Przedmiotem wynalazku jest sposób nawigacyjnego oznakowania prostoliniowego toru wejsciowego do portu oraz uklad do nawigacyjnego oznakowania tego toru.Znany sposób oznakowania toru wejsciowego do portu polega na tym, ze na nabrzezu ustawia sie dwa nabiezniki jeden za drugim, na osi toru.Inny znany sposób oznakowania toru wejsciowego polega na tym, ze po obu stronach toru ustawia sie plawy lub stawy.Te znane sposoby oznakowania toru wejsciowego nie pozwalajacna samodzielne wplywanie jednostek do portu przy zlej widocznosci lub silnym falowaniu morza, gdyz w takich warunkach nabiezniki sa niewidoczne a plawy wodlegaja silnej cyrkulacji. Ponadto w nocy wystepuja prudnosci rozrózniania swiatel nabieznikowych na tle otswietlonego portu.Stosowane do tych sposobów nabiezniki, plawy czy tez stawy wymagaja stalej konserwacji, a ustawianie tych ele¬ mentów oznakowania jest pracochlonne i kosztowne.Znane sa równiez sposoby i uklady do naprowadzania ruchomych obiektów na okreslony cel za pomoca wiazki swiatla pochodzacej z jednego zródla promieni swietlnych.Z amerykanskiego opisu patentowego nr 3767309 znany jest sposób naprowadzania samolotów na plycie lotniska.Sposób ten polega na tym, ze pas startowy oswietla sie wiazka swiatla skladajaca sie w przekroju poprzecznym z czterech stref o róznych barwach. Zródelm swiatla jest lampa zarowa. Wielostrefowa wiazke uzyskuje sie dzieki specjalnie skonstruowanemu filtrowi optycznemu.W rozwiazaniu powyzszym stosuje sie zródlo swiatla 15 20 25 30 2 polichromatycznego, aby byla mozliwosc utworzenia stref wiazki o róznych barwach. Stosunkowo mala gestosc mocy zródel polichromatycznych powoduje, ze zasieg dzialania urzadzenia wedlug powyzszego sposobu jest stosunkowo maly. Niedogodnoscia rozwiazania jest równiez skomplikowany uklad elektryczny.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze os toru wejsciowego oraz kazda ze stron toru oswietla sie, róznia¬ cymi sie wizualnie od siebie, wiazkami promieniowania laserowego wysylanymi z nabrzeza. Os toru oswietla sie wiazka ciagla, a kazda ze stron toru wiazka modulowana impulsowo o innym czasie trwania impulsu promieniowania lub os toru i kazda ze stron toru oswietla sie wiazkami pro¬ mieniowania laserowego o róznej dlugosci fali.Uklad wedlug wynalazku zawiera laser z zespolem optycz¬ nym, ksztaltujacym wiazke promieniowania laserowego oraz z dwóch zwierciadel z których jedno stanowi wirujace zwierciadlo strefowe, a drugie — zwierciadlo nieruchome.Wirujace zwierciadlo strefowe ustawione jest na drodze podania wiazki promieniowania laserowego i okresowo przeslania ta wiazke, skierowana*wzdluz jednej strony toru.Zwierciadlo nieruchome ustawione jest pod takim katem wzgledem zwierciadla strefowego, ze w momencie gdy wiazka przeslaniana jest przez zwierciadlo strefowe, pada ona na zwierciadlo nieruchome, które kieruje odbita wiazke wzdluz drugiej strony toru tak, ze wzdluz osi toru uzyskuje sie strefe, w której obie wiazki pokrywaja sie ze soba.Podstawowa zaleta sposobu wedlug wynalazku jest uniezaleznienie dokladnosci oznakowania toru od stanu 107 366107 366 3 pogody oraz usprawnienie prowadzenia jednostki plywaja¬ cej wzdluz osi toru wejsciowego.Dzieki temu, ze uklad do stosowania sposobu wedlug wynalazku usytuowany jest na nabrzezu, ulatwiona jest kontrola i konserwacja ukladu. Ponadto zastosowanie wiazki laserowej do oznakowania toru pozwala na dostoso¬ wanie dokladnosci oznakowania do gabarytów jednostek wplywajacych do portu jak równiez do przejsciowych zmian szerokosci toru.Sposób i uklad wedlug wynalazku sa odtworzone w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 — przed¬ stawia schematycznie uklad do oznakowania toru, a