Przedmiotem wynalazku jest uklad, zapewniaja¬ cy bezpradowe zalaczanie i wylaczanie styczników zmiany kierunków obrotów w napedzie sterowa¬ nym tyrystorami.Znane uklady przelaczania styczników kierunko¬ wych pracuja ze zmiana ich sterowania w poblizu punktu zerowego róznicy miedzy rzeczywista a za¬ dana predkoscia napedu tak, ze kazdemu znakowi róznicy odpowiada praca jednego stycznika, a w punkcie zerowym oba styczniki kierunkowe sa wy¬ laczone.Przy gwaltownym zaklóceniu stanu równowagi ukladu znak róznicy wzmocnionej jeszcze regula¬ torem predkosci obrotowej, zmienia sie praktycz¬ nie bezzwlocznie, a styczniki dzialaja z wlasciwa im zwloka czasowa, skutkiem czego ich przela¬ czenie nie odbywa sie w punkcie zerowym. Ponie¬ waz do wartosci róznicy wartosci zadanej i wyj¬ sciowej jest proporcjonalne wysterowanie tyrysto¬ rowego czlonu wykonawczego i napiecie na sil¬ niku, zwloczne dzialanie styczników powoduje, ze zarówno wylaczenie pracujacego stycznika, jak . i zalaczenie pozostalego odbywa sie przy przeply¬ wie pradu silnika, co na skutek zuzycia styków po¬ woduje obnizenie niezawodnosci urzadzen.Celem wynalazku jest opracowanie ukladu, re¬ alizujacego bezpradowe przelaczanie styczników kierunkowych napedu sterowanego tyrystorami.Cel ten osiagnieto poprzez polaczenie regulatora predkosci obrotowej z czlonem liniowego sterowa- 20 nia tyrystorami przy pomocy dwóch torów, z któ¬ rych kazdy przenosi sygnal odpowiadajacy jedne¬ mu ' znakowi róznicy pomiedzy rzeczywista a zadana predkoscia napedu, przy czym w kazdy z tych torów jest wlaczony czlon blokujacy, po¬ laczony ze stykiem pomocniczym stycznika kie¬ runkowego dla tego samego znaku róznicy pred¬ kosci, pozwalajacy na przeplyw sygnalu z regula¬ tora do -czlonu liniowego tylko przy zalaczonym styczniku.Efektem zastosowania wynalazku jest wzrost niezawodnosci napedów tyrystorowych ze styczni- kowa zmiana kierunku obrotów.Przykladowe rozwiazanie ukladu wedlug wyna¬ lazku przedstawia rysunek. Silnik 9 jest zasilany z tyrystorowego czlonu wykonawczego 6 poprzez styki glówne styczników kierunkowych 7 i 8, które powoduja zmiane jego kierunków wirowania, Czlon wykonawczy 6 jest sterowany liniowym czlonem sterowniczym 5, który otrzymuje sterowanie z re¬ gulatora predkosci obrotowej 2 poprzez jednokie¬ runkowe czlony 3 i 4, odpowiednio blokowane sty¬ kami pomocniczymi styczników 7 i 8. Regulator 2 jest sterowany róznica wartosci zadanej x i war¬ tosci wyjsciowej y, wytwarzana w wezle sumuja¬ cym 1.Kazdy ze styczników 7 i 8 dziala przy róznicy wartosci zadanej x i wyjsciowej y jednego znaku i kazdy z czlonów jednokierunkowych 3 i 4 prze¬ nosi sygnal z regulatora predkosci obrotwej 2 do 107 4283 czloriu liniowego sterowania 5 tyrystorów 6 rów¬ niez przy róznicy wartosci x i y tylko jednego znaku. Przenoszenie sygnalu przez kazdy z czlo¬ nów 3 i 4 jest uzaleznione stykiem pomocniczym od zalaczenia stycznika, dzialajacego przy tym samym znaku róznicy wartosci x i y, co i uzalez¬ niony czlon. Na skutek tego czlon sterowania li¬ niowego 5 i czlon wykonawczy 6 otrzymuje stero¬ wanie, a silnik 9 zasilanie, dopiero po zamknieciu styków, wlasciwego dla danego znaku róznicy war¬ tosci x i y stycznika kierunkowego 7 lub 8.Przy zalaczeniu niewlasciwego dla danego znaku róznicy stycznika i przy nie zalaczonych obu stycz¬ ników czlony 5 i 6 sa bez sterowania, a silnik bez zasilania. W wyniku takiego sposobu dzialania ukladu zamykanie i otwierane styków kierunko¬ wych 7 i 8 odbywa sie zawsze przy braku zasila¬ nia silnika. r.428 4 Zastrzezenie patentowe Uklad przelaczania styczników kierunkowych w napedzie sterowanym tyrystorami, zawierajacym 5 tyrystory, czlon liniowego sterowania, regulator predkosci oraz styczniki kierunkowe, znamienny tym, ze regulator predkosci obrotowej (2) jest po¬ laczony z czlonem liniowego sterowania (3) tyry¬ storami (6) dwoma torami, z których kazdy prze- 15 nosi sygnal odpowiadajacy jednemu znakowi róz¬ nicy pomiedzy rzeczywista a zadana predkoscia napedu i w kazdy, z których jest wlaczony czlon blokujacy (3, 4) polaczony ze stykiem pomocniczym stycznika kierunkowego (7, 8) dla tego samego zna- 2$ ku róznicy predkosci tak, ze przeplyw sygnalu z regulatora predkosci (2) do czlonu liniowego ste¬ rowania (5) nastepuje tylko przy zalaczonym stycz¬ niku.107 428 J -H i 3 Lr -^ i-Q O 6 - € i-o a-i -i' PL