PL108780B1 - Friction clutch - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sprzeglo cierne, np. sprzeglo podwójne lub dwutarczowe do pojazdów mechanicznych, w których dzwignie przewidziane do uruchomienia plyty dociskowej sa wykonane z blachy i kazda z dzwigni jest polaczona ze swoja plytka dociskowa przy pomocy lacznika, przykla¬ dowo elementu dociskowego lub ciagnacego.Dzwignie do sprzegiel ciernych moga byc tloczone z blachy i posiadaja w zasadzie przekrój o profilu U, jak to na przyklad znane jest na podstawie DBGM 6 608 300. Dzwignie te posiadaja jednakze wade wynikajaca z produkcji wymagajacej duzych nakladów, spowodowanych skomplikowanymi urza¬ dzeniami. Dalsza wada polega na tym, ze miejsca ulozyskowania oraz stykowe wzglednie pracujace dla czesci dociskowej lub lozyska wyprzegajacego musza byc dodatkowo hartowane, przy czym pow¬ staje odksztalcenie wynikajace z hartowania powo¬ dujace zakleszczenie dzwigni w lozysku wzglednie elementów uruchamiajacych. Celem niniejszego wy¬ nalazku jest unikniecie tych wad i opracowanie sprzegla z dzwignia uksztaltowana z blachy i które mozna mozna by bylo wykonac w prosty i latwy sposób, a jednoczesnie bylo tanie w produkcji i pe¬ wne w dzialaniu. Wedlug wynalazku zadanie to zo¬ stalo wykonane dzieki temu, ze dzwignia sklada sie z co najmniej dwóch tloczonych blach, które sa utrzymywane w stalej odleglosci wzajemnej przez co najmniej dwa elementy dystansowe. Czesciami dystansowymi moga przy tym byc odsadzone nity lub roznitowane jedno — lub wieloczesciowe tuleje.Szczególnie korzystne jest, jezeli elementy dys¬ tansowe sluza jednoczesnie do wychylowego ulozys- 5 kowania lacznika dla plyty dociskowej, którym mo¬ ze byc zastosowany przykladowo element dociskowy lub kotwa, np. w postaci sruby oczkowej itp., przy czym te elementy laczace znajduja sie korzystnie miedzy blachami. Ponadti korzystne moze byc uzy- 10 cie drugiego umieszczonego promieniowo wewnatrz dzwigni elementu dystansowego do obciazenia go czesciami wyprzegajacymi jak wyprzegaczem, cze¬ scia dociskowa itp. Dzwignie te moga byc wykonaw¬ czo szczególnie tanie, jezeli zgodnie z dodatkowa 15 cecha wynalazku, czesci dystansowe przynajmniej na powierzchniach stykowych z innymi, zostana do¬ datkowo zahartowane.Produkcja dzwigni z blachy wedlug wynalazku jest szczególnie prosta i korzystna finansowo, jezeli 20 obie tloczone blachy tworzace dzwignie sa plaskie i ponadto wzajemnie sie pokrywaja. Dalsze uprosz¬ czenie wzglednie potanienie sprzegla ciernego zgod¬ nie z niniejszym wynalazkiem uzyskuje sie, jezeli element dociskowy, który uruchamia odpowiednia 25 plyte dociskowa przez dzwignie jednoramienna, obejmuje tylko czesciowo i zwlaszcza w kierunku promieniowym, np. widelkowo, czesc dystansowa.Korzystnie przy tym jest, jezeli czesc dystansowa jest obejmowana promieniowo do wewnatrz, a wiec 30 widelkowe wasy elementu dociskajacego sa skiero- 108 7803 wane