fig. 2 — rozklad promieniowania laserowego nad lustrem wody toru wejsciowego w plaszczyznie prostopadlej do osi toru.UWad sklada ..sie-Z-Jasera 1 z zespolem optycznym 2, ksztakiijacymjwiazke promieniowania laserowego 5 oraz z dwóch zwierciadel, z których jedno stanowi wirujace zwierciadlo strefowe 3, a drugie zwierciadlo nieruchome 4.Winij^^^wte^ciadld^strefowe 3, napedzane silnikiem elek¬ trycznym 9* ustawionej przeslania wiazke 5, padajaca wzdluz jednej strony toru wejsciowego. Zwierciadlo nieruchome 4 ustawione jest pod takim katem na drodze wiazki 5 odbitej od zwierciadla S\ ze odbita od zwierciadla 4 wiazka 6 skierowana jest na druga strone toru, a obszar jej promieniowania pokrywa sie czesciowo z obszarem promieniowania wiazki 5, tworzac wzdluz osi 8 toru strefe ciaglego swiecenia 7, przy czym kat odchylenia wiazki 5 od osi 8 jest równy katowi odchylenia wiazki 6 od tej osi.Szerokosc strefy 7, w której obie wiazki 5 i 6 nakladaja sie na siebie dobiera sie w zaleznosci od dlugosci i szero¬ kosci toru wejsciowego, tak aby na krancach toru przy redzie, szerokosc strefy 7 wynosila 20% szerokosci toru.Wiazke promieniowania 5 z lasera 1, po uksztaltowaniu w zespole 2, kieruje sie bezposrednio wzdluz jednej strony toru wodnego lub posrednio po odbiciu od wirujacego zwierciadla strefowego 3 i zwierciadla nieruchomego 4 jako wiazke odbita 6, wzdluz drugiej strony toru wodnego.Wirujace zwierciadlo strefowe 3 moduluje impulsowo wiazke 5 i wiazke odbita 6. Kat strefy przeslaniania wiazki 5 przez zwierciadlo 3 jest rózny od 180°, przez co czasy trwania impulsów obu wiazek sa rózne przy równych okre¬ sach. 4 Uklad wedlug wynalazku pozwala na uzyskanie, nad torem wejsciowym w przestrzeni, trzech róznych stref promieniowania, symetrycznie rozlozonych wzgledem osi 8 tego toru. Os 8 toru oznaczona jest strefa promieniowania 5 ciaglego, a kazda ze stron toru strefami promieniowania impulsowego o róznych czasach trwania impulsu.Wprowadzenie jednostki do portu jest uproszczone, gdyz wymaga utrzymania jednostki w strefie promieniowa¬ nia ciaglego 7. Zejscie jednostki z osi toru w kierunku jednej 10 ze stron toru jest sygnalizowane promieniowaniem impul¬ sowym o róznym czasie trwania impulsu przypisanym danej stronie toru wodnego.Zastrzezenia patentowe 15 1. Sposób nawigacyjnego oznakowania prostoliniowego toru wejsciowego do portu wykorzystujacy wiazke promie¬ niowania swietlnego, znamienny tym, ze os toru wejscio¬ wego oraz lewa i prawa strone toru oswietla sie rózniacymi 20 sie wizualnie od siebie wiazkami promieniowania lasero¬ wego wysylanego z nabrzeza. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze os toru oswietla sie ciagla wiazka promieniowania laserowego, a kazda ze stron toru wiazka modulowana impulsowo o róznym czasie trwania impulsu promieniowania lasero¬ wego. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze os toru i kazda ze stron toru oswietla sie wiazkami promieniowania 30 laserowego o róznej dlugosci fali. 4. Uklad do nawigacyjnego oznakowania prostoliniowego toru wejsciowego do portu, znamienny tym, ze zawiera laser (1) z zespolem optycznym (2) ksztaltujacym wiazke promieniowania laserowego, wirujace zwierciadlo strefowe 35 (3) ustawione na drodze padania wiazki (5), kierowanej wzdluz jednej strony toru i okresowo przeslaniajace te wiazke oraz nieruchome zwierciadlo (4), ustawione pod takim katem wzgledem zwierciadla (3), ze w momencie gdy wiazka (5) przeslaniana jest przez zwierciadlo (3), pada 40 ona na zwierciadlo (4), które skierowuje odbita wiazke (6) wzdluz drugiej strony toru tak, ze wzdluz osi (8) toru wejsciowego uzyskuje sie obszar (7), w którym obie wiazki pokrywaja sie ze soba.107 366 PL