo¬ na. Po przejsciu 500 mililitrów badanego gazu od¬ czyt wynosil 5, a po przejsciu 600 mililitrów odczyt ten wzrósl do 15 i badanie zostalo przerwane. W podobnej nakrywce otworowej, wklad filtru¬ jacy doprowadzony byl do styku gazoszczelnego z otaczajaca gazoszczelna folia plastykowa przy pomocy kleju tak, ze gaz przeplywal od obrzeza110 374 21 22 do otworu wentylujacego przez wklad filtrujacy i tym samym tworzenie sie nie kontrolowanych kanalów bylo uniemozliwione. Z kolei badany gaz przechodzil przez urzadzenie wentylujace. Po przejsciu 400 mifilitrów badanego gazu odczyt wy¬ nosil 7,5 i badanie przerwano. Przyklad VII. Torba otworowa wykonana z dwóch prostokatnych arkuszy folii plastykowej, uszczelniona wokól krawedzi, stosowana jest z u- rzadzeniem wentylujacym zawierajacym wklad filtrujacy, majacy wymiary wynoszace 15X30X3 milimetry, wykonany ze sfilcowanego wlókna ce¬ lulozowego i zawierajacy drobnogranulowany we¬ giel aktywowany. Wklad filtrujacy umieszczony jest w malym woreczku, wykonanym przez u- sizezelhienie arkusza o wymiarach 22X40 milime¬ try z podobnej plastykowej folii na jednym z ar¬ kuszy tworzacych torbe otworowa. ' Otwory wlo¬ towy i wylotowy wykonane sa w dwóch arku¬ szach otaczajacych wklad filtrujacy tak, ze gaz wentylowany zmuszony jest do przechodzenia przez dlugosc wkladu filtrujacego. W innej torbie otworowej, podobnej konstruk¬ cji, styk gazoszczelny miedzy wkladem filtruja¬ cym i otaczajacymi sciankami uzyskiwany jest przy pomocy sklejania. Wydajnosc i sprawnosc dwóch urzadzen wenty¬ lujacych jest porównywana przez przeplyw bada¬ nego gazu zawierajacego H2S przez te'urzadze¬ nia. Wyniki przedstawione sa w tablicy 3. Tablica 3 Objetosc badanego gazu 100 200 300 400 500 Sprawnosc w °/o bez styku gazo¬ szczelnego 50 ml/min. 100 100 93 83 66 100 ml/min. 100 90 66 53 52 ze stykiem gazo¬ szczelnym 50 ml/min. 100 100 95 92 89 100 ml/min. 100 96 84 80 ' 72 Z przedstawionych wyników wyraznie widac, ze sprawnosc moze byc powaznie poprawiona przez doprowadzenie wkladu filtrujacego do styku z o- taczajacymi sciankami. Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie wentylujace otwory wydalajace z ciala ludzkiego produkty przemiany materii, a zwlaszcza sztuczne otwory jelitowe, które zawiera krazek wykonany z substancji filtrujacej usuwa¬ jacej odór, znajdujacej sie pomiedzy gazoszczelny¬ mi przykryciami, przy czym wlot gazów jelito¬ wych odbywa sie poprzez jedna krawedz krazka, a wylot gazów, których odór zostal usuniety za pomoca substancji filtrujacej, odbywa sie poprzez druga krawedz krazka, znamienne tym, ze gazo¬ szczelne przykrycia sa sklejone ze soba dla uzy¬ skania gazoszczelnego styku, zas droga przeplywu gazu przez substancje filtrujaca jest co najmniej pieciokrotnie dluzsza od najmniejszego wymiaru tej substancji. 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze usuwajaca odór substancja filtrujaca ma ksztalt krazka z otworem usytuowanym korzystnie srod¬ kowo, posiadajacego po obu stronach gazoszczelne przykrycia, przyklejone do wlotu gazów jelitowych przez krawedz otworu i wylotu gazów bez odoru poprzez zewnetrzna krawedz substancja filtruja¬ cej, oraz tym, ze posiada elementy zapobiegajace bezposredniej ucieczce gazów przez srodkowy o- twór do otaczajacego powietrza. 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 2, znamienne tym ze krazek i srodkowy otwór sa okragle. 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 2 albo 3, znamien¬ ne tym, ze nieprzepuszczajace przykrycie na jed¬ nej stronie krazka substancji filtrujacej siega po¬ nad srodkowym otworem krazka i zamyka go her¬ metycznie. . Urzadzenie wedlug zastrz. 2 albo 3, znamienne tym, ze jedno z przykryc jest przyklejone do tor¬ by, zbierajacej odchody z otworu w ciele, zas o- twór w substancji filtrujacej i otwór w przy¬ kryciu sa usytuowane w jednej linii z otworem wlotowym do torby, przy czym drugie przykrycie jest powleczone substancja klejaca po stronie nie zlepionej z substancja filtrujaca. 6. Urzadzenie wedlug zastrz. 4, znamienne tym, ze przykrycie nie zachodzace ponad srodkowy o- twór substancji filtrujacej jest przyklejone do tor¬ by, zbierajacej odchody z otworu w ciele, przy czym otwór tego' przykrycia i otwór w substancji filtrujacej sa usytuowane w jednej linii z otwo¬ rem wylotowym w torbie, zas torba jest wyposa¬ zona w pewnej odleglosci od otworu wylotowego w otwór wlotowy odchodów oraz elementy do mocowania czesci torby, otaczajacych ten otwór wlotowy, ze skóra sasiadujaca z otworem w cie¬ le. 7. Urzadzenie wedlug zastrz. 2, znamienne tym, ze krawedz otworu w substancji filtrujacej jest przykryta hydrofobowa substancja przepuszczaja¬ ca gaz. 8. Urzadzenie wedlug zastrz. 2, znamienne tym, ze kazde z przykryc jest lepkie po stronie nie sty¬ kajacej sie z substancja filtrujaca. 9. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 albo 2, albo 3, al¬ bo 6, albo 7, albo 8, znamienne tym, ze aibsorbu- jaca odór substancja filtrujaca jest utworzona z otwarto komórkowego, elastycznego tworzywa po¬ rowatego, nasyconego zawiesina wegla aktywowa¬ nego w spoiwie. as 40 45 50 55110 374 F,9 2 FioS F, '9 * 12 P ¦10 U 12 DN-I, zam. 94/81 Cena 45 zl PL PL PL