Przedmiotem wynalazku jest ustrój magneto¬ elektryczny o ruchomej cewce i o duzym wychy¬ leniu wskazówki, z posiadajacym wystap pierscie¬ niem biegunowym, z plytka biegunowa z wyste¬ pem oraz z umieszczonym miedzy wystepami ma¬ gnesem trwalym, a ponadto z obejmujaca pierscien biegunowy ruchoma cewka, której os- obraca sie w dwóch wspólosiowych z pierscieniem biegunowym tulejkach lozyskowych, z których jedna osadzona jest w plytce biegunowej, a druga we wsporniku zamocowanym do plytki biegunowej.Znany jest ustrój magnetoelektryczny o rucho¬ mej cewce i o duzym wychyleniu wskazówki, w którym plytka biegunowa ma ksztalt kubka, w którym umieszczony jest pierscien biegunowy.Miedzy pierscieniem biegunowym, a dnem Ikubka znajduje sie magnes trwaly. Obejmujaca pierscien biegunowy ruchoma cewka osadzona jest na osi, która obraca sie w dwóch tulejkach lozyskowych.Jedna tulejka lozyskowa jest umieszczona cen- trycznie w dnie kubka, a druga w zamocowanym do kubka korpusie. Tego typu ustrój magnetoelek¬ tryczny o ruchomej cewce posiada te wade, ze nie nadaje sie do produkcji wielkoseryjnej, gdyz wy¬ stepujace w takiej produkcji zmiany skutecznego strumienia magnetycznego w ruchomej cewce, na przyklad ze wzgledu na pewna mimosrodowosc poszczególnych czesci, nie moga byc pózniej skom¬ pensowane.Znany jest równiez ustrój magnetoelektryczny o 20 25 30 ruchomej cewce, który zawiera plytke biegunowa z wystepem, równolegly do niego pierscien biegu¬ nowy posiadajacy wystep i magnes trwaly umiesz¬ czony pomiedzy wystepem plytki biegunowej i pierscienia biegunowego, jak równiez korpus lo¬ zyskowy z dwoma niedzielonymi tulejkami lozy¬ skowymi osi obejmujacej pierscien biegunowy ru¬ chomej cewki. Korpus lozyskowy, plytka bieguno¬ wa oraz magnes trwaly sa zmontowane w calosc za pomoca dwóch srub.W tych ustrojach magnetóelektrycznych o fu- chomej cewce, do korekcji zmian skutecznego stlu¬ mienia magnetycznego znajduje sie blacha ekra¬ nujaca na sasiadujacej z pierscieniem biegunowym powierzchni plytki biegunowej, która to blacha ekranujaca ma wystajacy w stosunku do pierscie* nia biegunowego brzeg, który sklada sie z duzej ilosci lapek. Dzieki wiecej lub mniej mocnym za¬ gieciom poszczególnych lapek moga byc usuniete zmiany liniowej charakterystyki wskazan spowo¬ dowane nieco mimosrodowym polozeniem oti ru¬ chomej cewki wzgledem pierscienia biegunowego.Taka korekcja liniowej charakterystyki wskazan wykazuje jednak znaczna strate czasu, a przez io tego typu ustroje magnetoelektryczne o ruchomej cewce sa ciagle stosunkowo kosztowne pomimo ich korzystnej ze wzgledu na montaz konstrukcji.Ustrój magnetoelektryczny o ruchomej cewce i o duzym wychyleniu wskazówki z posiadajacym wystep pierscieniem biegunowym, z plytka biegu* 107 4843 107 484 4 nowa z wystepem oraz z umieszczonym miedzy tymi wystepami magnesem trwalym, z obejmujaca pierscien biegunowy ruchoma cewka, której os obraca sie w dwóch wspólosiowych z pierscieniem biegunowym tulejkach lozyskowych, z których pierwsza osadzona jest w plytce biegunowej, a druga we wsporniku zamocowanym do plytki bie¬ gunowej, wedlug wynalazku charakteryzuje sie tym, ze na plytce biegunowej umocowane sa cen- tTycznie wzgledem siebie pierwsza tulejka lozysko¬ wa i pierscien biegunowy.W pierscieniu biegunowym znajduje sie centru¬ jacy otwór, a osadzona w plytce biegunowej pierw¬ sza tulejka lozyskowa przechodzi, na swoim bliz¬ szym do pierscienia biegunowego koncu w czop lo¬ zyskowy wspólpracujacy z otworem stanowiacym gniazdo