Przedmiotem wynalazku jest srodek szkodniko¬ bójczy, zwlaszcza w postaci skasowanej., sklada¬ jacy sie glównie z co najmniej jednego subtelnie rozdrobnionego fosforku metalu ziem alibo metalu ziem alkalicznych, co najmniej jednej stalej sub¬ stancji organicznej odpychajacej wode i przynaj¬ mniej jednej substancji rozkladajacej sie termicz¬ nie z wydzieleniem gazów, przy czym stala sub¬ stancja organiczna odpychajaca wode otacza cza¬ stki albo grupy czastek fosforku medalu. Tego ro¬ dzaju srodki szkodnikobójcze podane sa w opi¬ sach patentowych REN nr lil22'7612, 1127 663 i 1 131943. Znane srodki zawieraja jako fosforek metalu przewaznie fosforek glinowy i/albo magne¬ zowy o srednicy czastek ponizej 5 mikronów.Ja'ko suibstancje rozkladajace sie termicznie z wydzielaniem gazów srodki szkodnikobójcze moga zawierac weglan amonowy, kwasny weglan amo¬ nowy, karbamiinian amonowy, kwasny wegilan so¬ dowy albo cyjanek amonowy. Znane z tych publi¬ kacji srodki szkodnikobójcze jako stala substancje organiczna odpychajaca wode zawieraja sztuczna zywice, kauczuk, parafine, jak parafine twarda, albo stearynian metalu. Znane srodki skladaja sie na przyklad z 66% fosforku glinowego, 1—4% twardej parafiny i 10-^30% karbaminianu amo¬ nowego i wystepuja najczesciej w postaci tabletek allbo peletek. Srodki do zwalczania szkodników zawierajace hydrolizujace zwiazki fosforu oraz mocznik Jak tez srodki zawierajace hydrolizujace zwiazki fo¬ sforu stabilizowane silikonami sa znane z opisu patentowego nr 64498.Powyzsze znane srodki zawieraja olej silikonowy w postaci cieklej otoczki, przy czym do konca po¬ zostaje on w tej postaci.Zadaniem wynalazku jest dalsze udoskonalenie znanych srodków szkodnikobójczych polegajace na tym,, ze srodki te, po umieszczeniu ich w atmosfe¬ rze zawierajacej pare wodna, po uplywie okreslo¬ nego czasu w regularny sposób wydzielaja fosfo¬ rowodór, a po dajacym sie przewidziec czasie za¬ wieraja tylko jeszcze mala ilosc nie rozlozonego fostforku metalu. Srodek wedlug wynalazku spel¬ nia to zadanie. W srodku tym zastosowano jed¬ noczesnie mocznik i olej silikonowy. Zastosowanie tego polaczenia sprawilo, ze mocznik, który jest organiczna su/bstancja stala nie odpychajaca wo¬ dy, po hydrofobizujacej obróbce olejem silikono¬ wym wykazuje wlasciwosci odpychania wody.Istota wynalazku jest tu specjalne i nowe za¬ stosowanie tych dwóch substancji w polaczeniu.Uzyskuje sie tu absolultna zmiane wlasciwosci mocznika, a wiec sufbstancji niehydrofobowej, na 25 której powierzchni olej silikonowy usieciowuje sie, tworzac stala, hydrofobowa warstwe. Zachodzi tu zupelnie inna sytacja niz w srodkach zanych z opisu patentowego nr 64498* w których nie stosuje sie lacznie mocznika i oleju silikonowego, nawet 30 w mieszaninie. W srodku wedlug wynalazku zasto- 10 15 20 107 2783 107 278 4 sowano mocznik, który dzieki wstepnej obróbce po¬ laczyl sie w sposób fizykochemicznie trwaly z ole¬ jem silikonowym, dzieki czemu wytworzyla sie na nim warstwa ochronna. Polaczenie z pozostalymi skladnikami .nastepuje dopiero po wstepnej obrób¬ ce. Gdyby zachodzilo tu proste mieszanie, mocznik pozostawal by