Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywa¬ nia obrazu widzialnego, a zwlaszcza sposób prze¬ ksztalcania i wzmacniania obrazu, utworzonego w pólprzewodniku w wyniku oddzialywania na ten pólprzewodnik promieniowania podczerwonego, wi¬ dzialnego, ultrafioletowego, jonizujacego, radiowe¬ go itd. Wynalazek moze byc stosowany do otrzy¬ mywania wyraznych obrazów procesów i obiektów statycznych i dynamicznych w infrawizji, telewizji, technice projekcyjnej, w technice kopiowania, ho¬ lografii itd.Pólprzewodnikowe rejestratory, przetworniki i wzmacniacze obrazu sa szeroko rozpowszechnio¬ ne w obecnych czasach .Do tej grupy urzadzen mo¬ zna zaliczyc róznorodne urzadzenia kopiujace oraz przetworniki, przetwarzajace promieniowanie pod¬ czerwone w promieniowanie widzialne. Zasada dzia¬ lania tych znanych urzadzen oparta na wykorzy¬ stywaniu warstwy pólprzewodnika w polaczeniu z warstwa elektroluminoforu lub krysztalu cieklego.Znany jest sposób utrwalania obrazu, przekazy¬ wanego promieniowaniem jednego z wymienionych wyzej rodzajów, za pomoca elektrolitycznego osa¬ dzania metalu na plytce fotoprzewodzacej. Sposób ten jest opisany w zgloszeniach radzieckich nr 148752/26-25 z dnia 13 lipca 1970 r. i nr. 1627230/26-25 z dnia 1 marca 1971 r.Wspólnymi wadami wymienionych znanych spo¬ sobów jest mala czulosc oraz trudnosci, zwiazane z rejestracja zmieniajacych sie w czasie zjawisk.Cel wynalazku polega na utworzeniu mozliwosci otrzymania skutecznego przetwornika i wzmacnia¬ cza obrazu, zdolnego do szybkiego i wielokrotnego odtwarzania zmieniajacych sie obrazów. s Istota rozwiazania wedlug wynalazku przedsta¬ wia sie nastepujaco.Warstwe pólprzewodnika naswietla sie promie¬ niowaniem, tworzacym nosniki pradu, których ge¬ stosc rozkladu odwzorowuje obraz. Nalozonym po- !• lem elektrycznym te nosniki sa wyprowadzane na powierzchnie warstwy fotoprzewodzacej lub w os¬ rodek, w którym obecnosc pradu lub ladunków elektrycznych powoduje utworzenie zarodków fa¬ zowych — pecherzyków gazu w cieczy lub kropelek n kondensatu w parze. Takie niejednorodnosci fazo¬ we maja te wlasciwosc, ze silnie rozpraszaja swia¬ tlo. Dlatego przy ich oswietleniu zewnetrznym zródlem swiatla otrzymuje sie wyrazny obraz wi¬ dzialny.» Jako osrodek, w którym tworza sie zarodki fa¬ zowe, moze byc wykorzystywany elektrolit, z któ¬ rym sasiaduje fotoprzewodnik. Obydwa osrodki sa zalaczone w obwodzie elektrycznym: warstwa fo- toprzewodzaca jest nalozona na powierzchni jednej » z elektrod, a druga elektroda jest zanurzona do elektrolitu. W przypadku duzej rezystywnosci ciep¬ lnej fotoprzewodnika prad w obwodzie elektrycz¬ nym praktycznie nie przeplywa. Jednakze przy na* swietleniu warstwy fotoprzewodzacej promieniowa- ** niem, przenoszacym informacje o obrazie, przeka- 107645z zywana za pomoca tegQ promieniowania, tworza sie nosniki praciu i prze? fotoprzewodnik zaczyna przeplywac prad. Przy tym rozklad gestosci tego pradu odpowiada rozkladowi natezenia promienio¬ wania, oddzialywujacego na fotoprzewodnik.Przeplyw pradu przez elektrolit powoduje utwo¬ rzenie na powierzchni fotoprzewodnika, przy wlas¬ ciwym doborze skladu elektrolitu i przy wlasciwym uksztaltowaniu powierzchni fotoprzewodnika, pe¬ cherzyków gazu, których rozklad odtwarza przeka¬ zywany obraz. Latwo pokazac, ze juz przy gestos¬ ciach energii obrazu pierwotnego rzedu kilku mkJ/em* sa otrzymywane pecherzyki o srednicy okolo 3 mkm, co wskazuje na duza czulosc sposo¬ bu wedlug wynalazku.Takie pecherzyki silnie rozpraszaja promienip- wanie podswietlajace, którego natezenie ogranicza sie jedynie nagrzewaniem; sie fotoprzewQdiu£a (na czas podswietlenia napiecie w obwodzie powinno byc zdjete). Na przyklad, przy dopuszczalnych gg- stbsciacn energii promieniowania podswietlajacego wynoszacym kilka J/cm* otrzymamy wspólczynnik wzmocnienia obrazu równy okolo 10*.W porównaniu ze sppsobein, ujawnjpnym we wczesniejszych zgloszeniach radzieckich, wymienio¬ nych na wstepie, a polegajacym na otrzymywaniu obrazu poprzez osadzenie metalu z elektrolitu na powierzchni fotoprzewodnika, do otrzymania zau¬ wazalnego rozproszenia lub odbicia od powstajacej warstwy w naszym przypadku wykorzystywania lekkiej fazy w postaci gazu wewnatrz pecherzyków potrzebne sa tysiackrotnie mniejsze czasy naswie¬ tlania lub