Dzisiaj prawie wylacznie uzywany sposób uszczelniania zbiornika gazu po¬ lega na uzyciu dzwonu, który zanurza sie w basen wody i wskutek tego powoduje zamkniecie gazu w zbiorniku.Ten rodzaj uszczelnienia ma dwie wa¬ dy: powoduje on po pierwsze to, ze plyn uszczelniajacy, w razie gdy zbiornik jest pustym, musi byc na calej jego wyso¬ kosci zamkniety pomiedzy dwiema scia¬ nami, a mianowicie pomiedzy boczna sciana dzwonu i sciana basenu. Druga wada polega na tern, ze sciana basenu musi byc stosunkowo bardzo silna ze wzgledu na cisnienie wody. Te dwie wady spowodowaly dazenie do uzycia suchych uszczelnien, przy których mozna uniknac zastosowania podwójnej sciany jakotez wysokiego cisnienia wody. Lecz w praktyce rozwiazania te nie daly sie dotychczas zastosowac i to z nastepu¬ jacych, zreszta jasnych wzgledów: Po pierwsze uszczelnienie suche jest niepewnem a po drugie suche uszczel¬ nienia znaczniej sie zuzywaja i z tego1 powodu musi sieje stale dokladnie kon¬ trolowac, co jest przy ich rozciaglosci i polozeniu polaczone z trudnosciami.Niniejszy wynalazek umozliwia po¬ miniecie podwójnej sciany i wysokiej warstwy plynu w zbiorniku i zastosowuje pomimo tego plynne uszczelnienie. Wy¬ nalazek polega na tern, ze celowo ma¬ jaca ksztalt tarczy czesc zamykajaca styka sie na swym zewnetrznym obwo¬ dzie zapomoca uszczelnienia plynnego wprost ze sciana zbiornika. Plynne uszczelnienie jest w lacznosci z czescia zamykajaca i porusza sie razem z nia, wskutek czego uzyta tu warstwa plynuposiada, w przeciwienstwie do warstwy plynu przy zastosowaniu zbiornika wody o wysokosci dzwonu, nieznaczna wyso¬ kosc i nie moze wskutek tego wywierac znaczniejszego cisnienia na sciane zbior¬ nika. Wskutek zastosowania tego urza¬ dzenia istnieje naturalnie pomiedzy scia¬ na zbiornika i czescia zamykajaca szcze- . lina;; Jfctóra^ jest zakonczona kanalem uszczelniajacym.' Ta szczelina odplywa stale mala czesc plynu uszczelniajacego, splywa po scianach zbiornika na dól i daje sie na dnie zbiornika w odpo¬ wiedni sposób zebrac i znowu do góry przepompowac tak, ze w tym wypadku plyn uszczelniajacy stale krazy. Jako srodka uszczelniajacego mozna uzyc ja¬ kiegokolwiek plynu — takze wody. Po¬ leca sie jednak plyn gesty o nizkim punkie marzniecia, przy którym to ply¬ nie szybki przeplyw przez szczeline bylby wskutek wewnetrznego tarcia cza¬ stek utrudnionym, np. smole gazowa, oliwe i tym podobne materjaly, które moga równiez znajdowac sie warstwami ponad soba. Sam zbiornik moze byc zbudowany z jakiegokolwiek stosownego materjalu np. moze byc wykonany jako konstrukcja blaszana, moze byc muro¬ wanym, moze byc tez czesciowo muro- •wanym, czesciowo tworzyc konstrukcje blaszana, moze tez byc wykonanym z beto¬ nu, z zelazo-betonu, posiadajac przy tern plaszcz z blachy lub nie i t. d. Na rysun¬ ku wynalazek jest przedstawiony sche¬ matycznie w kilku sposobach wykonania.Fig. 1 podaje wynalazek w glównym zarysie: a przedstawia zbiornik, w któ¬ rym porusza sie czesc zamykajaca b w ksztalcie tarczy. Pomiedzy scianka zbiornika a czescia zamykajaca znajduje sie plyn uszczelniajacy h. Splywajacy przez szczeline d pomiedzy czescia za¬ mykajaca b i sciana zbiornika a plyn uszczelniajacy zbiera sie