Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do termicznego formowania wielowarstwowego materialu izolacyjnego, zwlaszcza mikafblii nasyconej zywica fenolowa, na pro¬ stych odcinkach zamknietych lub pólotwartych cewek ma¬ szyn elektrycznych wysokiego napiecia.Izolowanie prostych odcinków, zamknietych lub pól¬ otwartych cewek, przeznaczonych do umieszczenia w zlob¬ kach stojana lub wirnika maszyn elektrycznych wysokiego napiecia, wykonuje sie za pomoca warstwowych materialów elektroizolacyjnych impregnowanych lepiszczem termo¬ utwardzalnym. Najczesciej do tego celu stosuje sie mikafo- lie, papier azbestowy lub tkanine szklarnia nasycona zywica fenolowa, która wstepnie na zimno owija sie przewody zezwoju. Nastepnie tak otrzymany odcinek cewki poddaje sie termicznemu formowaniu, którego celem jest przeksztal¬ cenie powstalej w ten sposób, wielowarstwowej, luznej otuliny w jednolita zwarta powloke izolacyjna. Proces ten polega na mechanicznym calkowitym zespojeniu poszczegól¬ nych warstw otuliny miedzy soba, co osiaga sie przez zasto¬ sowanie odpowiedniego nacisku, oraz na procesach fizyko¬ chemicznych usuwania zawartego w zywicy rozpuszczalnika, sklejania warstw zezwojów miedzy soba i utwardzania zywicy, co osiaga sie droga ogrzewania.Znane sa urzadzenia do termicznego formowania wielo¬ warstwowego materialu izolacyjnego na prostych odcinkach cewek maszyn elektrycznych, zawierajace prasy mechanicz¬ ne, ogrzewane para lub pradem elektrycznym przetworzo¬ nym na cieplo za pomoca grzejników oporowych lub in¬ dukcyjnie. Docisk elementów prasujacych wywierany jest 'oddzielnie na kazdy bok cewki. Jednakze nagrzewanie 10 1S 10 » materialu izolacyjnego od strony prasy powoduje szybsze utwardzenie zewnetrznych warstw izolacji i utrudnia odprowadzenie par rozpuszczalnika, powietrza wzglednie innych gazów wydzielajacych sie w czasie termicznego formowania.Jak wykazala praktyka, uwiezienie pecherzyków gazowych miedzy warstwami materialu izolacyjnego jest czesto po¬ wodem przedwczesnego zuzywania sie izolacji i wyladowan zwarciowych prowadzacych do awarii maszyny elektrycznej.Usterkom tego rodzaju mozna zapobiegac przez czesciowe wykorzystanie samego uzwojenia cewki jako elementu ogrzewajacego poczatkowo wewnetrzne warstwy materialu izolacyjnego, jednakze proces termicznego formowania wy¬ maga wtedy bardziej skomplikowanych urzadzen i doklad¬ niejszej kontroli temperatury.Celem wynalazku jest Usuniecie wad rozwiazan dotych¬ czasowych przez opracowanie prostego urzadzenia umozli¬ wiajacego uzyskanie jednolitego wielowarstwowego ma¬ terialu izolacyjnego na prostych odcinkach Cewek maszyn elektrycznych.Urzadzenie wedlug wynalazku wyposazone jest w obroto¬ wy beben napedowy oraz w zamocowany w nim osiowo, zespól grzewczo-dociskowy, zaopatrzony w dwie plyty grzewcze polaczone nieruchomo z bebnem i w plyte do¬ ciskowa polaczona z nim mechanizmem przegubowo- spre¬ zynowym, przy czym w stanie docisnietym Zespól zblizony jest ksztaltem do poziomego graniastoslupa trójkatnego.Urzadzenie zawiera nieruchoma, pozioma powierzchnie opo¬ rowa usytuowana na wysokosci dolnej polowy bebna, ulozyskowany ponizej tej powierzchni cierny element i 107 339107 3 * » napedowy i dwa cierne, elektryczne elementy kontaktujace.Beben urzadzenia wykonany