prady, co zapewnia mozliwosc rejestracji szybkozmieniajacych sie przebiegów.Oprócz tego zdolnosc zarodków fazowych rozpra¬ szac swiatlo moze byc wzmocniona przy zapewnie¬ niu warunków wzrostu zarodków, na przyklad na skutek spadku cisnienia lub utworzenia niewielkiej metastabilnosci, albo zlikwidowana w bardzo krót¬ kim czasie. Jest to niemozliwe w zadnym ze zna¬ nych sposobów.Przyklad tworzenia sie i rejestracji obrazu pe¬ cherzykowego. Do elektrolitu (20% roztwór kwasu siarkowego) zanurza sie elektrode o powierzchni 10 cm*. Na jedna z powierzchni elektrody naklada sie warstwe krzemu, a druga — izolacje. Pierwsza elektrode zalacza sie do obwodu elektrycznego jako katode, natomiast anode stanowi druga elektroda.Promieniowanie, zawierajace informacje o przeka¬ zywanym ta droga obrazie, kierowane jest na war-, stwe fotoprzewodzaca. Przy doprowadzeniu do ele¬ ktrod napiecia, wynoszacego okolo 10 V, na war¬ stwie fotoprzewodzacej tworza sie drobne pecherzy¬ ki* których gestosc rozkladu odwzorowuje obraz z duza rozdzielczoscia. Srednica pecherzyków wyno¬ si kilka mikronów. Po odlaczeniu napiecia peche¬ rzyki bardzo szybko znikaly. Mozliwe sa inne spo¬ soby usuniecia lub likwidowania pecherzyków.Korzystnym jest zastosowanie warstwy przewod¬ nika Q wlasciwosciach anizotropowych, na przy¬ klad, w postaci bloku ulozonych jeden na drugim przewodników w izolacji, przenoszacego nosniki pradu (ladunki elektryczne) od fotoprzewodnika do 645 4 osrodka, w Którym tworzone sa zarodki fazowe.Taka warstwa zapewnia mozliwosc rozdzielnego wykorzystywania powierzchni fotoprzewodnika tak/ iz na jedna z tych powierzchni bedzie oddzialywac 5 tylko promieniowanie pierwotne, a na druga tylko promieniowanie podswietlajace.Istnieja jeszcze inne mozliwosci ujawniania ob¬ razu poprzez, wyprowadzenie ladunków, odwzoro¬ wujacych przekazywany obraz. Jednym £ przy- 10 kladów ujawnienia ukrytego obrazu jest wyprowa¬ dzenie ladunków, powstajacych na skutek oddzia¬ lywania silnego pola elektrycznego, w srodek, sta¬ nowiacy pare, na skutek Czego tworza sie drobne kropelki kondensatu w parze przesyconej. Mozli- 16 we sa zmiany warunków kpndensaeji pary bezpos¬ rednio na. powierzchni fotqprzewodnika przy pow¬ stawaniu ladunków powierzchniowych -r- Cez wy- prowadzenia ladunków w srodowisko, którym jest gaz. Srednica krqpelek moze byc zwilzona w » wyniku stworzenia warunków, sprzyjajacych kon¬ densacji pary na juz utworzonych kropelkach. O- pnftcz pecherzyków i kropelek stanowiacych zarod¬ ki fazowe w przypadku, gdy srodowiskiem, do któ¬ rego wyprpwa4zane sa ladunfci, jaa\ osyodek sub- 25 ljmacyjny, wykorzystywane sa drobne krysztalki.W celu szybkiego i wielokrotnego odtwarzania zmieniajacego sie w czasie obrazu zarodki fazowe moga byc tworzone i likwidowane w ciagu bardzo krótkich okresów czasu, na przyklad, na skutek 30 podwyzszenia cisnienia lub zgarniania pecherzyków z ppww^hni lW.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób otrzymywania obrazu widzialnego, a zwlaszcza sposób przeksztalcania i wzmacniania ob¬ razu za pomoca fotoprzewodnika, w którym pod 40 dzialaniem promieniowania tworzony jest ukryty obraz w postaci nosników pradu, znamienny tym, ze nosniki te w wyniku nalozenia pola elektrycz¬ nego wyprowadza sie do osrodka, w którym tworza sie zarodki fazowe — kropelki, pecherzyki i inne 45 — przy przechodzeniu nosników pradu, stwarza sie warunki sprzyjajace powiekszeniu sie rozmiarów zarodków i oswietla sie fotoprzewodnik swiatlem, ujawniajacym obraz, zapewniajac w ten sposób wzmocnienie obrazu. 30 2, Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze powoduje sie szybki wzrost i szybka likwidacje lub usuniecie zarodków, co zapewnia szybkie i wielo¬ krotne odtwarzanie przekazywanego obrazu. 55 3. Sposób wedlug zastrz^ 1, znamienny tym, ze warstwe fotoprzewodzaca laczy sie z osrodkiem, w którym tworzone sa niejednorodnosci fazowe, po¬ przez warstwe anizotropowa, odznaczajaca sie u- kierunkowanym przewodnictwem, zapewniajaca 60 przejscie nosników pradu z fotoprzewodnika do gra¬ nicy osrodka i umozliwiajaca zabezpieczenie foto¬ przewodnika przed podswietleniem, ujawniajacym ukryty obraz przy naswietlaniu jej drugiej po¬ wierzchni promieniowania, zawierajacym informa- M cje o obrazie pierwotnym.OZGraf. Lz. 485 (100+17) Cena 45 zl PL