Przedmiotem wynalazku jest srodek, stanowiacy zagesz¬ czona mieszanine kwasów, stosowany do usuwania zgo¬ rzeliny i rdzy, szczególnie z powierzchni spoin spawalni¬ czych na elementach ze stali kwasoodpornych.Zageszczone kwasy sluzace do odrdzewiania powierzchni stalowych sa znane. I tak na przyklad, w polskim opisie patentowym nr 76284 przewidziano srodek do czyszczenia stali kwasoodpornych, stanowiacy wodny roztwór kwasu azotowego i kwasu solnego z dodatkiem sulfonowego oleju autracenowego, zageszczony bentonitem i sadza lampowa do konsystencji pasty.Wedlug polskiego opisu patentowego nr 83643 przewi¬ dziano srodek do odrdzewiania elementów stalowych skladajacy sie z ekstraktu debowego lub mimozowego, gli¬ ceryny, mieszan;ny kwasów siarkowego i fosforowego zageszczony pylem wegla aktywnego, kaolnem lub ziemia okrzemkowa.Wedlugpolskiego opisu patentowego nr 95979 przewidzia¬ no do oczyszczania i pasywacji stali kwasoodpornych srodek skladajacy sie z mieszaniny kwasu azotowego, kwasu fluorowodorowego i kwasu fosforowego, zageszczony siarczanem baru.Wymienione srodki chociaz przydatne zawieraja w swym skladzie skladnki jak na przyklad; kwas solny, sadza, wegiel, siarczan baru, które podobnie jak powstajace pod¬ czas oczyszczania sole zelaza musza byc starannie usuniete, poniewaz pozostawione na powierzchni stali kwasoodpornej sladowe ich ilosci powoduja korozje wzerowa. Usuniecie resztek kwasu solnego wymaga dodatkowej neutralizacji i dokladnego plukania woda. Usuniecie pylów wegla, sadzy 10 15 20 i siarczanu baru z powierzchni nierównych, na przyklad z powierzchni spoiny spawalniczej lub z powierzchni obrobionych mechanicznie wymaga pracochlonnego czysz¬ czenia mechanicznego.Istota wynalazku polega na zageszczeniu wodnego roz¬ tworu srodka skladajacego sie z mieszaniny: kwasu azoto¬ wego w ilosci 16 do 20 czesci wagowych, kwasu fluorowo¬ dorowego w ilosci 2 do 4 czesci wagowych i kwasu orto¬ fosforowego w ilosci 5 do 8 czesci wagowych — za pomoca szesciofluoroglinianiu sodowego w ilosci 30 do 50 czesci wagowych, z dodatkiem celulozy w ilosci 0,5 do 1 czesci wagowej i adduktu tlenku etylenu do nasyconego alkoholu tluszczowego w ilosci 0,2 do 0,5 czesci wagowych. Ponadto dodanie kwasu szczawiowego lub jego soli metali alkalicz¬ nych eliminuje szkodliwe dzialanie powstajacych w czasie oczyszczania zwiazków zelaza.Sposób wytwarzania srodka polega na osobnym rozdrob¬ nieniu celulozy w mieszaninie kwasu azotowego, kwasu fluorowodorowego, kwasu ortofosforowego i osobnym rozpuszczeniu w wodzie kwasu szczawiowego wraz z ad- duktem tlenku etylenu do nasyconego alkoholu tluszczo¬ wego. Nastepnie do mieszaniny kwasów mineralnych wraz z celuloza przy ciaglym mieszaniu dodaje sie porcjami na przemian szesciofluoroglinian sodowy i wodny roztwór kwasu szczawiowego wraz z adduktem tlenku etylenu do nasyconego alkoholu tluszczowego, calosc nalezy dokladnie • wymieszac aby uzyskac jednorodna gestoplynna mase. Tak przygotowany srodek jest gotowy do uzytku i moze byc nanoszony na powierzchnie stalowe niezaleznie od ich usy¬ tuowania w przestrzeni. 107 347 %107 347 3 Srodek wedlug wynalazku odznacza sie duza zwilzalnoscia elementów stalowych, umozliwia dobre oczyszczenie równiez w warunkach montazowych. Pozostawiony kilka¬ nascie godzin na powierzchni stali kwasoodpomej nie po¬ woduje zmian korozyjnych. Powierzchnia stali kwasoodpor- 5 nej po usunieciu srodka jest blyszczaca i spasowywana.Przyklad recepturowy srodka do usuwania rdzy i zgorze¬ liny z powierzchni stali, szczególnie przydatny do oczyszcza¬ nia spoin spawalniczych wykonanych na stali kwasood¬ pomej. kwas azotowy o stezeniu 63% — 18,7 czesci wagowych kwas fluorodowodorowy o stezeniu*40% — 2,7 czesci wagowych kwas ortofosforowy o stezeniu 75%•, — 7,4 czesci wagowych celuloza — 0,8 czesci wagowych szesciofhioroglinian sodowy — 46,8 czesci wagowych kwas szczawiowy — 0,5 czesci wagowych 4 addukttlenku etylenu do nasy¬ conego alkoholu tluszczowego — 0,2 czesci wagowych woda — 22,9 czesci wagowych.Zastrzezenia patentowe 1. Srodek do usuwania rdzy i zgorzeliny z powierzchni stali, skladajacy sie z kwasu azotowego w ilosci od 16 do 20 czesci wagowych, kwasu fluorowodorowego w ilosci od 2 do 4 czesci wagowych, kwasu ortofosforowego w ilosci od 5 do 8 czesci wagowych, substancji powierzchniowo- czynnych i substancji zageszczajacych, znamienny tym, ze jako substancje zageszczajaca zawiera szesciofluoro- glinian sodowy w ilosci od 30 do 50 czesci wagowych, z dodatkiem celulozy w ilosci od 0,5 do 1 czesci wagowej, a jako substancje powierzchniowo-czynna addukt tlenku etylenu do nasyconego kwasu tluszczowego w ilosci od 0,2 do 0,5 czesci wagowej. 2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze do¬ datkowo zawiera kwas szczawiowy lub jego sól metalu alkalicznego w ilosci od 0,3 do 1 czesci wagowej. 15 LZG Z-d *, K. 3fó/lll4/W, n. 10p-H» egz.Cena 45 zt PL