Opis patentowy opublikowano: 16.06.1980 106985 Int. CL* E01C 19/20 Twórcy wynalazku: Andrzej Bazylewicz, Konrad Kobryn, Tadeusz Mar- linski Uprawniony z patentu: Osrodek Badawczo-Rozwojowy Oczyszczalnia Miast, Lódz (Polska) Urzadzenie do posypywania jezdni piaskiem, sola lub innymi srodkami Dziedzina techniki. Oczyszczanie ulic, Stan techniki. W znanych urzadzeniach do po¬ sypywania jezdni piaskiem lub sola, silnik hydrau¬ liczny przenosnika tasmowego zasilany jest z pompy o stalym wydatku poprzez zawór-regulator obrotów sterowany linka napedzana z ukladu jezd¬ nego samochodu. Nad tasma przenosnika tasmowe¬ go, przy leju zsypowym, usytuowana jest zasuwa dozujaca umozliwiajaca wybór odpowiedniego stopnia pokrycia lub jego korekte w zaleznosci od istniejacych warunków, potrzeb lub rozsypy¬ wanego srodka.Rozsypywacz tarczowy napedzany jest odrebnym silnikiem hydraulicznym zasilanym z pompy po¬ przez regulator obrotów ustawiany recznie w za¬ leznosci od zadanej szerokosci rozsypywania. Urza¬ dzenia te zapewniaja staly stopien pokrycia jezdni niezaleznie od predkosci jazdy jednakze tylko przy stalej szerokosci rozsypywania. Przy kazdej zmia¬ nie szerokosci rozsypywania konieczna jest korek¬ ta stopnia pokrycia jezdni przy czym zachowanie ustalonego stopnia pokrycia jezdni jest bardzo trudne.Istota wynalazku. Istota wynalazku polega na skonstruowaniu urzadzenia do posypywania jezd¬ ni, w którym regulator obrotów usytuowany w hydraulicznym ukladzie napedu rozsypywacza tar¬ czowego sprzegniety jest mechanicznie z silnikiem ustawczym oraz z zasilanym ze zródla pradu sta¬ lego o napieciu stabilizowanym potencjometrem polozenia polaczonym z wskaznikiem napiecia, a regulator obrotów usytuowany w hydraulicznym ukladzie napedu przenosnika tasmowego sprzegnie¬ ty jest mechanicznie z silnikiem wykonawczym 6 którego uklad wlaczajacy polaczony jest z torem wyjsciowym operacyjnego wzmacniacza róznico¬ wego posiadajacego tor wejsciowy polaczony z przetwornikiem predkosci jazdy, przy czym w tor porównawczy operacyjnego wzmacniacza róznico- !• wego wstawiony jest, zasilany ze zródla pradu sta¬ lego o napieciu stabilizowanym, potencjometr po¬ lozenia sprzegniety mechanicznie z regulatorem obrotów hydraulicznego ukladu napedu przenosni¬ ka tasmowego.Silnik ustawczy, sprzegniety mechanicznie z re¬ gulatorem obrotów hydraulicznego ukladu napedu rozsypywacza tarczowego, polaczony jest z akumu¬ latorem poprzez przelacznik zmiany kierunku o- brotów.W torze wejsciowym operacyjnego wzmacniacza róznicowego znajduje sie potencjometr ustawienia stalego pokrycia przy róznych szerokosciach sypa¬ nia polaczony szeregowo z potencjometrem usta¬ wienia proporcji jazdy do predkosci przenosnika 25 tasmowego oraz opornik staly wlaczany szerego¬ wo przelacznikiem, przy czym potencjometr usta¬ wienia stalego pokrycia przy róznych szerokosciach sypania sprzegniety jest mechanicznie z regulato¬ rem obrotów hydraulicznego ukladu napedu roz- 30 sypywacza tarczowego. 