promieniowo do wewnatrz. Korzystne moze byc równiez jezeli uksztaltowana jak wyzej czesc do¬ ciskowa ma skierowana osiowo powierzchnie opo¬ rowa dla trzpienia przeznaczonego do ulozyskowa- nia dzwigni. Wskutek wiec dzialania sily odsrod¬ kowej, czesc dociskowa moze sie oprzec o trzpien lozyskowy.Opisana wyzej czesc dociskowa moze byc w szcze¬ gólnie korzystny i tani sposób wykonana równiez przez tloczenie. Niezaleznie od uksztaltowania czesci dociskowej, szczególnie korzystne jest jesli czesc dociskowa ma skierowana promieniowo po¬ wierzchnie zderzakowa dla trzpienia lozyskowego dzwigni, obejmujacej od dolu i trzpien i tym sa¬ mym tworzaca ograniczenie ruchu dzwigni w kie¬ runku przeciwnym do kierunku wyprzegania.Celowe jest zapewnienie miedzy trzpieniem lozys¬ kowym i powierzchnia zderzakowa takiej odleglosci, która co najmniej w przyblizeniu odpowiada prze¬ widywanemu zuzyciu okladzin danej tarczy sprze¬ gla. Tym samym wiec unika sie uszkodzen, które moga powstac w ten sposób, ze w czasie transportu i w przypadku podniesienia sprzegla za jednora- mienne dzwignie wyprzegajace, dzwignie te zostaja tak daleko wychylone na zewnatrz, ze sprezyny wy¬ przegajace moga zostac odksztalcone wzglednie czesc dociskowa moze wyskoczyc z dolnego zaczepu, a wskutek tego bezposrednio po montazu sprzegla moga nastapic zaklócenia dzialania i przestój.Ponadto dzieki zderzakowi przy maksymalnym zuzyciu okladzin mozna uniknac uszkodzenia przez nity okladzin powierzchni ciernych plyty docisko¬ wej, obudowy lub kola zamachowego.Przedmiot wyalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 — przedstawia sprzeglo podwójne, z systemem uru¬ chamiania dla jednego sprzegla — w przekroju, fig. -2 — dzwignia uruchamiajaca — szczegól, fig. 3 — sprzeglo podwójne z ukladem ^uruchamiajacym dla drugiego sprzegla, w przekroju, fig. 4 — dzwig¬ nia uruchamiajaca — szczegól.System uruchamiajacy dla sprzegla A sklada sie z dwuramiennej dzwigni 1, ulozyskowanej wychy- lowo na trzpieniu 4 wspornika lozyskowego 2 obu¬ dowy 3. Sciagacz 5 w postaci sruby oczkowej laczy promieniowo zewnetrzna czesc dzwigni z plyta do¬ ciskowa 6 pierwazego sprzegla. Miedzy plyta docis¬ kowa 6 i plyta dociskowa 7 drugiego sprzegla B jest przewidziana sprezyna talerzowa S, która do¬ ciska obie plyty dociskowe w kierunku odpowia¬ dajacych im tarcz sprzeglowych 9 wzglednie 10.System uruchamiajacy dla sprzegla B sklada sie z jednoramiennej dzwigni 11, ulozyskowanej na trzpieniu 13 wystepu lozyskowego 12 obudowy 3.Dzsagnia U jest polaczona z plyta dociskowa T za posrednictwem czesci dociskowej 14.Dzwignia 1 systemu wyprzegajacego dla sprzegla A jest dokladniej przedstawiona na przykladzie fig. 2, Sklada sie ona z dwóch pokrywajacych sie plaskich, wytlaczanych profili blaszanych la, Ib, równoleglych i utrzymywanych w stalej odleglosci wzajemnej przy pomocy czeSci dystansowych lc, Id i lc. Czesci dystansowe lc i Id stanowia odsadzane