w kanale g, posiadajacym ksztalt pierscienia, na dnie zbiornika i zostaje za pomoca pompy g z powrotem przepompowywany do ka¬ nalu pierscieniowego /, znajdujacego sie na górnej krawedzi zbiornika, a stad .przez odpowiednie przewody moze byc odprowadzany znowu do kanalu uszczel¬ niajacego h. W znajdujacym sie na dnie pierscieniowym zbiorniku g zanurza sie przy najnizszem polozeniu tarczy za¬ mykajacej b cienka blacha p i uszczel¬ nia wskutek tego w razie potrzeby wnetrze zbiornika gazu na zewnatrz.Wysokosc warstwy plynu w kanale uszczelniajacym h zalezy od panujacego cisnienia gazu. W razie zamiaru zmniej¬ szenia straty plynu, spowodowanych szczelina d do minimum, poleca sie obrac taka wysokosc wTarstwy plynu, azeby cis¬ nienie plynu na dno bylo zaledwie troche wieksze (*d cisnienia gazu, zmniejszonego o ujawniajace sie w szczelinie d dziala¬ nie adhezyjne plynu uszczelniajacego.Azeby regulowac ilosc plynu, doplywa¬ jacego do kanalu uszczelniajacego h, i azeby tam miec stale odpowiednia wyso¬ kosc plynu, mozna w znanysposób zasto¬ sowac plywak, przedstawiony na fig. 2, dzialajacy na zawór r, znajdujacy sie w przewodzie, doprowadzajacym plyn.Azeby strate plynu w uszczelnieniu zmniejszyc, mozna zastosowac caly sze¬ reg urzadzen przedstawionych na fig. 3 do 8. Fig. 3 pokazuje zastosowanie pierscieni uszczelniajacych e, wykona¬ nych np. z juty lub z podobnych ma- terjalów uszczelniajacych, uzywanych przy tlokach tarczowych.Na fig. 4 jest podane zastosowanie pierscieniowych walców uszczelniaja¬ cych 5, przyciskanych wskutek wlasnego ciezaru lub cisnienia cieczy albo tez sprezynami do sciany zbiornika a i do wobec tej ostatniej skosnie lezacej po¬ wierzchni slizgania /. Na fig. 5 i 6 jest przedstawione urzadzenie, w którem tworza uszczelnienie poszczególne czesci — 2 —slizgajace sie y o przekroju w przybli¬ zeniu klinowym. Czesci slizgajace sie y moga sie przesuwTac tak, ze dostoso¬ wuja sie do wszystkich istniejacych od¬ chylen w ksztalcie sciany zbiornika a i wskutek tego zmniejszaja szczeline ci takze podczas ruchu do minimum. Aby strate cieczy przy tern jeszcze w dal¬ szym ciagii zmniejszyc, mozna zastoso¬ wac zlobki s, pozostajace w danym wy¬ padku w lacznosci z plynem uszczel¬ niajacym zapomoca kanalów zv Tylne powierzchnie slizgajacych sie czesci y moga takze byc albo plaskie lub za¬ opatrzone w rowki albo tez odpowie¬ dnio wyscielone.Jako materjalu na czesci slizgajace sie mozna podobnie jak przy powyzej wymienionych walcach uszczelniajacych uzyc metalu lub innych stosownych ma- terjalów. Cisnienie uszczelniajace dzia¬ lajace na powierzchnie c uszczelnien po¬ piera skutecznie uszczelnienie. Na fig. 7 i 8 sa przedstawione dwa dalsze ro¬ dzaje czesci uszczelniajacych y. Skla¬ daja sie one z otwartych ku górze me¬ talowych naczyn, zaopatrzonych w listwy uszczelniajace 8 (fig. 7) lub tez w glad¬ kie sciany (fig. 8). Pomiedzy listwami uszczelniajacemi dna mozna umiescic jeszcze znane materjaly uszczelniajace, jako to paski z filcu, juty, skóry, siatki metalowej lub inne metalowe uszczel¬ nienia. Naczynia te posiadaja klinowy przekrój i sa polaczone z krazkiem b za pomoca w razie potrzeby sprezynowych przytrzymywaczy s, wspierajacych w da¬ nym