Przedmiotem wynalazku jest zlacze do elemen¬ tów plytowych znajdujace zastosowanie szczegól¬ nie w meblarstwie, wystawiennictwie, w laczeniu scian dzialowych i przegród oraz regalów maga¬ zynowych, bibliotecznych.Znane i stosowane sa zlacza, stanowiace odrebne elementy do laczenia plyt w uklady przestrzenne na przyklad w meblarstwie. Zlacze takie sklada sie ze sruby oraz nakretki mloteczkowej o ksztal¬ cie cylindrycznym, z gwintowanym otworem pro¬ stopadle do osi cylindra, przy czym na jednej plaszczyznie zamykajacej cylinder znajduje sie na¬ ciecie dla ustawienia nakretki w plycie wzgledem sruby.W jednej plycie ustawionej czolowo wzgledem plaszczyzny drugiej plyty jest wywiercony otwór na pewnej glebokosci od czola tej plyty, a na¬ stepnie prostopadle do niego w plaszczyznie ply¬ ty, drugi otwór, w którym zakladana jest nakretka mloteczkowa. W plaszczyznie drugiej plyty, w miejscu ustalonym dla polaczenia z pierwsza ply¬ ta, jest wywiercony otwór, poprzez który zaklada sie srube w otwór w czole pierwszej plyty, do styku z nakretka mloteczkowa. Nastepnie poprzez wkrecanie sruby w nakretke, sciaga sie czolo pierwszej plyty do plaszczyzny drugiej plyty.Znane jest równiez zlacze stanowiace srube i nakretke, przy czym nakretka ma ksztalt stozko¬ wy z nacietym zewnetrznie grubym gwintem. Na¬ kretka ta wprowadzona jest poprzez wkrecanie w 10 ii 30 czolo jednej plyty. W plaszczyznie drugiej plyty nawiercony jest otwór w miejscu ustalonym dla polaczenia. W otwór ten zaklada sie srube, która wkreca sie w nakretke, dociskajac czolo plyty z nakretka do plaszczyzny drugiej plyty.Zlacza te wykazuja szereg wad i niedogodnos¬ ci. Laczenie plyt w uklad przestrzenny moze na¬ stepowac tylko w miejscach ustalonych otworami.Otwory w plytach dla prowadzenia sruby i na¬ kretki stanowia elementy zlacza, tak jak masa laczonych plyt w otoczeniu otworów bierze udzial w mechanizmie laczenia. Zalozenie, jak i dziala¬ nie tych zlacz uzaleznione jest od uprzedniego przygotowania plyt, polegajacego na nawierceniu otworów. Otwory wywiercone w czole plyty zmniej¬ szaja przekrój czynny zlacza w plycie ograniczajac znacznie przenoszone obciazenie przez ta plyte. W przypadku plyt z drewna lub plyt drewnopochod¬ nych, zarówno nakretka, jak i glówka sruby w chwili dociskania opiera sie o powierzchnie miek¬ kie, podatne, czyniac tym samym zlacze niedosta¬ tecznie stabilne, a uzyskany przez polaczenie uklad przestrzenny nie jest odporny na dzialanie sil na wyboczenie. Wynika to z ukladu sil wystepuja¬ cych w tym zlaczu, które przebiegaja w jednej linii, a mianowicie w linii osi sruby. Przy dziala¬ niu sil na wyboczenie, dzialajacych zawsze w ukla¬ dach przestrzennych, zniszczeniu ulegaja plyty w miejscach wprowadzonego zlacza, a tym samym ulega zniszczeniu zlacze. 108 9403 108 940 . 