jest z dwóch dopasowanych do siebie wycinków pierscienia kolowego, polaczonych ze soba w sposób rozlaczalny i zaopatrzony na obwodzie w pierscieniowe pasmo toczne wspólpracujace z elementem napedowym oraz dwa wzgledem niego oraz'wzajemnie wzgledem siebie elektrycznie odizolowane, pierscieniowe pasma przewodzace, wspólpracujace z elementami kontaktu¬ jacymi i polaczone z oporowym elementem grzewczym plyt w zamkniety obwód galwaniczny. Plyty zespolu grzewczo-dociskowego wygiete sa na calej swej powierzchni wewnetrznej lukowo do srodka.Urzadzeniewedlug wynalazku umozliwia uzyskanie jedno¬ litej zwartej powloki izolacyjnej, bez potrzeby uprzedniego elektrycznego ogrzewania wewnetrznych warstw materialu iJolgcymego za pomoca uzwojenia cewki. Ze wzgledu na mbzliwosc osiowego przesuwania odcinka cewki wewnatrz zispolu grzewczo-dociskowego, mozna dokonywac termicz¬ nego formowania* cewefc o znacznej dlugosci za pomoca iirzftdzenia niewielkich*gabarytów. Segmentowa budowa be¬ bna napedowego oraz przegubowo-sprezynowe zamocowanie plyty dociskowej, umozliwiaja wprowadzenie i wyjecie obrabianej cewki z urzadzenia w ciagu kilku sekund.Wynalazek wyjasniono blizej w przykladzie wykonania pokazanym schematycznie na rysunku, na którym fig. J. przedstawia urzadzenie w stanie docisnietym w widoku z boku, fig. 2 — otwarte urzadzenie w widoku z boku, zas fig. 3 — otwarte urzadzenie w widoku z przodu.Jak widac z rysunku urzadzenie zawiera obrotowy beben napedowy 1 z zamocowanym wewnatrz niego zespo¬ lem grzewczo-dociskowym zaopatrzonym w dwie plyty grzewcze 2.1, 2.2 polaczone nieruchomo z bebnem 1 oraz plyta dociskowa 3, polaczona z nim mechanizmem przegu- bowo-sprezynowym 4. W stanie docisnietym zespól grzew- czo-dociskowy zblizony jest ksztaltem do graniastoslupa trójkatnego o scianach Jucznych, utworzonych z plyt 2.1,2-2,3. \ Urzadzenie zawiera nieruchoma, pozioma powierzchnie oporowa 5,usytuowana na wysokosci dolnej polowy bebna 1, ulozyskowany ponizej tej powierzchni 5, cierny element napedowy 6, dwa cierne, elektryczne elementy kontaktujace 7.1, 7.2. Beben 1 wykonany jest z dwóch dopasowanych ' do siebie wycinków 1.1, 1.2 pierscienia kolowego, polaczo¬ nych ze soba w sposób rozlaczalny i zaopatrzony na obwo¬ dzie w pierscien'"owe pasmo toczne 8 wspólpracujace z ele¬ mentem napedowym 6 oraz w dwa wzgledem niego i wzajem¬ nie miedzy soba elektrycznie odizolowane, pierscfeniowe pasma przewodzace 9.1, 9.2 wspólpracujace z elementami kontaktujacymi 7.1,7.2 i polaczone w zamkniety obwód galwaniczny z elementem grzewczym 10 plyt 2.1, 2.2.Plyty 2.1, 2.2, 3 zespolu grzewczo-dociskowego wygiete sa na calej swej< powierzchni wewnetrznej lukowo do srodka.Wycink^l.l, 1.2 bebna 1 laczone sa w jedna calosc za pomo¬ ca zespolu znanych polaczen sprezynowo-kulkowych 11.Dfc ulatwienia podnoszenia plyty 3, wyposazona jest eoa w dwie równolegle tulejki 12, przeznaczone do okresowego mocowania dzwigni widelkowej 13 z uchwytem, oraz w mechanizm zapadkowy, nie pokazany na rysunku.Mosiezne pasma przewodzace 9.1, 9.2 osadzone sa w od¬ powiednio uformowanym pierscieniu bakelitowym. Prad zasilajacy element grzewczy 10 plyt 2.1,2.2 po zmniejszeniu jego napiecia do bezpiecznego 42V, za pomoca transforma¬ tora nie pokazanego na rysunku, doprowadza sie do