Twórcy wynalazku: Edward Pernach, Zygmunt Piotrowski, Janusz Przy- bylkowski, Tadeusz Sobusiak, Roman Tomczyk, Ro¬ man Stopka Uprawniony z patentu: Instytut Mechaniki Precyzyjnej, Warszawa (Pol¬ ska) Przenosny wilgotnosciomierz kondensacyjny Przedmiotem 'wynalazku jest przenosny wilgot¬ nosciomierz kondensacyjny, którego uklady pomia¬ rowy i chlodzacy sa zasilane z sieci poprzez tran¬ zystorowe uklady prostujace.Stosowany obecnie w praktyce indykator punktu rosy wedlug polskiego opisu patentowego nr 72 327 sklada sie z glowicy pomiarowej oraz pomiarowe¬ go ukladu elektronicznego zasilanego pradem sta¬ lym z baterii. Glowica pomiarowa sklada sie z ko¬ mory wskaznikowej, zwierciadla, komory chlodze¬ nia, krócców doprowadzajacego i odprowadzajacego badany gaz oraz krócca doprowadzajacego medium chlodzace zwierciadlo. Do chlodzenia zwierciadla stosuje sie gazowy dwutlenek wegla dostarczany z butli poprzez reduktory. Dokladnosc pomiaru wy¬ nosi ±1°C.Opisane wyzej urzadzenie wykazuje szereg wad.Jedna z nich, to stosowanie do chlodzenia dwutlen¬ ku wegla, co zmusza do uzywania przy pomiarach butli gazowych. Poza tym dwutlenek wegla wply¬ wa ujemnie na dokladnosc pomiaru, gdyz rozpre¬ zajacy sie gaz wywoluje zamrazanie Teduktorów, co uniemozliwia plynne utrzymywanie temperatury zwierciadla. Druga wada polega na tym, ze badany gaz jesJt doprowadzany do stosunkowo duzej po¬ wierzchni zwierciadla, wskutek czego zamglenie lusterka rozklada sie na duzej powierzchni i wobec tego pierwsze oznaki tego zamglenia sa trudniej do¬ strzegalne. Trzecia wada znanego urzadzenia wy¬ nika z tego, ze napiecie zródla zasilania ukladu 10 15 20 25 30 pomiarowego ma tendencje do spadku szczególnie ..po dlugotrwalych pomiarach, co zmusza obsluguja¬ cego urzadzanie do dodatkowych regulacji mostka pomiarowego.Istota wynaiaaku polega na tym, ze w przenos¬ nym wilgotnoficiomierzu kondensacyjnym sklada¬ jacym sie z obudowy zawierajacej .glowice pomia¬ rowa, dysze doprowadzajace gaz do komory pomia¬ rowej, zwierciadlo wskaznikowe oraz zespól chlo¬ dzacy to zwierciadlo i wyposazonym ponadto w elektryczny uklad zasilajaco-pomiarowy, zespolem chlodzacym zwierciadlo jest bateria elementów Peltiera, której zimne zlacze jest docisniete poprzez miedziana przekladke do zwierciadla a zlacze gora¬ ce do radiatora, w którym wykonane sa kanaly chlodzace. Dysze doprowadzajace gaz sa wprowa¬ dzone do komory pomiarowej korzystnie pod ka¬ tem 50° do osi tej komory i tak, aby punklt prze¬ ciecia osi dysz lezal na powierzchni roboczej zwier¬ ciadla wskaznikowego. Dzieki temu, -urzadzenie to pozwala na calkowite usuniecie niedogodnosci zwiazanych ze stosowaniem gazowego chlodzenia zwierciadla oraz zwiazanych z czesta regulacja mostka pomiarowego. Ponadto, wynalazek umozli¬ wia podwyzszenie dokladnosci pomiaru do ±0,5°C.Wynalazek uwidoczniono w przykladzie wyko¬ nania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia glo¬ wice pomiarowa wraz z radiatorem w przekroju wzdluznym, a fig. 2 — schemat ideowy elektrycz¬ nego ukladu zasilajaco-pomiarowego. 