dalej hydrofilowy, a olej silikonowy pozostawal by dalej w postaci cieklej.Dzieki zastosowaniu tych dwóch substancji, mia¬ nowicie mocznika i oleju silikonowego lacznie w specjalnej postaci, uzyskanej dzieki wstepnej obrób¬ ce mocznika uzyskano bardzo powazny efekt te¬ chniczny, wyrazajacy sie w wiekszej latwosci pra¬ sowania i obróbka a przede wszystkim w zmniej¬ szonej zapalnosci srodka, co stanowi najwieksza zalete srodka wedlug wynalazku.Srodek wedlug wynalazku, zwlaszcza w postaci sprasowanej, sklada sie z co najmniej jednego, sub¬ telnie rozdrobnionego fosforku metalu ziem albo metalu ziem alkalicznych, co najmniej z jednej substancji organicznej odpychajacej wode i przy¬ najmniej jednej substancji rozkladajacej sie ter¬ micznie z wydzielaniem gazów, przy czym stala substancja organiczna odpychajaca wode otacza czastki albo grupy czastek fosforku metalu. Istota wynalazku jest to, ze jako stala substancje orga¬ niczna odpychajaca wode srodek zawiera mocznik hydrofobizowany olejem silikonowym, korzystnie monometylosilikonem lub korzystnie mocznik trak¬ towany roztworem .polimetylowodorasiliksanu i roz¬ tworem katalizatora w lotnych rozpuszczalnikach organicznych.Niezawodne okazaly sie srodki szkodnikobójcze wedlug wynalazku, zawierajace 60—80% fosforku metalu, 15—25% hydrofobowego mocznika i 5—d5% termicznie rozkladajacej sie substancji. Srodki szkodnikobójcze wedlug wynala-zku wytwarza sie w ten sposób, ze najpierw miesza sie, ewentualnie podczas ogrzewania, fosforek z hydrofobizowanym mocznkiem, po czym dodaje rozkladajaca sie ter¬ micznie substancje, a nastepnie prasuje na od¬ powiednie postacie.Korzystnie stosuje sie mocznik hydrofobizowany przez traktowanie go olejem silikonowym, zwla¬ szcza monometylosilikonem.Mocznik hydrofobizuje sie w ten sposób, ze mie¬ sza sie go podczas ogrzewania z roztworem poii- metylowodorosiloksanu i z roztworem metaloor¬ ganicznego katalizatora, jak dwulaurynianu dwu- butylocynowego, przy czyim rozpuszczalnikiem w obydwu roztworach jest lotny rozpuszczalnik or¬ ganiczny.P r zy klad. Do hydrofobrzowania mocznika sto¬ suje sie dwa roztwory: roztwór 1: 10 g polimetylowodorosiloksanu w 100 ml czterochlorku wegla roztwór 2: ILOO mg dwulauryniamu dwubutylocyno- wego w 100 ml czterochlorku wegla.Odwazki po 20 g mocznika zalewa sie róznymi ilosciami wyzej podanych roztworów, a nastepnie ogrzewa w ciagu 1 godziny w temperaturze 120UC Stosowane stosunki ilosciowe przedstawione sa w tablicy 1.Tablica 1 Próbka A B C D Mocznik 20 g 20 g 20 g 20 g Roztwór 1 12 -ml 14 ml 16 ml 18 ml Roztwór 2 10 ml 10 ml 10 ml 10 ml Z kazdego z hydrofobizowanych moczników A, B, C i D przyrzadza sie mieszanke o nastepujacym skladzie: hydrofobizowany mocznik 20^5 g techniczny fosforek glinowy 69,5 g karbaminian anionowy 10 g i prasuje na tabletki o masie 3 g.Tabletki umieszcza nosci wzglednej 70i% i temperaturze 20i°C. W pe¬ wnych odstepach czasu oznacza sie jeszcze znaj¬ dujaca sie w tabletkach ilosc nie rozlozonego fo¬ sforku glinowego, w procentach w stosunku do fosforku glinowego znajdujacego sie pierwotnie w tabletkach. Otrzymane wyniki przedstawione sa w tablicy 