Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do ba¬ dania obciazen termicznych tloków, zwlaszcza tlo¬ ków silników spalinowych. Urzadzenie ma zasto¬ sowanie do pomiarów obciazen i odksztalcen cie¬ plnych tloków w warunkach zblizonych do wa¬ runków rzeczywistych na przyklad w silniku spa¬ linowym.Znane urzadzenie do badania obciazen termi¬ cznych tloków silników spalinowych wyposazone jest w element grzejny doprowadzajacy cieplo do zeiwnetrznej czesci denka tloka. Stosowane sa pod¬ grzewacze elektryczne lub palniki gazowe wzgled¬ nie olejowe, czynnikiem posredniczacym w wy¬ mianie ciepla jest powietrze lub metal.Badany tlok zamocowany jest górna czescia (po¬ nad rowkami pierscieniowymi) w uchwycie naj¬ czesciej umieszczonym bezposrednio pod czescia grzewcza. Pozostala czesc tloka (pod denkiem) jest odslonieta i chlodzona powietrzem. Wewnetrzna czesc tloka, piasty sworznia tlokowego i rowki pierscieniowe sa chlodzone nadmuchem powietrza Wymiary tloka mierzone sa przy pomocy czujni¬ ków zamocowanych w statywie umozliwiajacym zmiane wysokosci polozenia czujników. Statyw z czujnikami jest osadzony na obrotowym stoliku ponizej tloka, przy czym os obrotu stolika pokry¬ wa sie z osia tloka. Czujniki pomiarowe znajduja sie podczas badan w strefie dzialania podwyzszo¬ nej temperatury.W znanym urzadzeniu kierunki odplywu ciepla 10 15 z tloka sa inne niz w warunkach rzeczywistych, stad tez rozklad temperatur w tloku badanym nie odpowiada rozkladowi temperatur tloka w sil¬ niku.. W znanym urzadzeniu do badania obciazen ter¬ micznych tloków, tlok jest odsloniety i mocowa¬ ny jest na stanowisku badawczym bez pierscieni, sworznia tlokowego i korbowodu. Czesc prowa¬ dzaca tloka nie uzyskuje temperatury w jakiej pracuje' w silniku i wymiary bezwzgledne tloka badanego odbiegaja znacznie od wymiarów tloka pracujacego w silniku. Przyrzady pomiarowe znaj¬ duja sie w strefie promieniowania ciepla z cze¬ sci grzewczej, co powieksza bledy pomiaru.Istota wynalazku polega na tym, ze w urzadze¬ niu zawierajacym element grzejny doprowadzaja¬ cy cieplo do zewnetrznej czesci denka tloka, u-* mieszczonego w tulei, statyw z zamocowanymi w nim czujnikami do pomiaru wymiarów tlokaisto- 20 lik obrotowy wspólosiowy z badanym tlokiem, tu¬ leja cylindrowa jest otoczona czynnikiem chlo¬ dzacym doprowadzonym pomiedzy zewnetrzna po¬ wierzchnie walcowa tulei i oslone. Badany tlok zamocowany jest w tulei cylindrowej przy porno* cy sworznia tlokowego i korbowodu.Korbowód zamocowany jest na stojaku umozli¬ wiajacym przesuwanie korbowodu wzdluz osi tu¬ lei cylindrowej i umieszczonym na stoliku . obro¬ towym. W tulei cylindrowej i oslonie umieszczo¬ ne sa promieniowo tulejki, w których otworach 25 1100973 110097 4 umieszczone sa koncówki pomiarowe czujników zamocowanych w chlodzonym strumieniem powie¬ trza statywie. Glowica grzewcza podgrzewajaca denko tloka ma ksztalt stozika scietego skierowa¬ nego mniejsza podstawa w strone denka tloka. W wieksza podstawe glowicy wstawiony jest pier¬ scieniowy przewód zaopatrzony w szereg otwor¬ ków, pelniacych role palnika gazowego. Wewnatrz glowicy grzewczej umieszczona jest stozkowa wkladka z koncentrycznie umieszczonym przewo¬ dem odiprowadzajacym spaliny.Urzadzenie wedlug wynalazku pozwala na uzy- sWRliiy UulU iMiluiuhpoisci pomiarów termicznych Skutek mozliwosci odtworze¬ nia w badanym tlolju rozkladu temperatur zbli- zohej^^o^^zikladUj jemperatur w warunkach na¬ turalnych. Ur^dzeniL umozliwia ponadto utrzy- mTJTTie ziMUillUfeU 'T^bciazenia cieplnego tloka przez dlugi okres*- czasu, co pozwala na wykona¬ nie pdmiarów wydluzen liniowych tloka, rozkla¬ du temperatur oraz naprezen cieplnych w ma¬ teriale badanego tloka. Chlodzenie statywu mo¬ cujacego czujniki pomiarowe zmniejsza niedoklad¬ nosc pomiaru wywolana bledami temperaturowy¬ mi przyrzadów pomiarowych.Urzadzenie do badania obciazen termicznych tloków wedlug wynalazku jest przedstawiona w przykladzie wykonania na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój urzadzenia wzdluz osi tulei cylindrowej, a fig. 2 przekrój poprzeczny urzadzenia w plaszczyznie czujników pomiarowych.Badany tlok 1 umieszczony jest w tulei cylin¬ drowej 2 osadzonej w oslonie 3 zamocowanej do plyty 4 stanowiacej podstawe urzadzenia. Tuleja cylindrowa 2 omywana jest czynnikiem chlodza¬ cym 5 o regulowanej temperaturze. Tlok 1 wypo¬ sazony jest w komplet pierscieni tlokowych i za¬ mocowany jest w tulei cylindrowej 2 przy pomo¬ cy sworznia tlokowego 6 i korbowodu 7. Korbo- wód 7 zamocowany jest na czopie 8 osadzonym w stojaku 9, przy pomocy srub 22 umieszczonych w podluznych otworach 23 stojaka 9, równole¬ glych do osi tulei 2. Stojak 9 umieszczony jest na stoliku obrotowym 10 umozliwiajacym obrót tlo¬ ka 1 wokól jego osi.W górnej czesci tulei cylindrowej 2 zamocowa¬ na jest glowica grzewcza 11 w ksztalcie stozka scietego skierowanego mniejsza podstawa w stro¬ ne denka badanego tloka 1. W wiekszej podsta¬ wie glowicy grzewczej 11 u góry umieszczony jest pierscieniowy przewód 12 z szeregiem otworków 13 skierowanych w strone denka tloka 1. Pier¬ scieniowy przewód 12 stanowi palnik, do którego doprowadzana jest mieszanka palna wyplywajaca przez otworki 13.Wewnatrz glowicy grzewczej 11 umieszczona jest wkladka 14 w ksztalcie odwróconego stozka scie¬ tego, w której koncentrycznie zamocowany jest przewód 15 odprowadzajacy spaliny. Od góry glo¬ wica grzewcza 11 zamknieta jest denkiem, przez 10 15 20 25 30 35 45 55 które wyprowadzony jest przewód 15. W scianie tulei cylindrowej 2 wykonane sa otwory rozmie¬ szczone co 90° w dwóch plaszczyznach. Identycz¬ ne otwory wykonane sa w oslonie 3. W otworach tulei cylindrowej 2 i oslony 3 umieszczone sa pro¬ mieniowo tulejki 16, przez które przeprowadzone sa koncówki pomiarowe 17 czujników 18, zamoco¬ wanych w statywie 19. Statyw 19 ma ksztalt wal¬ cowy i obejmuje tuleje cylindrowa 2 wraz z oslo¬ na 3 i osadzony jest na plycie 4.Wokól oslony 3 w dolnej czesci umieszczony jest pierscieniowy przewód chlodzacy 20 zaopa¬ trzony w otwory 21 skierowane w kierunku czuj¬ ników 18. Do przewodu chlodzacego 20 doprowa¬ dzone jest powietrze chlodzace czujniki 18, wy¬ plywajace przez otwory 21.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do badania obciazen termicznych tloków, zwlaszcza tloków silników spalinowych, wyposazone w glowice grzewcza doprowadzajaca cieplo do zewnetrznej czesci denka tloka, statyw z zamocowanymi w nim czujnikami pomiarowy¬ mi i stolik obrotowy wspólosiowy z badanym tlokiem umieszczonym w tulei, znamienny tym, ze badany tlok (1) zamocowany jest w tulei cy¬ lindrowej (2) przy pomocy sworznia (6) i korbo¬ wodu (7), przy czym tuleja cylindrowa (2) jest otoczona czynnikiem, chlodzacym (5) znajdujacym sie pomiedzy zewnetrzna powierzchnia walcowa tulei cylindrowej (2), a oslona (3), a w sciankach tulei cylindrowej (2) i oslony <3) umieszczone sa promieniowo tulejki (16), przez które wprowadza sie koncówki pomiarowe (17) czujników (18) za¬ mocowanych w statywie (19) zamocowanym na plycie (4), zas korbowód (7) zamocowany jest na stoliku obrotowym (10) przy pomocy srub (22) umieszczonych w podluznych wycieciach (23) rów¬ noleglych do osi tulei cylindrowej (2). 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze glowica grzewcza (11) ma ksztalt stozka scie¬ tego skierowanego mniejsza podstawa w strone badanego tloka (1), a w wieksza podstawe znaj¬ dujaca sie u góry wstawiony jest pierscieniowy przewód (12) zaopatrzony w szereg otworków (13) skierowanych w strone denka tloka, zas wewnatrz glowicy grzewczej umieszczona jest wkladka (14) w ksztalcie odwróconego stozka scietego, w któ¬ rej koncentrycznie zamocowany jest przewód (15) odprowadzajacy spaliny. 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze statyw (19) o ksztalcie cylindrycznym zamoco¬ wany jest wraz z oslona (3) do wspólnej podsta¬ wy, przy czym statyw (19) jest chlodzony stru¬ mieniem powietrza doprowadzanego pierscienio¬ wym przewodem (20) chlodzacym zaopatrzonym w otwory (21).110097 A-A Fig.2 PL