107 776107 776 W korpusie 1 glowicy pomiarowej, do której jest przymocowania plyta 2 z tworzywa sztucznego, ko¬ rzystnie z pleksiglasu, stanowiaca oslone zespolu chlodzacego znajduje sie komora pomiarowa 3 o ksztalcie stozkowym. Do korpusu 1 jest docis- 5 nieta za pomoca pierscienia gwintowanego 4 kopul- ka 5, majaca umieszczona osiowo komore wzierni¬ kowa 6. Poza tym w kojpulce 5 osadzone sa dwie dysze doprowadzajace gaz do komory pomiarowej 3 nachylone do osi kopulki pod katem 50° i tak, 10 alby przedluzenia ich osi przecinaly sie na po¬ wierzchni roboczej zwierciadla wskaznikowego 8.Zwierciadlo wskaznikowe 8, majace naciety na ob¬ wodzie rowek, w którym nawinieta jest cewika opo¬ rowa czujnika 9 jest osadzone w plycie 2 i jest do- ig cisniete do korpusu 1 poprzez przekladke miedzia¬ na 10 oparta o zimne zlacze baterii 11 elementów Peltiera. Zlacze gorace baterii 11 jest oparte o ra¬ diator 12 mocowany z korpusem 1 za pomoca srub.Radiator 12 posiada kanaly 13 przeznaczone na 20 przeplyw wody chlodzacej.Uklad zasilania baterii chlodzacej El sklada sie z transformatora Tr2, diod D7 — D10 oraz konden¬ satora C2 i jest wlaczany do sieci za pomoca przy¬ ciskuP2. 25 Uklad do pomiaru temiperatary jest zbudowany na tranzystorach Tl i T2, przy czym tranzystor T2 wraz z opornikiem R6 tworza generator stabilizo¬ wanego pradu, który przeplywa przez oporowy czuj¬ nik temperatury R5. Drugi identyczny uklad na 30 tranzystorze Tl wraz z rezystorami R3 i R< jest zró¬ dlem napiecia odniesienia ustalanego w zaleznosci od zadanej temperatury poczatkowej na skali mier¬ nika wychylowego Ml Transformator Tri, diody Dl — D-4, oporniki Rl i R2, kondensator Cl oraz 35 diody Zenera D5 i D6 tworza zasilacz ukladu po¬ miarowego., Wiligotnosciomderz kondensacyjny wedlug wyna¬ lazku stosuje sie nastepujaco. Przed pomiarem ustawia sie przyrzad na poziomej plaszczyznie, na 40 przyklad na stole i sprawdza, czy wskazówka mier¬ nika Ml jest ustawiona na pierwszej kresce po- dzialki, jezeli nie, to trzeba ja sprowadzic na ta kreske za pomoca potoretki korekcyjnej. Dolacza sie nastepnie do radiatora 12 przewody doprowadza¬ jace i odprowadzajace wode chlodzaca.Przeplukuje sie nastepnie komore urzadzenia ba¬ danym gazem od 2 do 3 minut. Wlacza sie przycisk zasilania PI. Wskazówka na mierniku Ml ustawi sie wtedy na kresce podzialki odpowiadajacej tempera¬ turze otoczenia. Wlacza sie uklad chlodzenia za pomoca przycisku P2 i obserwuje powierzchnie; zwierciadla wskaznikowego B. Wskazówka miel¬ nika Ml zacznie sie przesuwac w kierunku tem¬ peratur ujemnych. W momencie pojawienia sie mgielki na powierzchni zwierciadla wskaznikowe¬ go 8 odczytuje sie wskazanie miernika Ml. Pomiar powtarza sie po wylaczeniu ukladu chlodzenia i od¬ czytuje wskazania w momencie zaniku mgielki na powierzchni zwierciadla wskaznikowego 8. Pomiar uwaza sie za prawidlowy, gdy moment zaniku mgiel¬ ki i jej pojawienia sie nastepuje przy tym samym wychyleniu miernika Ml. PL