Przedmiotem wynalazku jest wielostopniowe urza¬ dzenie do czyszczenia tasmy przenosników tasmo¬ wych, transportujacych szczególnie urobek zawilgo¬ cony o duzej przyczepnosci do tasmy.Przenoszony urobek oblepia tasme, a w jej jalo¬ wym dolnym przebiegu zostaje stopniowo wykru¬ szony na kraznikach zaopatrzonych w pierscienie gumowe. Powoduje to zanieczyszczanie przenosni¬ ków na calej ich dlugosci co niekorzystnie wplywa na mechanizacje oczyszczania tras przenosnikowych.Stosowane dotychczas urzadzenia czyszczace nie za¬ pewniaja skutecznego oczyszczania tasmy w miejs¬ cu ich zainstalowania.Znane jest urzadzenie do oczyszczania tasmy prze¬ nosnika tasmowego z polskiego opisu patentowego nr 92601, które wyposazone jest we wsporniki moco¬ wane na stale do konstrukcji przenosnika, zaopa¬ trzone w lopatki czyszczace mocowane za pomoca walka obrotowego do dzwigni osadzonej we wspor¬ nikach, a docisk lopatek do tasmy realizowany jest przy pomocy sprezyn naciagowych mocowanych do dzwigni i wsporników.Znany jest równiez skrobak dla przenosników tas¬ mowych wedlug zgloszenia W 51513 skladajacy sie ze szczotek wykonanych z materialu elastycznego z koszulkami metalowymi, przy czym caly zespól osa¬ dzony jest w obudowie.Inne znane urzadzenia do czyszczenia tasmy prze¬ nosnika tasmowego opisane sa w ksiazce Tadeusza 2ura pt. „Transporttasmowy w kopalniach odkryw- 10 15 kowych" na stronach 208 do 214. Urzadzenia te wy¬ kazuja niska trwalosc elementów czyszczacych oraz mala skutecznosc oczyszczania tasmy.Mala skutecznosc oczyszczania tasmy w znacznym stopniu obniza efektywnosc transportu tasmowego z uwagi na znaczne zanieczyszczanie trasy i zwiazane z tym duze zuzycie elementów przenosnika, jak równiez duzy wklad pracy przy usuwaniu scierów gromadzacych sie pod tasma na calej trasie. Szcze¬ gólne klopoty z zanieczyszczeniami tras wystepuja w okresie jesienno zimowym.Celem wynalazku jest utworzenie prostego i pew¬ nego w dzialaniu urzadzenia czyszczacego o zwiek¬ szonej efektywnosci czyszczenia i trwalosci elemen¬ tów czyszczacych, a zrazem pozbawionego wad jakie posiadaja urzadzenia dotychczas stosowane.Istota wynalazku polega na utworzeniu prostego i skutecznego urzadzenia czyszczacego tasme dolna przenosnika zlozonego z dwóch lub wiekszej ilosci zespolów czyszczacych osadzonych we wspólnej kon¬ strukcji stanowiacej rame zawieszona przegubowo i elastycznie poprzez obrotowe czopy na wahadlo¬ wych ciegnach zaopatrzonych w amortyzatory i re¬ gulatory napiecia, przy czym jeden z zespolów czysz¬ czacych jest zespolem czyszczenia wstepnego, a po¬ zostale stanowia zespoly czyszczenia ostatecznego.Zespól czyszczenia wstepnego zlozony ze specjalnych krazników, które na obwodzie zaopatrzone sa w podluzne listwy lamiace i czyszczace sciery wyko¬ nane z tworzywa twardego i mocowane do zewne- 109 7673 109 767 4 trznych pierscieni ograniczajacych w taki sposób, ze linia styczna do pierscienia w punkcie A lezacego w srodku miedzy listwami przechodzi przez punkty B i C przeciecia sie osi symetrii listwy z krawedzia zewjiietr^jna,J w zwtazku z czym listwa wystaje po¬ nad pierscien ograniczajacy o wartosci „a" równa w przyblizeniu wysokosci luku opartego na kacie p zawartym., miedzy osiami symetrii listew podluz¬ nych. -""* *¦ • * ¦ - Natomiast zespól"czyszczenia ostatecznego zlozony jest z ramy osadzonej obrotowo w glównej ramie urzadzenia, przy czym wlasciwe ustawienie jego w stosunku do tasmy bedacej w ruchu zapewnia sta¬ bilizator, a ograniczenie obrotu zderzaki umieszczo¬ ne na konstrukcji ramy glównej.Rama obrotowa wyposazona jest w dwa segmenty czyszczace o wysokosci równej polowie odleglosci