nity, podczas gdy czesc dystansowa le polaczona jest 780 4 z obu blachami la, Ib nitem lf. Czesc dystansowa jest wykonana w postaci rolki. Czesc dystansowa lc sluzy jednoczesnie do ulozyskowania oczka 5a sru¬ by oczkowej i w celu. zmniejszenia zuzycia jest 5 w swym walcowym, obszarze hartowana. Podobna, ze wzgledu na korzysci, jest hartowana tuleja lc, która sluzy do przejmowania obciazenia od lozys¬ ka wyprzegajacego wzglednie od czesci dociskowej.Tak jak dzwignia 1, równiez dzwignia 11 sklada sie 10 z dwóch plaskich, wytlaczanych blach lla i llb o tym samym ksztalcie i polaczonych w stalej wza¬ jemnej odleglosci czesciami dystansowymi lic i lid przez nitowanie. Czesc dystansowa lic wykonana jest z roznitowanego trzpienia dystansowego, pod- 15 czas gdy czesc dystansowa lid wykonana jest z tu- lei, która jest przynitowana do dzwigni nitem Ile.Rwniez w tym przypadku* ze wzgledów korzyst¬ nych, powierzchnia czesci dystansowej lic znajdu¬ jaca sie miedzy obu czesciami oraz tuleja lid, któ- 20 ra przejmuje obciazenie od lozyska wyprzegajace¬ go lub czesci dociskowej, sa hartowane.Przez czesc dystansowa lic zostaje jednoczesnie obciazona czesc dociskowa 14, usytuowana miedzy blachami lla i llb i obejmujaca w kierunku pro- 25 mieniowym do wewnatrz dwoma widelkami czesc dystansowa lic.Czesc dociskowa 14 moze byc w tym wykonaniu w szczególnie prosty i tani sposób produkowana, równiez przez wytlaczanie. Korzystne jest takie 30 uksztaltowanie czesci dociskowej 14, aby jej po¬ wierzchnia zderzakowa 14b znajdowala sie naprze¬ ciw trzpienia lozyskowego 13, w wyniku czego czesc dociskowa 14 jest zabezpieczona przed promienio¬ wym wysunieciem pod wplywem sily odsrodkowej. 33 Czesc dociskowa 14 posiada ponadto powierzchnie zderzakowa 14c skierowana promieniowo i dotyka¬ jaca trzpien lozyskowy 13 od dolu, który jako ogra¬ nicznik nie pozwala na zbyt duze wychylenie dzwi¬ gni w kierunku strzalki C. Ponadto odleglosc mie- 40 dzy trzpieniem lozyskowym 13 a powierzchnia- zde¬ rzakowa 14c jest tak dobrana, ze zetkniecie obu tych czesci nastepuje przed zaistnieniem maksy¬ malnego zuzycia okladziny tarczy 16. Tym sposobem mozna przede wszystkim zapobiec odksztalceniu 45 nie przedstawionych sprezyn powrotnych wzgle¬ dnie wyskoczeniu czesci dociskowej 14 z dolnego zamocowania 15, co moze nastapic w czasie trans¬ portu jezeli sprzeglo zostanie podniesione na dzwi¬ gnie 11 i te ostatnie zostana wychylone na zew- 50 natrz.Ponadto, w wyniku tego zostaje ograniczona droga ruchu osiowego plyty dociskowej w kierunku wcho¬ dzenia, tak ze przy osiagnieciu granicy zuzycia okla¬ dzin, powierzchnie cierne na tarczy dociskowej 7 55 i na obudowie 3 nie moga zostac uszkodzone przez nity okladzin.Zastrzezenia patentowe 60 1. Sprzeglo cierne, jak na przyklad podwójne lub dwutarczowe sprzeglo do pojazdów mechanicznych, w którym dzwignie do uruchamiania plyty docis¬ kowej sa wykonane z. blachy i kazda dzwignia jest 65 polaczona lacznikiem z plyta dociskowa, znamienner 108 780 6 tym, ze dzwignia (1, 11) sklada sie z co najmniej dwóch blach wytlaczanych (la, Ib, lla, llb), które wzgledem siebie sa utrzymywane w stalej odleglosci i przez co najmniej dwie czesci dystansowe (lc, Id, le, lic, lid). 