Opis patentowy opublikowano: 31.07.1980 108329 Int. Cla.H03K 3/284' Twórcawynalazku: Leszek Piechowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Morski Instytut Rybacki, Gdynia (Polska) Multiwibrator monostabilny Dziedzina techniki. Wynalazek dotyczy wielowyjsciowego multiwibratora monostabilnego, stanowiacego element ukladów techniki cyfrowej.Stan techniki. Znane sa uklady jednowyjsciowe, pojedyncze, multiwibratorów monostabilnych, stosowane w technice cyfrowej. Sa one zbudowane z dwóch dwuwejsciowyeh bramkujacych funktorów NAND oraz konden¬ satora i rezystora, stanowiacych znany uklad oporowopojemnosciowy RC. Do jednego wejscia pierwszego funk- tora bramkujacego doprowadzane sa sygnaly, stanowi on odpowiednio wejscie ukladu. Wyjscie tego wejsciowego funktora bramkujacego jest polaczone z wejsciem drugiego, wyjsciowego funktora bramkujacego przez kondensa¬ tor z dolaczonym rezystorem R. Wyjscia wyjsciowego funktora bramkujacego jest zwrotnie polaczone z drugim wejsciem wejsciowego funktora bramkujacego, dla uniezaleznienia dlugosci czasowej generowanych impulsów od dlugosci czasowej impulsów wyzwalajacych, to jest sygnalów doprowadzanych do wymienionego wyzej wej¬ scia.Bardzo czesto w elektronicznych ukladach techniki cyfrowej zachodzi potrzeba jednoczesnego generowa-- hia,równolegle rozmieszczonych w czasie, ciagów pojedynczych impulsów o róznych dlugosciach czasowych .Cecha charakterystyczna tych impulsów jest okolicznosc, iz wszystkie one pojawiaja sie jednoczesnie, lecz maja rózne dlugosci czasowe, to jest koncza sie w róznych momentach czasu. Aby uzyskac ciag takich impulsów buduje sie uklady kaskadowe, bedace równoleglym polaczeniem opisanych wyzej ukladów pojedynczych mul¬ tiwibratorów monostabilnych. Polaczenie równolegle polega na polaczeniu wszystkich wejsc multiwibratorów monostabilnych. Z wyjscia kazdego z multiwibratorów uzyskuje sie odpowiednio impulsy wyjsciowe tego ukladu równoleglego, pojawiajace sie równoczesnie, lecz majace rózne dlugosci czasowe, wynikajace z parametrów ukladów oporowo-pojemnosciowych RC skladowych pojedynczych multiwibratorów. Rozwiazanie to wymaga wiec takiej liczby pojedynczych multiwibratorów monostabilnych, jak liczba potrzebnych wyjsc.Istota wynalazku. Celem wynalazku jest ograniczenie liczby funktorów bramkujacych NAND.Zadanie wedlug wynalazku zostalo rozwiazane przez polaczenie wejsc wyjsciowych bramkujacych funkto¬ rów - poprzez znane uklady oporowo-pojemnosciowe RC z wyjsciem jednego, wspólnego wejsciowego bramku¬ jacego funktora. Wyjscia jednego- o najdluzszej stalej czasowej - z wyjsciowych bramkujacych funktorów po-2 108329 laczone jest zwrotnie z drugim wejsciem wejsciowego funktora bramkujacego, którego pierwsze wejscie stanowi wejscie impulsów wyzwalajacych tak utworzonego równoelglego wielowyjsciowego multiwibratora monostabil- nego.Korzystne jest ograniczenie liczby funktorów bramkujacych NAND zarówno z uwagi- na uproszczenie i zmniejszenie ukladu, jak i na prace zestawu.Przyklad wykonania. Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, prze¬ dstawiajacym schematycznie trójwyjsciowy multiwibrator monostabilny.Uklad zawiera tizy wyjsciowe funktory bramkujace NAND 1-3 oraz jeden, wspólny wejsciowy bramkuja¬ cy funktor NAND 4, oraz sprzegajace znane uklady oporowo - pojemnosciowe RC, za posrednictwem których pol|czone*5a odpowiednio wejscia tych wyjsciowych funktorów 1-3 równolegle z wyjsciem jednego wejsciowego rtfnktóra 4.1 tak pierwszy wyjsciowy funktor 1 jest polaczony swym wejsciem poprzez uklad oporowo—pojem¬ nosciowy R1C1 zswyjsciem wejsciowego funktora 4, drugi funktor 2, poprzez uklad oporowo-pojemnosciowy R362ra traeei funktor 3 - poprzez uklad oporowo-pojemnosciowy R3C3- z tymze wyjsciem 4. Wyjscie WY2 3rugiego funktora wyjsciowego 2 o najdluzszej stalej czasowej -jest polaczone zwrotnie z wejsciem wejsciow¬ ego funktora 4. Wejscie WE stanowi jedno z wejsc wejsciowego funktora 4, zas wyjscia WYl, WY2 i WY3 - wyj¬ scia wyjsciowych funktorów 1-3.Sposób dzialania multiwibratora jest nastepujacy: Wstanie stabilnym w równoleglym wielowyjsciowym multiwibratorze monostabilnym na wejsciu WE i wyjsciach WYl - WY3 istnieje stan logiczny wysoki. Do wejscia WE bramkujacego funktora NAND 4 doprowadza sie impuls wyzwalajacy.Zmiana amplitudy impulsu wyzwalaja¬ cego ze stanu wysokiego w stan niski powoduje jednoczesna zmiane stanu na wszystkich wyjsciach WYl —WY4 ze stanu wysokiego do stanu niskiego. Na wyjsciu WYl stan niski utrzymuje sie w zaleznosci od wartosci elementów oporowo-pojemnosciowych R1C1, nastepnie zas wyjscie WYl, powraca do stanu wysokiego. Jedno¬ czesnie na wyjsciu WY2 stan niski utrzymuje sie w zaleznosci od wartosci elementów oporowopojemnosciowych R2C2, zas wyjscie WY2 powraca do stanu wysokiego, a na wyjsciu WY3 stan niski utrzymuje sie w zaleznosci od wartosci elementów oporowo-pójemnosciowych R3C3, nastepnie wyjscie WY3 powraca do stanu wysokiego.Wyjscie wyjsciowego bramkujacego funktora NAND2 o najdluzszej stalej czasowej laczy sie zwrotnie z drugim wejsciem wejsciowego bramkujacego funktora 4. Te polaczenie zapewnia niezaleznosc utrzymywania stanu nis¬ kiego na wyjsciach WYl -WY3 od istnienia stanu niskiego impulsu wyzwalajacego. Powrót wyjscia WY2 ze stanu niskiego do stanu wysokiego powoduje osiagniecie stanu stabilnego przez multiwibrator. Ponownie doprowadza sie do wejscia WE impuls wyzwalajacy co powoduje ponowne zmiany stanu wysokiego na stan niski na wyjsciach WYl - WY3 w sposób podany.Wynalazek znajduje zastosowanie w gospodarce uspolecznionej w projektowaniu i wykonawstwie ukla¬ dów elektronicznych techniki cyfrowej. PL