15 20 106 985106 985 Tor wejsciowy operacyjnego wzmacniacza rózni¬ cowego polaczony jest z przetwornikiem predkosci jazdy, wyposazonym w odlacznik sygnalu przy wstecznym biegu, za pomoca dwupozycyjnego prze¬ lacznika, którego drugi zestyk wejsciowy zasilany jest ze zródla pradu stalego o napieciu stabilizo¬ wanym.W hydraulicznym ukladzie napedu przenosnika tasmowego znajduje sie zawór rozladowania usy¬ tuowany pomiedzy pompa zasilajaca i regulatorem obrotów, a w hydraulicznym ukladzie napedu roz- sypywacza tarczowego, miedzy regulatorem obro¬ tów i silnikiem hydraulicznym, znajduje sie zespól szybkiego zawezenia szerokosci sypania skladaja¬ cy sie z elektrozaworu odcinajacego polaczonego równolegle z zawc&em — regulatorem nienasta- wialnym o stalym wydatku równym wydatkowi minimalnemu ustawionemu na regulatorze obro¬ tów. . ' .."', .Urzadzenie wedlug wynalazku zapewnia uzyska¬ nie stalego stopnia pokrycia jezdni niezaleznie od zmian predkosci, jak równiez od ustawialnych zmian szerokosci rozsypywania oraz umozliwia, za pomoca potencjometru ustawienia proporcji pred¬ kosci jazdy do predkosci przenosnika tasmowego, uzyskanie plynnej zmiany stopnia pokrycia w za¬ leznosci od potrzeb i stosowanego srodka.Zastosowany w urzadzeniu zespól szybkiego za¬ wezenia szerokosci sypania umozliwia natychmia¬ stowe ograniczenie szerokosci sypania przydatne na przyklad przy mijaniu innych pojazdów, a za¬ wór rozladowania, kierujacy podawany z pompy zasilajacej olej z powrotem do zbiornika, umozli¬ wia szybkie przerwanie rozsypywania.Ponadto urzadzenie charakteryzuje sie latwa i prosta obsluga, sprowadzona przewaznie do usta¬ wienia szerokosci rozsypywania przelacznikiem zmiany kierunku obrotów, posiada równiez mozli¬ wosc rozladowania na postoju po polaczeniu toru wejsciowego operacyjnego wzmacniacza róznicowe¬ go ze zródlem pradu stalego o napieciu stabilizo¬ wanym przy czym wszystkie operacje sterowania moga byc przeprowadzone z kabiny kierowcy.Objasnienie rysunku. Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku ukazujacym schemat sterowania i napedu urzadzenia do posypywania jezdni piaskiem, sola lub innymi srodkami.Przyklad wykonania. Zastosowana jako przetwor¬ nik predkosci jazdy pradnica tachometryczna 1, wyposazona w samoczynny odlacznik sygnalu przy wstecznym biegu 2, polaczona jest z torem wej¬ sciowym 3 operacyjnego wzmacniacza róznicowego 4 za pomoca dwupozycyjnego przelacznika 5 któ¬ rego drugi zestyk wejsciowy 6 polaczony jest ze zródlem pradu stalego o napieciu stabilizowanym 7.W torze wejsciowym 3 znajduje sie potencjometr ustawienia stalego pokrycia 8 przy róznych sze¬ rokosciach sypania, potencjometr ustawienia pro¬ porcji 9 predkosci jazdy do predkosci przenosnika tasmowego 10 oraz opornik staly 11 wlaczany sze¬ regowo przelacznikiem 12 piasek-sól.Tor wyjsciowy 13 operacyjnego wzmacniacza róznicowego 4 polaczony jest z ukladem wlaczaja¬ cym 14 silnika wykonawczego 15 który jest i* ,20 25 30 35 40 5)0 55 60 65 sprzegniety mechanicznie z regulatorem obrotów 16 hydraulicznego ukladu napedu przenosnika tas¬ mowego 10. Regulator obrotów 16 sprzegniety jest mechanicznie z potencjometrem polozenia 17 znaj¬ dujacym sie w torze porównawczym 18 operacyj¬ nego wzmacniacza róznicowego 4 przy czym tor porównawczy 18 zasilany jest ze zródla