bebna 1 3S9 . -. x- 4 za pomoca elementów kontaktujacych w postaci szczotek grafitowych 7.1,7.2.Beben stalowy 1 o srednicy zewnetrznej 400mm napedza¬ ny jest silnikiem elektrycznym poprzez przekladnie za po- 5 moca elementu napedowego w postaci czterech rolek 6 pokrytych guma. Urzadzenie wyposazone jest takze w prze¬ lacznik, do regulacji napiecia ponizej 42V, oraz w inne, znane elementy pomiarowo-sygnalizacyjno-regulacyjne rów¬ niez nie pokazane na rysunku, umozliwiajace kontrole 10 procesu termicznego formowania.Przed rozpoczeciem formowania miedzy plytami grzew¬ czymi 2.1, 2.2 umieszcza sie walec formujacy 14 o srednicy dopasowanej do przekroju cewki 15. Nastepnie plyty te ogrzewa sie do wymaganej temperatury, po czym prosty odcinek cewki umieszcza sie w zespole grzewczo-docisko¬ wym, zas przeciwlegly prosty odcinek umieszcza sie na powierzchni oporowej 5. W tym celu okresowo usuwa sie mniejszy wycinek 1.2 bebna 1, zas w tulejkach 12 umieszcza sie konce dzwigni widelkowej 13 i za jej pomoca podnosi sie plyte dociskowa 3 jak pokazano na fig. 2—3. Po wpro¬ wadzeniu cewki 15 do zespolu i usytuowaniu wszystkich czesci w polozeniu pokazanym na fig. 1, uruchamia sie silnik wprowadzajacy beben w ruch obrotowy w kierunku zgodnym ze wskazówkami zegara z szybkoscia 30 obrotów na minute. Dla'urzadzenia wedlug przykladu czas uzyskania prawidlowej struktury wielowarstwowego materialu izola¬ cyjnego, zlozonego z mikafolii nasyconej zywica fenolowa, wynosi w przypadku silnika o napieciu znamionowym 6 kV okolo 5 minut. 30 Zastrzezenie patentowe Urzadzenie do termicznego formowania wielowarstwo¬ wego materialu izolacyjnego, zwlaszcza mikafolii nasycone 35 zywica fenolowa na prostych odcinkach zamknietych lub pólotwartych cewek maszyn elektrycznych wysokiego napiecia, wyposazone w plytowy zespól grzewczo-dociskowy zaopatrzony w elektryczny* oporowy element ogrzewczy oraz w przegubowo-sprezynowy mechanizm dociskowy 4fr znamienne tym, ze ma obrotowy beben napedowy (1), wykonany z dwóch dopasowanych do siebie wycinków (1.1, 1.2) pierscienia kolowego, polaczonych ze soba w sposób rozlaczalny, nieruchoma, pozioma powierzchnie oporowa (5), usytuowana na wysokosci dolnej polowy 45 bebna (1), ulozyskowany ponizej tej powierzchni (5) cierny element napedowy (6) oraz dwa cierne, elektryczne elementy kontaktujace (7.1,7.2), przy czym zespól grzew¬ czo-dociskowy zamocowany jest osiowo wewnatrz bebna (1) i zlozony z dwóch plyt grzewczych (2.1, 2.2) polaczonych 50 nieruchomo z bebnem (1) oraz z plyty dociskowej (3) po¬ laczonej znim za posrednictwem mechanizmu przegubowo- sprezynowego (4), zas poszczególne plyty (2*1,2-2,3) zespolu, wygiete na calej swej powierzchni wewnetrznej lukowo do srodka, sa wzgledem siebie tak usytuowane, 55 ze w stanie docisnietym zespól zblizony jest ksetaltem do poziomego graniastoslupa, natomiast beben (1) wyposazony jest na swoim obwodzie zewnetrznym w pierscieniowe pasmo toczne (8) wspólpracujace z elementem napedowym (6), a takze w dwa wzgledem bebna (1) oraz wzajemnie 60 miedzy soba elektrycznie odizolowane, pierscieniowe pasma przewodzace1 (9.1, 9.2), wspólpracujace z elementami kontaktujacymi (7J, 7.2) i polaczone w zamkniety obwód galwaniczny z elementem grzewczym (10) plyt (2.1, 2.2).107 339 Ml Fig.3 PL