wypadku dzialanie cisnienia cieczy wzglednie uniemozliwiajacych podnie¬ sienie sie czesci slizgajacych sie.Wynalazek mozna zastosowac do zbiorników z dachem lub bez dachu.W razie braku dachu trzeba starac sie za pomoca znanych urzadzen odwadnia¬ jacych o to, azeby gromadzace sie na krazku b, zamykajacym zbiornik, opady atmosferyczne mogly splynac (jak to fig. 1 i 12 przykladowo pokazuja).Na fig. 9 jest podany przyklad, w któ¬ rym zbiornik jest zlozony z zagietych blach i u góry dachem zamkniety. Dno lezy swobodnie w celu wyzyskania prze¬ strzeni pod zbiornikiem. Zbiornik //za¬ wierajacy przepompowany znowu do góry plyn, jest w tym wypadku Umieszczony na krazkowej czesci zamykajacej b. Czesc b jest prowadzona za pomoca lezacych ponad soba par krazków k i /, tocza¬ cych sie albo wprost po blachach ze/, albo po szczególnych zelaznych urzadzeniach pomocniczych a (fig. 12). Górne krazki prowadnicze k dostaja sie w ich naj- wyzszem polozeniu pod osobne daszki p, wskutek czego nie potrzeba budowac wyzszych scian zbiornika, anizeli to ze wzgledu na pozadana pojemnosc jest koniecznem. Przewietrzenie moze od¬ bywac sie za pomoca osobnej nasady dachowej /'. W tej nasadzie wentyla¬ cyjnej przy najwyzszem polozeniu tar¬ czy zamykajacej moga sie równoczesnie miescic weze, doprowadzajace • mase uszczelniajaca do rezerwoaru.Fig. 10 i 11 podaje szczególnie ko¬ rzystne polaczenie poszczególnych blach, z których sie zbiornik sklada. Przytem zarówno pionowe jak i poziome miejsca polaczen sa w systematyczny sposób wy¬ korzystane dla ubocznego celu.Fig. 10 podaje pionowy, fig. 11 po¬ ziomy przekrój. Przy tern zestawieniu poziome polaczenia sa wykonane za po¬ moca nazewnatrz zwróconych wygiec a, usztywniajacych blachy bez wywola¬ nia nierównosci na wewnetrznej po¬ wierzchni, podczas gdy pionowe miejsca polaczen (p. fig. 11) sa w ten sposób wy¬ tworzone, iz stanowia one równoczesnie listwy kierownicze wl dla pokrywy b.Fig. 12 uwidocznia zastosowanie opi¬ sanego systemu uszczelniajacego przy teleskopowych zbiornikach. Urzadzenie — 3 —uszczelniania plynnego z rezerwuarem h moze byc przytem bez zmiany zastoso¬ wane do teleskopowych plaszczów.W dalszym ciagu rezerwoary h moga byc wykonane przytem równoczesnie jako czerpaki, w które po odpowiedniem podniesieniu wewnetrznego pierscienia wchodzi hakowate naczynie v.Oprócz tia wstepie opisanych zalet wynalazek posiada jeszcze te zalete, ze ogrzewanie wody zbiornikowej i wody napelniajacej czerpaki nie jest potrzebne, gdyz przy malych ilosciach wody, po¬ trzebnych w opisanem urzadzeniu w sto¬ sunku do starszych plynnych uszczel¬ nien, mozna bez wahania uzyc innego, trudno zamarzajacego materjalu jako plynu zamykajacego i w ten sposób za¬ oszczedzic sobie urzadzenie ogrzewcze.Nastepnie dotychczasowe zbiorniki, uszczelniane zapomoca plynu, posiadaly te wade, iz w razie napraw zbiornika wody lub wnetrza zbiornika gazu, trzeba bylo zawsze wode zbiornikowa, przesy¬ cona trujacemi substancjami wypuszczac, a wnetrze zbiornika przewietrzyc i czysta woda wyplukac. Przez zmniejszenie ilosci plynu uszczelniajacego do minimum fun¬ damenty zostaja znacznie odciazone, przez co mozna poczynic znaczne o- szczednosci w kosztach budowy. PL