pradu sta¬ lego o napieciu stabilizowanym 7, a operacyjny wzmacniacz róznicowy 4 zasilany jest z akumula¬ tora 19 poprzez zabezpieczenie podnapieciowe 20.Uklad wlaczajacy 14 silnika wykonawczego 15 sklada sie z pary komplementarnej 21 i przekaz¬ ników 22.W hydraulicznym ukladzie napedu przenosnika tasmowego 10 pompa zasilajaca 23 polaczona jest przewodem ssacym 24 ze zbiornikiem oleju 25 a przewodem tlocznym 26 z regulatorem obrotów 16 i dalej z silnikiem hydraulicznym 27 posiadaja¬ cym odprowadzenie 28 do zbiornika oleju 25. Po¬ miedzy pompa zasilajaca 23 a regulatorem obrotów 16 przewód tloczny 26 posiada odgalezienie 29 do zaworu rozladowania 30 którego przewód zlewo¬ wy 31 wprowadzony jest do zbiornika oleju 25, przy czym zawór rozladowania 30 spelnia równiez funkcje zaworu bezpieczenstwa.Regulator obrotów 32 hydraulicznego ukladu na¬ pedu rozsypywacza tarczowego 33 sprzegniety jest mechanicznie z silnikiem ustawczym 34, potencjo¬ metrem polozenia 35 oraz z potencjometrem usta¬ wienia stalego pokrycia 8 przy róznych szeroko¬ sciach sypania znajdujacym sie w torze wejscio¬ wym 3 operacyjnego wzmacniacza róznicowego 4.Silnik ustawczy 34 polaczony jest z akumulatorem 19 poprzez przelacznik zmiany kierunku obrotów 36 wyposazony w przycisk lewych obrotów 37 o- raz przycisk prawych obrotów 38, a zasilany ze zródla pradu stalego o napieciu stabilizowanym 7 potencjometr polozenia 35 polaczony jest ze wskaznikiem napiecia 39.Hydrauliczny uklad napedu rozsypywacza tar¬ czowego 33 zawiera pompe zasilajaca 40 polaczo¬ na przewodem ssacym 41 ze zbiornikiem oleju 25 a przewodem tlocznym 42 z regulatorem obrotów 32 i dalej z silnikiem hydraulicznym 43 posiada¬ jacym odprowadzenie 44 do zbiornika oleju 25.Pomiedzy pompa zasilajaca 40 i regulatorem o- brotów 32 przewód tloczny 42 posiada odgalezie¬ nie 45 do zaworu bezpieczenstwa 46 którego prze¬ wód zlewowy 47 wprowadzony jest do zbiornika oleju 25. Pomiedzy regulatorem obrotów 32 a sil¬ nikiem hydraulicznym 43 usytuowany jest zespól szybkiego zawezenia szerokosci sypania skladajacy sie z elektrozaworu odcinajacego 48 polaczonego równolegle z zaworem-regulatorem nienastawial- nym 49 o stalym wydatku równym wydatkowi minimalnemu ustawianemu na regulatorze obrotów 32.Po nacisnieciu przycisku lewych obrotów 37 lub przycisku prawych obrotów 38 silnik ustawczy 34 przesterowuje regulator obrotów 32 przy czym zmienia sie równiez polozenie suwaka 50 potencjo¬ metru polozenia 35 oraz polozenie suwaka 51 po¬ tencjometru ustawienia stalego pokrycia 8 przy róznych szerokosciach sypania. Wcisniety przycisk 37 lub 38 zwalniamy po ustawieniu zadanej sze-1ÓS 985 rokosci sypania wykazywanej wskaznikiem napie¬ cia 39.Zmiana polozenia suwaka 51 powoduje zmiane sygnalu wchodzacego torem wejsciowym 3 do ope¬ racyjnego wzmacniacza róznicowego 4, wskutek czego nastapi korekta predkosci przenosnika ta¬ smowego 10. Poprzez zmiane polozenia suwaka 52 potencjometru ustawienia proporcji 9 predkosci jazdy do predkosci przenosnika tasmowego 10 ma¬ my mozliwosc wyboru okreslonego stalego stop¬ nia pokrycia jezdni w zakresie predkosci jazdy podczas rozsypywania. PL