2.Tablica V Nie rozlozony fosforek glinowy w procentach Godziny 0 1 2 3 4 5 1 24 48 72 A 100,0 100',O 918,7 9(5,6 88,5 812,0 13,9 15,5(2 ¦5,27 B 100,0 100,0 9(9,5 99,0 96,2 812,0 11,0 5,74 '5,0© C 100,0 9)8,6 98,4 94,8 92,2 ai,e 11,4 5,48 5,14 D 100,0 96,3 94,3 90,0 818,2 8(1,4 | 11,0 1 5,35 4,87 | Przeprowadzone badania wykazuja, ze przy sto¬ sowaniu srodka wedlug wynalazku uzyskuje sie re¬ gularna szybkosc wydzielania gazu i, ze po dwóch i trzech dniach wydzielania gazu pozostalosci za¬ wieraja jeszcze tylko male ilosci nie rozlozonego fosforku metalu.Oczywiscie przy wiekszych zawartosciach sub¬ stancji hydrofobizujacych mocznik, jego zdolnosc do odpychania wody jest wieksza i w zwiazku z tym równiez dluzszy jest okres czasu do rozpocze¬ cia w pelni czynnego gazowania.Zestawienie porównawczych testów zapalnosci dla ksztaltek A, iB, C i D, wedlug wynalazku a porów¬ nawczych ksztaltek wedlug polskiego opisu paten¬ towego nr 64 498.Porównawcze ksztaltki wedlug opisu nr 64496: la) = (jPrzykStad 2) 70% techniczny fosforek gMnu 126% chlorek amonu 1% fosforan dwumetylo-(2^2-dwuchlorowinylu 1% olej metylosilikonowy 2% 'Stearynian glinu 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60107 278 Ib) = (w przyblizeniu Przyklad X) 70% techniczny fosforek glinu 28% chlorek sodu 1% fosforan dwumetylo-2,2^dwuchlorowinylu (zamiast fosforanu dwuetylo-2,2-dwuchlo- rowinylu) d% olej metylosilikonowy (zamiast fenylosi- lrikonowego).Kolejnosc .badan. 60 g tabletkowanej substancji zalano w 1 litrowym naczyniu Bechera 10 cm8 wody, po czym luzno przykrywa sie otwór naczy¬ nia folia aluminiowa, tak alby zachodzila mala wy¬ miana gazów pomiedzy wewnetrzna czescia szkla i otaczajacym powietrzem.[Próbka Zapalanie po... minutach A nie — B nie — 1 C nie — D nie — la tak 7 Ib | tak | 2 | Wyniki testów zapalnosci. Jak wynika z powyz¬ szego, tabletki typu A—D zapewniaja znacznie wie¬ ksze bezpieczenstwo przy stosowaniu srodka w kontakcie z wilgocia, co stanowi efekt techniczny o zasadniczym znaczeniu. 10 15 20 30 Zastrzezenia patentowe 1. Srodek szkodnikobójczy, zwlaszcza w postaci sprasowanej, skladajacy sie glównie z co naj¬ mniej jednego, subtelnie rozdrobnionego fosforku ziem albo metalu ziem alkalicznych, co najmniej jednej stalej substancji organicznej odpychajacej wode i przynajmniej jednej substancji rozklada¬ jacej sie termicznie z wydzielaniem gazów, przy czym stala substancja organiczna odpychajaca wo¬ de otacza czastka albo grupy czastek fosforku me¬ talu, znamienny tym, ze jako stala substancje or¬ ganiczna odpychajaca wode zawiera mocznik hy- drofobizowany olejem silikonowym. 2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera mocznik hydrofoibizowany monometylosili- konem. 3. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 60—80% fosforku metalu, 15—125% hv^o- fobizowanego mocznika i 5—115% rozkladajace* ^'e termicznie substancji. 4. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym *e zawiera mocznik, traktowany roztworem polim*- tylowodorosiloksanu i roztworem metaloorganicz^ nego katalizatora w lotnych rozpuszczalnikach or¬ ganicznych. PL PL PL PL PL PL PL PL PL