lozyskowe.Do pierscienia biegunowego jest wspólosiowo przymocowana za pomoca wspornika druga tulej¬ ka lozyskowa. Wspornik ten jest uformowany w ksztalcie kablaka, którego podstawa posiada dwa czopy wchodzace w odpowiednie otwory plytki biegunowej.Na powierzchni plytki biegunowej, od strony pierscienia biegunowego umieszczony jest sluzacy do-korekcji liniowej charakterystyki wskazan me¬ chanizmu pomiarowego nastawny element ekranu¬ jacy, o obrzezu wystajacym wzgledem pierscienia biegunowego. Element ekranujacy posiada ksztalt kubka z wycieciem w obszarze przeznaczonym na magnes trwaly. Element ekranujacy jest obrotowy wokól mimosrodowej osi znajdujacej sie w pobli¬ zu zderzaka krancowego ruchomej cewki.Element ekranujacy posiada otwór, w który wchodzi walcowe przetloczenie wykonane w plytce biegunowej. Element ekranujacy w poblizu mimo¬ srodowej osi obrotu ma ukosne sciecie obrzeza.Element ekranujacy, w miejscu lezacym mniej wiecej na przeciw mimosrodowej osi obrotu, po¬ siada podluzny otwór, który znajduje sie nad o- tworem w plytce biegunowej.- Dzieki rozwiazaniu wedlug wynalazku osiaga sie -przynajmniej dla pierscienia biegunowego, ta£ do¬ kladna wspólosiowosc ruchomej cewki wzgledem pierscienia biegunowego, ze korekcja liniowej cha- -rakterystyki wskazan po montazu urzadzenia po¬ miarowego nie jest juz konieczna. Poza tym do ustawienia drugiej tulejki lozyskowej wspólosio¬ wo wzgledem pierscienia biegunowego wystepuje .zawierajacy tulejke lozyskowa wspornik w ksztal¬ cie kablaka, którego podstawa posiada dwa czopy wchodzace w odpowiednie otwory plytki bieguno¬ wej, tak ze mozna zupelnie zrezygnowac z korek¬ cji liniowej charakterystyki, dzieki zastosowaniu irstroju magnetoelektrycznego o ruchomej cewce.Ale takze gdy dla osiagniecia jeszcze lepszej line- .arnosci dokonywana bylaby korekcja, to moze ona byc przeprowadzona znacznie szybciej, niz w zna¬ nych ustrojach megnetoelektrycznych o ruchomej cewce. W pierscieniu biegunowym uformowane jest gniazdo lozyskowe, a osadzona w.plytce bie¬ gunowej tulejka lozyskowa przechodzi na 'swoim blizszym do pierscienia biegunowego koncu w czop lozyskowy wspólpracujacy z gniazdem lozyskowym.Takie rozwiazanie ma te zalete, ze w szczególnie prosty sposób osiaga sie bezsporna wspólosiowosc pierscienia biegunowego wzgledem sasiadujacej z nim tulejki lozyskowej.Ponadto mocujacy druga tulejke lozyskowa u- chwyt uformowany jest w ksztalcie kablaka, któ¬ rego podstawa posiada dwa czopy wchodzace w odpowiednie otwory plytki biegunowej, co w zna¬ cznym stopniu zmniejsza wielkosc zmian strumie¬ nia magnetycznego. Aby jeszcze bardziej popra¬ wic charakterystyke liniowa wskazan, umieszczo¬ ny jest na blizszej do pierscienia biegunowego po¬ wierzchni plytki biegunowej, nastawny element ekranujacy o wystajacym w stosunku do pierscie¬ nia biegunowego obrzezu. Obrót elementu ekranu¬ jacego o kilka stopni zapewnia osiagniecie zada¬ nej linearyzacji charakterystyki przyrzadu.W miejscu lezacym naprzeciw osi obrotu ekra¬ nujacego elementu przewidziany jest podluzny otwór, który polozony jest nad otworem w plytce biegunowej. Daje to mozliwosc nastawiania szcze¬ gólnie szybkiego i przeprowadzanego jedynie za pomoca wkretaka. Aby zapobiec wystepowaniu znacznej zmiany przewodzenia podczas skrecania uformowanego w ksztalcie kubka elementu ekra¬ nujacego w poblizu zderzaka krancowego rucho¬ mej cewki, korzystne jest gdy sasiedni do osi ko¬ niec krawedzi elementu ekranujacego posiada u- kosne sciecie.Przedmiot wynalazku