2. Sprzeglo cierne wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze jeden z elementów dystansowych (lc, lic) sluzy jednoczesnie jako wahliwe ulozyskowanie dla czesci laczacych (5, 14) do odpowiedniej plyty do¬ ciskowej, a czesci laczace znajduja sie miedzy bla¬ chami. 3. Sprzeglo cierne wedlug zastrz. 1 albo 2, zna¬ mienne tym, ze do obciazenia przez czesci wyprze¬ gajace, jak wyprzegacz, czesc dociskowa i temu po¬ dobne sluzy inna czesc dystansowa (le, lid) pro¬ mieniowo umieszczona wewnatrz dzwigni (1, 11). 4. Sprzeglo cierne wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze obie wytlaczane blachy (la, Ib, lla, llb) kazdej dzwigni (1, 11) sa uksztaltowane jako plas¬ kie i pokrywajace sie. 5. Sprzeglo cierne wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze czesci dystansowe (lc, le, lic, lid) sa har¬ towane. 6. Sprzeglo cierne wedlug zastrz. 5, znamienne tym, ze czesci dystansowe (lc, Id, lic) sa stopniowa¬ nymi nitami. 7. Sprzeglo cierne wedlug zastrz. 1 albo 5, zna¬ mienne tym, ze czesci dystansowe (le, lid) sa rozni- towanymi tulejami. 10 15 25 8. Sprzeglo cierne, w którym plyta dociskowa jest uruchamiana przez jednoramienne dzwignie pola¬ czone poprzez czesci dociskowe z plyta dociskowa, znamienne tym, ze czesc dociskowa (14) obejmuje czesc dystansowa (lic) tylko czesciowo i zwlaszcza w kierunku promieniowym. 9. Sprzeglo cierne wedlug zastrz, 8, znamienne tym, ze czesc dociskowa (14) jest wytlaczana. 10. Sprzeglo cierne wedlug zastrz. 8 albo 9, zna¬ mienne tym, ze czesc dociskowa (14) obejmuje czesc dystansowa (lic) promieniowo do wewnatrz. 11. Sprzeglo cierne wedlug jednego z zastrz. 10, znamienne tym, ze czesc dociskowa (14) posiada skie¬ rowana osiowo powierzchnie oporowa (14b) dla trzpienia (13) przewidzianego do ulozyskowania dzwigni (11). 12. Sprzeglo cierne wedlug zastrz. 1 albo 8, zna¬ mienne tym, ze czesc dociskowa (14) laczaca przy¬ porzadkowana jej dzwignie (11) z odpowiednia plyta dociskowa (7), posiada przebiegajaca w kierunku promieniowym powierzchnie oporowa (14c), obejmu¬ jaca od dolu trzpien (13) do ulozyskowania dzwi¬ gni, dzialajacy jako przeciwzderzak do ogranicze¬ nia ruchu dzwigni w kirunku (C) przeciwnym do kierunku wyprzegania. 13. Sprzeglo cierne wedlug zastrz. 12, znamienne tym, ze trzpien (13) i powierzchnia oporowa (14c) znajduja sie w takiej odleglosci, która co najmniej w przyblizeniu odpowiada zuzyciu okladzin przy¬ porzadkowanej tarczy sprzeglowej (10).*£ Fig.2 •n—r-r—r- la -Md Ib 1e 1f TT?}108 780 Fig.3 11e Hd-l- Fig.4 11a \— XI J-llc £2=^ i ? 11b LDA — Zaklad 2 — Zam. 2366/80 nakl. 110 szt.Cena 45 zl PL PL PL PL