miedzy segmentami, zlozone z jednej lub wiecej lis¬ tew czyszczacych w kazdym segmencie, a tworzywo uzyte na listwy jednego segmentu ma inne cechy fizyko-mechaniczne od tworzywa uzytego na listwy drugiego segmentu czyszczacego. Odleglosc „1" mie¬ dzy poszczególnymi segmentami nie jest mniejsza niz dziesieciokrotna grubosc „g" segmentu l10g natomiast odleglosc „L" miedzy osiami zespolów czyszczenia wstepnego i ostatecznego nie jest mniej¬ sza niz dwukrotna wartosc „1" L. 2,0 1 Poza tym urzadzenie wyposazone jest w zestaw krazników wspólpracujacych z czysta strona tasmy dolnej ustawiony pomiedzy zespolem czyszczenia wstepnego a zespolem czyszczenia ostatecznego w odleglosci od tego ostatniego b~l/3 L i sluzacego do tlumienia amplitudy drgan i wyrów¬ nania docisku elementów czyszczacych do tasmy, przy wykonywaniu ruchów wahadlowych przez ra¬ me glówna, które to ruchy w pewnym stopniu og¬ raniczone sa przez amortyzator stabilizujacy umiesz¬ czony w przedniej czesci ramy i zapewniajacy pra¬ widlowe ustawienie urzadzenia w stosunku do tas¬ my bedacej w ruchu.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przy¬ kladzie wyliczania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie wielostopniowe urzadze¬ nie czyszczace tasme w ukladzie przenosnika, fig. 2 — widok z góry na wilostopniowe urzadzenie czysz¬ czace, fig. 3 — widok z boku na zespól czyszczenia ostatecznego, fig. 4 — wycinek kraznika wchodzace¬ go w sklad zespolu czyszczenia wstepnego.Wielostopniowe urzadzenie do czyszczenia tasmy przenosników tasmowych wedlug wynalazku cha¬ rakterystyczne ,tym ze na czopach 22 konstrukcji 14 zawieszone sa wahadlowo ciegna 9 przechodzace przez otwory 15 w obrotowych czopach 10 mocowa¬ nych w glównej ramie 1 urzadzenia.Ciegna 9 zaopatrzone sa w amortyzatory 11 oraz regulatory polozenia i napiecia 16, który to zespól utrzymuje zadany docisk do tasmy segmentów czysz¬ czacych urzadzenia, a obrotowe czopy 10 .pozwala¬ ja na ustawienie sie urzadzenia w stosunku do ru¬ chomej tasmy 25 bez ryzyka uszkodzenia ciegien 9.Glówna rama 1 urzadzenia zawieszona obrotowo i sprezyscie poprzez amortyzatory 11 na ciegnach 9 wyposazona jest w zespól 2 czyszczenia wstepnego zlozony z krazników 5, które zaopatrzone sa na ob¬ wodzie w podluzne listwy 17 czyszczace i lamiace sciery, wykonane z twardego tworzywa, mocowane do zewnetrznych pierscieni ograniczajacych 23 w ten sposób, ze linia styczna do pierscienia w punk¬ cie A lezacego w srodku miedzy listwami 17 prze¬ chodzi przez punkty B i C przeciecia sie osi syme¬ trii 26 listwy czyszczacej 17 z krawedzia 24, w zwiaz¬ ku z czym listwa wystaje ponad pierscien ograni¬ czajacy o wartosc „a" w przyblizeniu równa, wyso¬ kosci luku opartego na kacie p zawartym miedzy osiami symetrii 26 listew 17.Na przeciwileglym krancu glównej ramy 1 znaj¬ duje sie zespól 4 czyszczenia ostatecznego zlozony z ramy 21 osadzonej obrotowo czopami 28 w glównej ramie 1. Rama 21 wyposazona jest w dwa segmenty czyszczace 6 i 7 ustawione symetrycznie wzgledem siebie i wyposazone w jedna lub wiecej listew czysz¬ czacych 19 i 20, przy czym tworzywo uzyte do wy¬ konania listew 19 ma inne cechy fizykomechaniczne niz tworzywo uzyte na listwy 20. Utrzymanie wlas¬ ciwego polozenia ramy 21 w stosunku do ruchomej tasmy 25 zapewniaja stabilizatory 12, a ograniczenie obrotu ramy 21 na skutek nienaturalnego impulsu sily (na przyklad od poderwanego zamka) zapewnia- ja ograniczniki 27.Osiowa zas stabilnosc urzadzenia zapewnia amor¬ tyzator stabilizujacy 13, w który zaopatrzona jest rama glówna 1.Poniewaz tasma 25 bedaca w ruchu wykazuje ten¬ dencje do przenoszenia klopotliwych drgan, pomie¬ dzy zespolem 2 a zespolem 4 ustawiony jest zestaw 8 krazników wspólpracujacych z czysta strona tas¬ my 25 sluzacy do tlumienia amplitudy drgan prze¬ noszonych przez tasme 25 przenosnika.Wielostopniowe urzadzenie do czyszczenia tasmy przenosnika wedlug wynalazku jest proste, lekkie i dziala z duza skutecznoscia w kazdych warunkach.Ze wzgledu na swoje zalety nadaje sie do zastoso¬ wania do czyszczenia tasmy transportujacej wszel¬ kiego rodzaju nosiwo w kopalniach odkrywkowych, portach i wszelkiego rodzaju zakladach przeladow- czych z transporem tasmowym.Dodatkowa zaleta urzadzenia jest to, ze mozna je wykonac w warsztacie o najprostszym wyposa¬ zeniu podstawowym.Zastrzezenia patentowe 1. Wielostopniowe urzadzenie do czyszczenia tas¬ my przenosników tasmowych, znamienne tym, ze rama glówna (1) zawieszona elastycznie i przegubo¬ wo na czopach (22) konstrukcji (14) przy pomocy ciegien (9) zaopatrzonych w amortyzatory 11 z regu¬ latorami polozenia i napiecia, (16) przechodzacych przez otwory (15) obrotowych czopów (10) wyposa¬ zana jest z jednej strony w zespól (2) czyszczenia wstepnego, a z drugiej strony w osadzony obrotowo 10 15 20 25 30 35 45 50109 767 5 6 i utrzymywany we wlasciwym polozeniu w stosun¬ ku do ruchomej tasmy (25) przez stabilizatory spre¬ zynowe (12) zespól (4) czyszczenia ostatecznego, przy czym wolna przestrzen (18) zawarta pomiedzy zes¬ polami (2) i (4) posiada dlugosc „L" równa conajm- niej dwom dlugosciom „1" wolnej przestrzeni (3) za¬ wartej pomiedzy segmentami (6) i (7) zespolu (4), przy L 2 1, a cala rama glówna (1) wraz z zespo¬ lami czyszczacymi (2) i (4) przyjmuje ustalone polo¬ zenie w stosunku do ruchomej tasmy (25) wywola¬ ne odksztalceniem stabilizatora (13) proporcjonal¬ nym do sily sprzezenia ciernego miedzy tasma (25) a elementami czyszczacymi (5), (19) i (20). 2. Wielostopniowe urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze konstrukcja (14) wyposazona jest w przesuwny pionowo zestaw (8) krazników wspól¬ pracujacych z czysta strona tasmy (25) ustawiony tak, ze odleglosc „b" osi krazników (8) od osi zesta¬ wu (4) wynosi okolo 1/3 L. 3. Wielostopniowe urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze zespól (4) czyszczenia ostateczne¬ go mocowany obrotowo czopami (28) w ramie glów¬ nej (1) i stabilizowany stabilizatorem (12) zlozony jest z ramy (21), która zaopatrzona jest w segmenty (6) i (7) posiadajace po jednej lub wiecej listew czy¬ szczacych (19) i (20), przy czym tworzywo uzyte na listwy (19) ma rózne cechy fizykomechaniczne niz tworzywo uzyte na listwy (20), których wysokosc s „H" nie przekracza polowy odleglosci „I", a pomie¬ dzy segmentami (6) i (7) znajduje sie przestrzen ot¬ warta (3), której dlugosc „1" nie moze byc mniejsza niz 10 g, przy 1 10 g, gdzie „g" stanowi grubosc segmentu (6) lub (7). 4. Wielostopniowe urzadzenie wedlug zastrz. 1, posiadajace zespól (2) czyszczenia wstepnego zlozony z krazników (5) ustawionych pod katem ostrym a do osi wzdluznej urzadzenia, wyposazonych w pod¬ luzne listwy (17) rozlozone symetrycznie na obwo¬ dzie, znamienne tym, ze listwy (17) sa mocowane na obu koncach do pierscieni ograniczajacych (23) w ten sposób, ze linia styczna do srednicy zewnetrz¬ nej pierscienia ograniczajacego (23) w punkcie A lezacego na dwusiecznej kata P przechodzi przez punkty B i C przeciecia sie osi (26) symetrii listwy (17) z krawedzia (24), przy czym listwa (17) wystaje ponad pierscien ograniczajacy (23) o wartosc „a" ró¬ wna w przyblizeniu wysokosci luku srednicy zew¬ netrznej pierscienia (23) opartego na kacie 0 zawar¬ tym miedzy osiami (26) symetrii listew (17). 15 20109 767 ng-B fig.4 PL