objasniony jest blizej w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój wzdluzny przez ustrój magnetoelektryczny z ruchoma cewka obrócona o kat 30 stopni od polozenia zerowego fig. 2 — wi¬ dok z góry ustroju magnetoelektrycznego wedlug fig. 1, z ruchoma cewka obrócona o kat 120 stop¬ ni od polozenia zerowego, fig. 3 — widok z góry pierscienia biegunowego ustroju magnetoelektrycz¬ nego o ruchomej cewce wedlug fig. 1, a fig. 4 przedstawia- widok z góry elementu ekranujacego ustroju magnetoelektrycznego o t ruchomej cewce wedlug fig, 1.Jak to wynika z fig. 1 i 2, ustrój magneto¬ elektryczny o ruchomej cewce sklada sie z plytki biegunowej 1, pierscienia biegunowego 2 z wy¬ stepem 3 oraz magnesu trwalego 4, który umiesz¬ czony jest miedzy wystepem 3 a plytka bieguno¬ wa 1. Pierscien biegunowy 2 d magnes trwaly 4 przymocowane sa za pomoca dwóch srub 5 do plytki biegunowej 1. Plytka biegunowa 1 oraz pierscien biegunowy 2 wykonane sa z materialu ferromagnetycznego.Pierscien biegunowy 2 przechodzi przez korpus 6 ruchomej cewki 7. Korpus cewki przymocowany jest do ramienia 8 wspornika 9, który osadzony jest na osi 10. Na drugim ramieniu 11 wspornika 9 znajduje sie ciezarek wyrównawczy 12. Ponad wspornikiem 9 umieszczone sa dwie spiralne spre¬ zyny 13 i 14, które sluza do doprowadzania pradu do cewki. Pomiedzy obydwoma spiralnymi spre¬ zynami znajduje sie krazek izolacyjny 15.Os 10 ulozyskowana jest z jednej strony w pierwszej tulejce lozyskowej 16, która wcisnieta jest w odpowiedni otwór 17 plytki biegunowej 1, a z drugiej strony w drugiej tulejce lozyskowej 18, która wkrecana jest we wspornik 19, wykonany z 10 15 20 25 30 35 40 45 51 55 605 107 484 6 tworzywa sztucznego. W pierwszej tulejce lozy¬ skowej 16 os 10 opiera sie o plytke 20, która utrzy¬ mywana jest przez tulejke centrujaca 21 wcisnie¬ ta w pierwsza tulejke lozyskowa 16. Na pewnym odcinku drugiej tulejki lozyskowej 18 os jest luz¬ no osadzona, a ulozyskowana jest w drugiej tu¬ lejce lozyskowej 18 na odcinku o mniejszej sred¬ nicy. Dzieki temu luz wzdluzny osi 10 jest doklad¬ nie ustawiany poprzez obracanie drugiej tulejki lozyskowej 18.Wcisnieta w plytke biegunowa 1 pierwsza tulej¬ ka lozyskowa 16 uksztaltowana jest na swoim ob¬ wodzie jako czop centrujacy dla pierscienia bie¬ gunowego 2, w którym, jak to wynika zwlaszcza z fig. 3 wykonany jest centrujacy otwór lozysko¬ wy 22, w który wchodzi czop centrujacy. Pier¬ scien biegunowy 2 posiada nastepnie wyciecie 23, które umozliwia nasuniecie korpusu cewki 6 na pierscien biegunowy 2. Obydwa znajdujace sie w wystepie 3 otwory 24 i 25 sluza do mocowania pierscienia biegunowego 2 do plytki biegunowej 1, za pomoca srub 5.Wspornik 19 wykonany jest w ksztalcie kabla- ka, którego podstawa przechodzi w danym przy¬ padku w pierscien 26, na którym uformowany jest jednostronnie kolnierz mocujacy 27. Kolnierz mo¬ cujacy 27 zamocowany jest za pomoca czterech srub 28 do plytki biegunowej 1. Ustalenie poloze¬ nia kolnierza 27 na plytce biegunowej 1, a tym samym wspólosiowe ustawienie drugiej tulejki lo¬ zyskowej 18 z pierwsza tulejka lozyskowa 16, osiaga sie za pomoca dwóch uformowanych na kolnierzu mocujacym 27 czopów 29 i 30, które wchodza w odpowiednie otwory w plytce biegu¬ nowej 1.Do korekcji charakterystyki liniowej wskazan mechanizmu pomiarowego przewidziany jest ufor¬ mowany w ksztalcie kubka element ekranujacy 31, który jest obrotowo osadzony wokól osi 32.Dla uzyskania obrotowego ulozyskowania ekranu¬ jacego elementu 31 przewidziany