4 Zlacze do elementów plytowych wedlug wyna¬ lazku ma obejme z trzema ramionami polaczony¬ mi z jednej strony tak, ze ich wolne konce wy¬ znaczaja w przestrzeni wierzcholki dowolnego trój¬ kata, oraz ma ksztaltowy element zaciskowy ze sruba oporowa przylozony do jednego ramienia od strony wewnetrznej obejmy, przy czym sruba oporowa osadzona jest w otworze tego ramienia.Zlacze jest konstrukcyjnie proste i technologicz¬ nie latwe w wykonaniu. Plyty laczone w uklady przestrzenne na przyklad pólki lub regaly nie wy¬ magaja uprzedniego przygotowania niezbednego dla laczenia. Zalozone zlacza nie kalecza plyt i nie zmieniaja ich przekroju czynnego i umozliwiaja przenoszenie przez plyty pelnego obciazenia wlas¬ ciwego dla tych plyt. Utworzony przez zlacza i plyty uklad przestrzenny jest odporny na dziala¬ nie sil na wyboczenie. Wynika to z rozkladu sil wywolanych dzialaniem zlacza na plyty, które dzialaja prostopadle do powierzchni plyt w miej¬ scach laczenia w kierunku od ramion i ksztalto¬ wego elementu zaciskowego do powierzchni plyt.Taki rozklad sil zapobiega niszczeniu zlacza, jak i plyt w miejscach laczenia. Ruchomy ksztaltowy element zaciskowy oraz wzajemny przestrzenny uklad ramion umozliwiaja laczenie plyt o róznej tolerancji grubosci plyt, a nawet laczenie plyt o róznej grubosci. Korzystna cecha jest równiez pro¬ stota montazu i demontazu, oraz dowolnosc miej¬ sca laczenia plyt w uklady przestrzenne, co w przypadku laczenia elementów meblowych jest szczególna zaleta dla uzytkownika. Przylegle przy¬ lozenie jednego zlacza do drugiego na jednej ply¬ cie, naprzemiennie zaciskowymi elementami umoz¬ liwia laczenie krzyzowe plyt. * Przedmiot wedlug wynalazku przedstawiono w przykladowym wykonaniu na rysunku, na którym lig. 1 obrazuje zlacze w perspektywie, fig. 2 w przekroju osiowym sruby, a fig. 3 rozklad sil w zlaczu pjrzy dzialaniu dociskowym klina i oporo¬ wym ramion na elementy laczone.W przykladowej konstrukcji do elementów ply- 5 towyeh plaskich, zlacze ma obejme 1 z trzema ra*- mionami 2 o plaskich powierzchniach 3 przylega¬ nia do plyt 4 laczonych w uklad przestrzenny.Ramiona 2 polaczone sa z jednej strony tak, ze ich wolne konce wyznaczaja w przestrzeni wierz- io cholki A, B, C, dowolnego trójkata, przy czym punkty te wyznaczaja jednoczesnie srodki przy¬ lozenia sil oporowych ramion wzgledem elemen¬ tów laczonych, wywolanych dzialaniem sily do¬ ciskowej P od ksztalowego elementu zaciskowego 15 5 stanowiacego na przyklad klin, o ksztalcie trój¬ kata w przekroju, przy czym sila P rozlozona jest na skladowe P' i P". Element zaciskowy ma naj¬ korzystniej po srodku gwintowany otwór 6, w któ¬ rym osadzona jest sruba oporowa 7, z kolnierzem 20 oporowym 8. Ksztaltowy element zaciskowy 5 wraz ze sruba oporowa 7 przylozony jest do jed¬ nego ramienia od strony wewnetrznej obejmy 1 tak, ze jeden koniec sruby osadzony jest w otwo¬ rze 9 tego ramienia. 25 Zastrzezenie patentowe Zlacze do elementów plytowych skladajacych sie 30 z obejmy i sruby, znamienne tym, ze obejma ma trzy ramiona ,/2/ polaczone wzajemnie z jednej strony tak, ze ich wolne konce wyznaczaja w przestrzeni wierzcholki A, B, C, dowolnego trój¬ kata, oraz ze ma ksztaltowy element zaciskowy 35 /5/, ze sruba oporowa Jlf przylozone do jednego ramienia ,/2/ od strony wewnetrznej obejmy, przy czym sruba oporowa osadzona jest w otworze /9/ tego ramienia.108 940 PL