PL10791B1 - Przyrzad do mierzenia promieni bryl obrotowych. - Google Patents

Description

Przyrzady uzywane dotychczas do po¬ miaru hryl o przekroju kolowym (klupy, tastry drzewne, jarzma drzewne) nie spel¬ niaja nalezycie swego zadania. Z powodu znacznych rozmiarów sa one w uzyciu nie¬ praktyczne, manipulacja niemi utrudniona, a odczyt wyniku pomiaru dosc niedoklad¬ ny. Wszystkie te przyrzady polegaja na wspólnej zasadzie: ujecia bryly we dwa ramiona, umieszczone prostopadle na po¬ przeczce odpowiednio wyskalowanej.Wynalazek opiera sie na nastepujacej zasadzie: Fig. 1 przedstawia kolo o dowolnym promieniu R. Do tego kola wykreslone sa styczne Sx i S2, przecinajace sie pod katem prostym w punkcie P.Z punktów stycznosci wykreslono rów¬ niez pod katem prostym promienie Rx i R2, które lacznie ze styczmemi S± i S2 tworza kwadrat; przekatnia tego kwadratu jest promien R + x.Fig. 1 wykazuje nastepujace zaleznosci geometryczne: R — Ri = 7?2 — Sj = S„ R + x x X X X r y 2" r y^~— r R \f2~- 1) R (1.41421 .. i? X 0,41421 . 1)lX^fi£ll|ibi£6' ^^f€S^r's^i^e(Cii''(ajni£oja R i sta¬ lej 0.41421,.,,., Na podanej wyzej podsta¬ wie geometrycznej budowano przyrzad wedlug wynalazku. Styczne Sx i S2 zasta¬ piono ramionami polaczonemi pod katem prostym. Na symetrycznej tego kola, a za^ tern pod katem 45° do kazdego z tych ra¬ mion, umieszczono przesuwnie podzialke, na której oznaczono poszczególne warto¬ sci x dla róznych R.Otrzymujemy np.Dla R=\ cm x1 = (1 x 0, 41421) cm dla R=2 cm x2 = (2 x 0, 41421) cm dla R=3 cm x3 = (3 x 0, 41421) cm dla R=n cm xH = (n x 0, 41421) cm Na podzialfeej zastapiono poszczególne wartosci x wprost oznaczeniem-odpowied¬ niej wartosci R i otrzymano w ten sposób przyrzad pozwalajacy na odczytywanie wielkosci promieni po przylozeniu ramion przyrzadu do obwodu kola i przysunieciu podzialki przyrzadu do zetkniecia sie z ob¬ wodem tego kola.Na podzialce umieszczono poza skala, podajaca promienie kól i? jeszcze podzial¬ ki, podajace równolegle wartosci obwo¬ dów kól i wartosci powierzchni przekro¬ jów kól, wreszcie srednic.Praktyczne wykonanie przyrzadu obja¬ snia fig. 2. Przyrzad wykonany jest z drze¬ wa lub metalu, zaleznie od jego wielkosci i celu, do którego ma sluzyc. Np. do mie¬ rzenia przekrojów slupów telegraficznych i cienkich belek przyrzad bedzie mial male rozmiary; bedzie wykonany z metalu, a w stanie zlozonym posiadac bedzie format kieszonkowy. Ramiona a i b tworza we- wnetrznemi krawedziami kat prosty; u- chwyt c, umieszczony na symetrycznej te¬ go kata, pozwala na przesuwne poruszanie sie w nim listewki d, zaopatrzonej w odpo¬ wiednie skale, opisane poprzednio. Umie¬ szczone w odpowiedniem miejscu okienko odczytowe lub karb odczytowy (dla do¬ kladniejszych przyrzadów zaopatrzone no- njuszem) pozwalaja na dokonanie odczy¬ tów. Listewka ze skala stale pozostaje pod naciskiem sprezyny w kierunku punktu do¬ tyku A, co ulatwia i przyspiesza odczyty, gdyz dla odczytu wystarcza ustawic na przekroju kolowym listewke d koncem A; docisniecie izas uchwytu c na punkcie B doprowadza ramiona a i b do styku z prze¬ krojem kolowym i pozwala na dokonanie odczytu bez przesuwania i recznego usta¬ wiania przyrzadu, W przypadku zepsucia sprezyny przewidziano raczke, umieszczo¬ na na listewce d dla recznego jej ustawie¬ nia w celu zmniejszenia skoków listewki d.Przy czestem powtarzaniu sie podobnych pomiarów pod wzgledem promienia kola, przewidziano ograniczenie skoków przy pomocy zeba w uchwycie c i odpowiednie*- go kólka przestawnego w listewce d, za¬ leznie od potrzeby.Przyrzad ten moze byc równiez zaopa¬ trzony w mechanizm notujacy odczyty, np. bebendk obracajacy isie zapomoca mecha¬ nizmu zapadkowego. Ramiona a i b, jak widac z rysunku, isa slkladalnie umocowa¬ ne na uchwycie c, aby przyrzad zabieral mozliwie malo miejsca w stanie nieczyn¬ nym. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenie pa ten to we. Przyrzad do pomiaru promieni bryl o przekroju kolowym, oparty na zaleznosci geometrycznej, istniejacej pomiedzy wiel¬ koscia promienia kola, wpisanego miedzy dwie styczne, przecinajace sie pod katem prostym, a odcinkiem (x), stanowiacym przedluzenie promienia (R), a w szczegól¬ nosci na wspólczynniku 0, 41421...., zna¬ mienny tern, ze sklada sie z dwu ramion (a, b), polaczonych pod katem prostym, oraz przesuwnej listewki (d), poruszajacej sie w uchwycie fc), przyczem na listewce (d) umieszczona jest podzialka do odczy¬ tywania wielkosci promieni, srednic, po¬ wierzchni, przekrojów i t. d. Marjan Adam Liber a k. Zastepca: I, Drohocki, adwokat.Do opisu patentowego Nr 10791. Ark. i. ful.Do opisu patentowego Nr 10791. Ark.

2. Druk L. Boguslawskiego, Warszawa. PL