Przedmiotem wynalazku jest siatka z metali szlachetnych do odzyskiwania • platynowców ulatu¬ jacych z katalizatora ó dodatkowym dzialaniu ka¬ talitycznym podczas reakcji, a zwlaszcza reakcji utleniania amoniaku w procesie produkcji tlenków azotu i kwasu azotowego.W reakcjach prowadzonych w obecnosci kata¬ lizatorów, zawierajacych platynowce w tempera¬ turze zarzenia wystepuje ubytek masy metali szla¬ chetnych zawartych w katalizatorze. Czesc masy platynowców z katalizatora unoszona przez przer plywajace reagenty przedostaje sie do koncowych produktów reakcji, inna ich czesc osadza sie na wewnetrznych powierzchniach reaktorów i w prze¬ wodach instalacji. Czesc ulatujacych z katalizatora metali szlachetnych jest bezpowrotnie tracona. Po¬ wstale straty wplywaja w znacznym stopniu na ekonomike procesu, a zwlaszcza na koszty pro¬ cesu utleniania amoniaku.Do wychwytywania platyny ulatujacej z katali¬ zatora podczas reakcji stosowane sa siatki z pal¬ ladu, ze stopu palladu ze zlotem o zawartosci do 40% zlota, a takze siatki palladowozlote z nie¬ wielka zawartoscia cyrkonu, toru, berylu. Naj¬ czesciej stosowane sa siatki ze stopu palladu ze zlotem o zawartosci 20% zlota.Siatki do wychwytywania platyny podczas sto¬ sowania staja sie kruche. W celu podwyzszenia wytrzymalosci'zgrzewa sie punktowo kilka siatek w pakiet, który montuje sie w instalacji na drodze 10 20 25 30 przeplywu reagentów za siatkami katalitycznymi.Innym rozwiazaniem wedlug patentu polskiego nr 80333 jest stosowanie siatek przekladkowych z materialów zaroodpornych miedzy siatkami odzy¬ skowymi, a zwlaszcza siatek ze stali zaroodpor¬ nych.Okazalo sie jednak, ze znane sposoby podnosze¬ nia wytrzymalosci i trwalosci siatek odzyskowych maja niekorzystne skutki, gdyz przeplyw reagen¬ tów przez pakiet siatek zgrzanych lub rozdzielo¬ nych siatkami z materialu zaroodpornego zostaje w znacznym stopniu zmniejszony wskutek dodat¬ kowych oporów powstalych w miejscach zgrza¬ nia lub przez siatki z materialu zaroodpornego.Uzyskana zwiekszona wytrzymalosc pakietu siatek utrudnia prowadzenie calego procesu katalitycz¬ nego, wskutek zwiekszonego spadku cisnienia. Do¬ datkowa niedogodnoscia' stosowania siatek prze¬ kladkowych z materialu zaroodpornego jest obni¬ zenie aktywnosci siatek odzyskowych wskutek za¬ nieczyszczenia ich produktami ubytku masy siatek zaroodpornych.Siatki wedlug wynalazku usuwaja niedogod¬ nosci i niespodziewanie nie tylko umozliwiaja od¬ zyskanie platynowców ulatujacych podczas reak¬ cji, ale i wplywaja korzystnie na sam przebieg procesu katalitycznego podnoszac wydajnosc pro¬ cesu.Siatka wedlug wynalazku zawiera w splocie pla¬ tyne lub stop platynowców obok drutów odzysko- 107 5483 107 548 4 wych ze znanych metali szlachetnych. Najkorzyst¬ niejsza postacia platyny lub stopu platynowców jest drut, przy czym powinien byc on rozmiesz¬ czony najlepiej pomiedzy drutami sluzacymi do odzysku. Druty platynowe lub ze stopu platynow¬ ców powinny byc rozmieszczone w osnowie i wat¬ ku, jednak i ulozenie ich jednokierunkowe w osno¬ wie lub w watku jest korzystne, a znacznie ula¬ twia wykonanie siatki.Siatka wedlug wynalazku charakteryzuje sie do¬ datkowymi wlasnosciami katalitycznymi i znacznie podwyzszona wytrzymaloscia w stosunku do siatek znanych.Dodatkowe wlasciwosci katalityczne spowodo¬ wane sa obecnoscia platyny lub stopu platynow¬ ców, który dzialajac katalitycznie zmniejsza mase nie utlenionego amoniaku i podnosi ogólna wydaj¬ nosc procesu.Druty odzyskowe w splocie siatki stanowia ba¬ riere nie tylko dla platynowców ulatujacych z •wlasciwego katalizatora, ale i dla platynowców ' ulatujacych z drutów bedacych w splocie siatki odzyskowej.Przyklad I. W instalacji doswiadczalnej utleniania amoniaku do tlenku azotu zainstalo¬ wano wsad* katalityczno-wychwytujacy. Za siatka¬ mi katalitycznymi na drodze przeplywu gazu umieszczono 2 siatki wychwytujace ze stopu za¬ wierajacego 80% palladu i 20°/o zlota wykonane splotem plóciennym o gestosci 961 oczek na cm2 z drutu okraglego. Splot zawieral w osnowie i watku druty o srednicy 76 mikrometrów, zas co 30 drut w osnowie ze stopu 90% platyny i 10% rodu mial srednice 250 mikrometrów. Instalacja doswiadczalna pracowala pod cisnieniem 4 atmo¬ sfer przez 5 tysiecy godzin.Równolegle w blizniaczej instalacji zainstalowa¬ no i poddano eksploatacji w identycznych warun¬ kach wsad katalityczno-wychwytujacy rózniacy sie tym, ze siatki wychwytujace wykonane byly ze stopu" zawierajacego 80% palladu i 20% zlota z drutu o srednicy 76 mikrometrów i gestosci 1024 oczek na cm2. 5 Po zdemontowaniu instalacji okazalo sie, ze siatki z dodatkowym drutem platynowo-rodowym mozna bylo rozdzielic, zas siatki ze stopu palla- dowozlotego ulegaly zniszczeniu podczas prób ich rozdzielania. 10 Analizy chemiczne wykazaly, ze siatki z dodat¬ kowym drutem platynoworodowym zawieraly o 7% wiecej wychwyconej platyny od siatek wy¬ konanych tylko ze stopu palladowozlotego. Bilanse zuzycia amoniaku dla obu instalacji wykazaly 15 wzrost wydajnosci utleniania amoniaku o 1,5% na korzysc wsadu z siatkami wychwytujacymi z dodatkowym drutem platynoworodowym.Zastrzezenia patentowe 20 1. Siatka z metali szlachetnych do odzyskiwania platynowców a zwlaszcza platyny w procesie utle¬ niania amoniaku, znamienna tym, ze w splocie za¬ wiera platyne lub stop platynowców obok dru- 25 tów odzyskowych ze znanych metali szlachetnych. 2. Siatka wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze w splocie platyna lub stop platynowców wyste¬ puje w postaci drutu. 3. Siatka wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienna 30 tym, ze w splocie druty z platyny lub stopu pla¬ tynowców7 rozmieszczone sa pomiedzy drutami od¬ zyskowymi ze znanych metali szlachetnych. 4. Siatka wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienna tym, ze w splocie druty z platyny lub stopu pla- 35 tynowców ulozone sa w osnowie i watku siatki. 5. Siatka wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienna tym, ze w splocie druty, z platyny lub stopu pla¬ tynowców ulozone sa jednokierunkowo w osnowie lub w watku.WZGraf. Z-d 2 — 749/80 — Cena 45 il no PL