Opis patentowy opublikowano: 10.03.1981 107255 CZYTELNIA U«c^ Int. CL» HOlR 39/04 Twórcy wynalazku: Jerzy Stachura, Piotr Roch Uprawniony z patentu: Branzowy Osrodek Badawczo-Rozwojowy Ma¬ szyn Elektrycznych, Katowice (Polska) Komutator maszyny elektrycznej Dziedzina techniki. Przedmiotem wynalazku do¬ datkowego jest komutator maszyny elektrycznej zalewany lub zaprasowany tworzywem elektro- izodacyjinyim, którego wycinki posiadaja odpowie¬ dni ksztalt wypustów do mocowania.Stan techniki. Znane dotychczas komutatory maszyn elektrycznych, których elementy mocowa¬ ne sa tworzywem elektroizolacyjnym przez zale¬ wanie lub zaprasowanie maja wycinki, których wypusty do mocowania w tworzywie posiadaja w przekroju podluznym najczesciej ksztalt jaskól¬ czego ogona. Takie rozwiazanie daje stosunkowo mala powierzchnie przylegania tworzywa do wy¬ cinków przez co wystepuja znaczne jednostkowe naciski na tworzywo i w konsekwencji rozwiaza¬ nie nie zapewnia stabilnosci powierzchni slizgowej komutatora.W dazeniu do obnizenia jednostkowych nacisków na tworzywo ukazaly sie równiez nastepujace roz¬ wiazania: — Komutatory wedlug patentu RFN nr 2140855 z wycinkami, których wypusty do zamocowania w tworzywie posiadaja w przekroju podluznym ksztalt litery „L" lub odwirócoaied litery „T".— Komutatory wedlug patentu PRL nr 99826 o wycinkach z wypustami ulozonych w wieniec w taki sposób,.ze wypusty w formie jaskólczych ogo¬ nów sa w sasiadujacych ze soba wycinkach wza¬ jemnie wzgledem siebie przesuniete w kierunku dlugosci wienca, a ponadto boczne powierzchnie 10 15 20 25 30 wypustów posiadaja drobne naciecia lub wgnio- ty.Wyzej wymienione rozwiazania posiadaja na¬ stepujace niedogodnosci: — W rozwiazaniu z wycinkami o wypustach w ksztalcie litery „L" lub odwróconej litery „T" wraz z wydluzeniem czesci wypustu majacego wplyw na obnizenie jednostkowych nacisków na tworzywo wzrasta wysokosc wycinka i powstaja trudnosci w wypelnieniu tworzywem miejsc do te¬ go przeznaczonych.— W rozwiazaniu o wycinkach z poprzesuwa- nymi wypustami drobne naciecia lub wgnioty wykonywane sa przy pomocy dodatkowej opera¬ cji, a wzrost powierzchni przylegania tloczywa do wycinków z tego .tytulu nie jest zbyt duzy.Istota wynalazku. Istota wynalazku dodatkowe¬ go jest komutator, który ma wycinki posiadajace w czesci wypustu w przekroju poprzecznym ksztalt jaskólczego ogona.Zaleta komutatorów wedlug wynalazku jest to, ze przez nadanie wypustom ksztaltu jaskólczego ogona w przekroju poprzecznym uzyskuje sie do¬ datkowo wzrost roboczej powierzchni przylegania tloczywa do wpustu, a wiec dalsza poprawe ja¬ kosci przez obnizenie wartosci jednostkowych na¬ cisków na tworzywo elektroizolacyjne, dzieki cze¬ mu nastepuje poprawa stabilnosci powierzchni sli¬ zgowej komutatora. 'Przy wykrawaniu wycinków o wypustach ma- 107 255107 255 jacych ksztalt jaskólczego ogona w przekroju po¬ przecznym mozliwe jest uzyskiwanie oszczednosci miedzi przez stosowanie znanego profilu powsta¬ lego z polaczenia dwóch trapezów krótszymi pod¬ stawami i przez odpowiednie ustytuowanie wy¬ krojów.Przyklad wykonania wynalazku. Frzedmiot wy¬ nalazku jest przedstawiony w przykladzie wyko¬ nania na rysunku, gdzie fig. 1 przedstawia obrys dwóch wycinków na tle ksztaltownika z którego maja byc wykonane, fig. 2 — przekrój poprzeczny tego ksztaltownika, fig. 3 — pojedynczy wycinek, a fig. 4 — ten sam wycinek w przekroju poprze¬ cznym.Poprzeczny przekrój ksztaltownika 5 przeznaczo¬ nego na wycinki 1 komutatora ma ksztalt figury powstalej z polaczenia dwóch jednakowych trape¬ zów bokami krótszymi sposród boków równoleg¬ lych. Wzdluz linii 2 boczne plaszczyzny wycinka 1 sa zalamane w obrebie wypustów 3, 4, które to 15 wypusty maja w przekroju podluznym przyklado¬ wo ksztalt jaskólczego ogona.Przez naprzemianlegle wycinanie poszczególnych wyrluków 1 komutatora z tak uksztaltowanej ta¬ smy 5 uzyskuje sie wycinki o wypustach 3, 4, po¬ siadajacych ksztalt jaskólczego ogona równiez w przekroju poprzecznym. Daje to poprawe jakosci komutatorów przezpoprawe ©taibiilinosci powierzchni slizgowej komutatora.Zastrzezenie pat eji t o w e Komutator maszyny elektrycznej, którego ele¬ menty mocowane sa tworzywem o wlasnosciach elektroizolacyjnych, a wieniec sklada sie z wy¬ cinków posiadajacych wypusty które sa wzgledem wypustów wycinków sasiednich przesuniete w kie¬ runku osi podluznej wienca, wedlug patentu nr 99826, znamienny tym, ze czesc wypustu (3, 4) wy¬ cinka (1) posiada w przekroju poprzecznym ksztalt jaskólczego ogona.M fis* fyU PZG Koszalki D-2134 105 egz. A-4 Cena zl 45 . PL