jest, jak to przedstawiono na fig. 4, centryczny do osi 32 otwór 33, poprzez który wystaje walcowe prze- tloczenie wykonane w plytce biegunowej 1. Ele¬ ment ekranujacy 31 posiada nastepny otwór 35, przez który w stanie zmontowanym wystaje pierw¬ sza tulejka lozyskowa 16 oraz podluzny otwór 36, który nachodzi na otwór 37 w plytce biegunowej 1. Poprzez wprowadzenie wkretaka do podluznego otworu 36 mozna obrócic element ekranujacy 31 wzgledem osi 32. Element ekranujacy 31 .posiada ponadto wyciecie 38 na magnes ukosne sciecie 39 obrzeza 40 w poblizu obrotowej osi 32.Blaszka 41 zderzaka krancowego ruchomej cew¬ ki 7, która zamocowana jest za pomoca srub 5, nie jest pokazana na fig. 2 ze wzgledu na jego przejrzystosc.Zastrzezenia patentowe 1. Ustrój magnetoelektryczny o ruchomej cew¬ ce i o duzym wychyleniu wskazówki z posiada¬ jacym wystep pierscieniem biegunowym, z plyt¬ ka biegunowa z wystepem oraz umieszczonym mie¬ dzy tymi wystepami magnesem trwalym, a po¬ nadto z obejmujaca pierscien biegunowy rucho¬ ma cewka, której os obraca sie w dwóch wspól¬ osiowych z pierscieniem biegunowym tulejkach lozyskowych, z których pierwsza osadzona jest w plytce biegunowej, a druga we wsporniku za¬ mocowanym do plytki biegunowej, znamienny tym, ze na plytce biegunowej (1) umocowane sa centrycznie wzgledem siebie pierwsza tulejka lo¬ zyskowa (16) i pierscien biegunowy (2). 2. Ustrój magnetoelektryczny wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze w pierscieniu biegunowym (2) znajduje ,sie centrujacy otwór (22) a osadzona w plytce biegunowej (1) pierwsza tulejka lozyskowa (16) przechodzi na swoim blizszym do pierscienia biegunowego (2) koncu w czop lozyskowy wspól¬ pracujacy z otworem {22) stanowiacym gniazdo lozyskowe. 3. Ustrój magnetoelektryczny wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze do pierscienia biegunowego (2) jest wspólosiowo przymocowana druga tulejka lo¬ zyskowa (18) za pomoca wspornika (.19) który jest uformowany w ksztalcie 'kablaka, którego pod¬ stawa posiada dwa czopy (29), (30) wchodzace w odpowiednie otwory plytki biegunowej (1). 4. Ustrój magnetoelektryczny wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze na powierzchni plytki biegu¬ nowej (1), od strony pierscienia biegunowego (2), umieszczony jest sluzacy do korekcji liniowej charakterystyki wskazan mechanizmu pomiarowe¬ go nastawny element ekranujacy (31) o obrzezu wystajacym w stosunku do pierscienia bieguno¬ wego (2), który to element ekranujacy (31) wyko¬ nany jest w ksztalcie kubka z wycieciem (38) w obszarze przeznaczonym na magnes trwaly, i któ¬ ry jest obrotowy wokól mimosrodowej osi (32) znajdujacej sie w poblizu zderzaka krancowego ruchomej cewki (7). 5. Ustrój magnetoelektryczny wedlug zastrz. 4, znamienny tym, ze element ekranujacy (31) po¬ siada otwór (33), w który wchodzi walcowe prze- tloczenie wykonane w plytce biegunowej (1) dla uzyskania obrotowego ulozyskowania. 6. Ustrój magnetoelektryczny wedlug zasitrz. 5, znamienny tym, ze element ekranujacy (31) w po¬ blizu osi obrotowej (32) ma ukosne sciecie (39) ob¬ rzeza (40). 7. Ustrój magnetoelektryczny wedlug zastrz. 6, znamienny tym, ze element ekranujacy (31) w miejscu lezacym mniej wiecej na przeciw osi obro¬ tu (32) posiada podluzny otwór (36), który znajdu¬ je sie nad otworem (37) w plytce biegunowej (1). 10 15 20 15 30 35 40 45 50107 484 Fig. 3 '—j i J . 7^-4^-f-l 1 I'1II' \ — r 3L*, 4 22 21 20 17 l16 ^ ^9 3y Bltk 385/80 r. 110 egz. A4 Cena zl 45 PL PL PL PL PL PL PL PL PL