Claims (13)

1. Zastrzezenia patentowe 60 1. Sprzeglo cierne, jak na przyklad podwójne lub dwutarczowe sprzeglo do pojazdów mechanicznych, w którym dzwignie do uruchamiania plyty docis¬ kowej sa wykonane z. blachy i kazda dzwignia jest 65 polaczona lacznikiem z plyta dociskowa, znamienner 108 780 6 tym, ze dzwignia (1, 11) sklada sie z co najmniej dwóch blach wytlaczanych (la, Ib, lla, llb), które wzgledem siebie sa utrzymywane w stalej odleglosci i przez co najmniej dwie czesci dystansowe (lc, Id, le, lic, lid).

2. Sprzeglo cierne wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze jeden z elementów dystansowych (lc, lic) sluzy jednoczesnie jako wahliwe ulozyskowanie dla czesci laczacych (5, 14) do odpowiedniej plyty do¬ ciskowej, a czesci laczace znajduja sie miedzy bla¬ chami.

3. Sprzeglo cierne wedlug zastrz. 1 albo 2, zna¬ mienne tym, ze do obciazenia przez czesci wyprze¬ gajace, jak wyprzegacz, czesc dociskowa i temu po¬ dobne sluzy inna czesc dystansowa (le, lid) pro¬ mieniowo umieszczona wewnatrz dzwigni (1, 11).

4. Sprzeglo cierne wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze obie wytlaczane blachy (la, Ib, lla, llb) kazdej dzwigni (1, 11) sa uksztaltowane jako plas¬ kie i pokrywajace sie.

5. Sprzeglo cierne wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze czesci dystansowe (lc, le, lic, lid) sa har¬ towane.

6. Sprzeglo cierne wedlug zastrz. 5, znamienne tym, ze czesci dystansowe (lc, Id, lic) sa stopniowa¬ nymi nitami.

7. Sprzeglo cierne wedlug zastrz. 1 albo 5, zna¬ mienne tym, ze czesci dystansowe (le, lid) sa rozni- towanymi tulejami. 10 15 25

8. Sprzeglo cierne, w którym plyta dociskowa jest uruchamiana przez jednoramienne dzwignie pola¬ czone poprzez czesci dociskowe z plyta dociskowa, znamienne tym, ze czesc dociskowa (14) obejmuje czesc dystansowa (lic) tylko czesciowo i zwlaszcza w kierunku promieniowym.

9. Sprzeglo cierne wedlug zastrz, 8, znamienne tym, ze czesc dociskowa (14) jest wytlaczana.

10. Sprzeglo cierne wedlug zastrz. 8 albo 9, zna¬ mienne tym, ze czesc dociskowa (14) obejmuje czesc dystansowa (lic) promieniowo do wewnatrz.

11. Sprzeglo cierne wedlug jednego z zastrz. 10, znamienne tym, ze czesc dociskowa (14) posiada skie¬ rowana osiowo powierzchnie oporowa (14b) dla trzpienia (13) przewidzianego do ulozyskowania dzwigni (11).

12. Sprzeglo cierne wedlug zastrz. 1 albo 8, zna¬ mienne tym, ze czesc dociskowa (14) laczaca przy¬ porzadkowana jej dzwignie (11) z odpowiednia plyta dociskowa (7), posiada przebiegajaca w kierunku promieniowym powierzchnie oporowa (14c), obejmu¬ jaca od dolu trzpien (13) do ulozyskowania dzwi¬ gni, dzialajacy jako przeciwzderzak do ogranicze¬ nia ruchu dzwigni w kirunku (C) przeciwnym do kierunku wyprzegania.

13. Sprzeglo cierne wedlug zastrz. 12, znamienne tym, ze trzpien (13) i powierzchnia oporowa (14c) znajduja sie w takiej odleglosci, która co najmniej w przyblizeniu odpowiada zuzyciu okladzin przy¬ porzadkowanej tarczy sprzeglowej (10). *£ Fig.2 •n—r-r—r- la -Md Ib 1e 1f TT?}108 780 Fig.3 11e Hd-l- Fig.4 11a \— XI J-llc £2=^ i ? 11b LDA — Zaklad 2 — Zam. 2366/80 nakl. 110 szt. Cena 45 zl PL PL PL PL